I. Apoc. xr. 1,2. — 2. rdrtn

DE EXCIDIO BABYLONIS.

aut dies : sed inlelligendum est lestes sive martyres, quantocumque numéro fulurisint (sunt aulem innuraerabiles, utvidimus), taies omnino fiituros , «luales hi de quibus Joannes post Zachariam dicit ; Isti sunt duo olivœ et duo candelabra in conspectu Domini terrœ (Hic t. 4. Zachar. iv. 3, 14). Sic aulem designabat Jesum filium Josedec summum sacerdolem et Zorobabelem solatio plebi affliclaî missum , ut nempe docerentur afïlicti fidèles, non se suis solaliis cariluros, quœ Jesu pontiflcis et Zorobabelis operà populo relicla sint.

Cùm aulem et Jésus pontifex, et Zorobabel, et clerum et populum reprœsentent; haud incongrue Joannes reputabitur ea prœsagiisse martyria , sive lestimonia simul et solatia, quee afïliclEe Ecclesiee ex utroque ordine proventura essent; sive quis maluerit ea quse ad hune locum raemoravimus (Gomment, ad cap. xi).

Subdit : cùm testes sive martyres suum testimo- 7iium absolverint, et ad perfectionem finemque perduxerint, bestia quœ ascendU de abijsso (quœ lune primùm nominatur, poslea suis designabitur nolis), vincet illos corpore non animo, et occidet*; post triduum cum dimidio die ferè ad instar Domini , resurrecturos.

Sanè quod plerique calholici hue Enochum et Eliam necessariô invehendos pulent; meminerint duos Joannis testes à bestia quœ ascendit de mari occidendos (t. 7), hoc est, ab imperante et persécutrice Borna; verà Enochi et Eliœ cœde reservatà ad ultima mundi tempora, rursus soluto Satanà, et sœviente Antichristo ; quod ab his lemporibus procul abest, mille annorum intervalle, quœcumque illa sint, in Apocalypsi interjecto (xx. 2, etc).

Non ergo ad lilteram hœc Enocho et Elise aptari possunt. Figuratè eisdem convenire posse, et hic inlermicare quœdam quse hue referri possint, et nos jam diximus et ad cap. xx luculentiùs asseremus.

De duorum testium geslis (a''. 5, 6) ex anliquorum prophetarum memoria repetitis, nihil hic retractabimus, cùm hœc à Verensfelsio intacta remanserint.

Idem Verensfelsius nihil obstat ils quibus perseculores de chrislianorum excidio sibi impensissimè gralulatos esse probavimus. Neque est dubium quin facile principes hœc facla sibi persuaserint, quœ tante studio procurarent : nec mirum si per aliquod lempus, trium scilicet dierum cum dimidio, quo nullum est in Apocalypsi brevius, defecisseEcclesia gentibus vidcretur , et statim postea ad summam gloriam provecta : ut mirarenlur omnes tam facile revixisse eam, cujus inimici nil nisi reliquias et funera , ac velut insepulta cadavera cernere se putarenl.

Unum est quod adhuc quœri à nobis potest; cur Diocleliani persecutio decem annis vigens, œquè ac cœterœ ad Iriennium suum redacta videatur. Verùm abundè oslendimus, prœfixis nolis ad cap. xi, n. 4, 5, 6, persecutiones omnes, Deo id agente, in brève lempus coarctatas, nec licitum tyrannis sœvire quantum vellent, Deo tempérante iras, ut servi Dei respirare sinerentur, nec imbccillitas humana fatisceret : cujus rei leslem Origenem adduximus contra Gelsum III. Ad omnes ilaquc persecutiones