DUO GALLI

Duo galli tranquillani vilani degehant : una gallina advenit : en bellum accensuni. 0 amor, evertisti Trojani ! ilinc acerba odia ; hinc Xanthus et deorum tinctus cruore. Diutina gallorum efferbuit pugna. It latè rumor totam per viciniani ; gens cristata ad spectaculnm advolat ; conipiuresHelenie pennis insignes in pra'mium ccssere victoris. Victns abit gemens ; exnlat, delitescit in latebra ; deflet laudem deperditani, ainoresque siinuL 0 amores , quibus férus rivalis, insultans cladi , prfc oculis potitus est! Ipsa, ipsa, quani sub oculis fovet temulus, odia animosque in dies sliuuilat. Ergo exacuit rostruiri; auras et ilia concutit démens; ventos lacessit, cemulamque inio pectore concitat rabiem. Neque his opus fuit. Victor involitans tectis, victoriamque decantans , audilur a vulture. Yalete, ô amores atque triumphi ! Tanta feris unguibus discerpta est superbia. Tandem Fato rcferente \ices , pristinus rivalis pristinos gallina». rénovât amores. Proh , quanlusgarritusl namquc feminarum gregem nactus est !

His Fortuna sœva deiectatur ludis. Victor superbus exitium macliinatar sibi. Victoria partà , Fato diflidanms, rei iioslra' caventes.

FABULA XIV

INCIR.MIS KT INHSTl'S liOMlMM IN FORTUNÂM AMMIS.

IMaui conqxwavil opes ncgoliator quidam. Quamplurimis peregrinalionibus ventos delusil. (iurgiti , nec syriis, nec scopulo ulli trilsutum pependit. Onnies niercium fasces evasere , favenle Fato. In cunclos socios Atropos atque Ncptunus sua jura sibi arrogarunt , dum Fortun;c cura fuit lumc mercatorem tut6 develiendi ad porlum. Nec ulla IVaus ingruit ab instiloribus aut lœderatis. Apud illiun \;eneunt tabarum, saccharum, casia, et porcellana vasa, quanti lubet. Luxu atque dementiâ hominnm adaucla; sunt opes; ut brevi dicam, i-em fccit. In a'dibus amplis sonat nil nisi nummi anrei : canes, ecpios alit; pilento \eliitur. Dies jejunii nuptiarum conviviis a'quiparanlur. Amiens quidam , dum lautas considérât dapes , ait : Unde hœ epulae ? Ex industria, inquit. Id debeo mihi uni , curis, industria^ , ingenio opportune tentant! omnia et pecuniam ap|)rime locanfi. Lucro demulctus, et partaiterum Fortunœ cornmittit; neque tune quidquam prospère cessit. Is casus imprudentiœ apponitur. Navis, malé gravata saburrâ , fracta est procellis; altéra, minus inslructa armis , rapta est praedonibus. Nec mercium vendendarum copia datur ; decreverant luxus insanique mores. Infidi inslitores sulfurati erant. Ipse genialiter vivens , summisque impensis, dapibus et damnosœ œdificationi indulserat ; ita repente bona dilabuntur. Egenti et squalido occurrit amicus. Unde boc , inquit? Heu, Fortuna morosa in me sasviit. Leni dolorem , ait amicus ; si Fortuna \etat te esse felicem , at sallem resipisce.

Nescio an huic consilio assensus fuerit ; verùm scio quemque prospéra industrie suœ , adversainiqufp Fortune tribuere. Nec quidquam est usu frequentius : quod bene , nobis ; quod nialè, Fortuna; adscribimus. Fatum semper , nunquam bomo erraî.

FABULA XV

MLLIERES FATIDIC.E.

S.EPicsccasuorilur opinio, cxopinionefama.

Exempla cujusque sortis , ut id pateat , suppe-

FABLES I»K l.A InMAlNK KN I»|{(iSK I.ATI.NK.

timt. Apiid luiniiiio< (]iii(l nrciin'il? Nil iiisi pra'Nontio moiitis . aiiiiiiiis pi'r\it;i\ , l'artioiios varia- . nonio aM]ni l)(»iiii|iif i(insnloiis. 'l'mrtMis «'st : tjuiil agos '.' siiu- liiiiir t't'llni. lia rrs luit . et erit.

Millier qua'ilani I.ulilia' l'yllionissam aL'i'hat. l>e i»> (|uaomn()u<' foiisuk'batur. Si (jiiis amisisset vilem |iamiii.uluin . aut arsisset piiellam . si inariliis vivax gra\is e^set sponsa' . si oui mater morosa aut eoiijiix querula : Pytlionissatn adibat singuli , ut oplata pra'sagirfl. Pollobat dolis , erudilis \ocibus, plurini;l iiu- ])udenlià , iutcrduin lavebat easus ,; hxv tniiiii.i eonspiial)ant. Iliuo sa^pe exclaïuatuin est : ( i iniraculuni ! Deiiitjue etsi crassà et supinà ignorantià esset , oraculum babcbatur. Oraculuni sumniis in jedibus sedeiu tixerat. lllic . abscjue ullo alio redilu , lia-o mulier uuminis iniplct cruinonain. His artibus iiiarilo iiiagislratuin comparât, emil anlos. Iii conclavi suliteguianeo mox alia suflicilur saga, ad quam muiieres , puella.' . servi . proccres, urbs dcnique tota pro more confluxit , fata ut scirent sua. lia subtetrulaneiini peiietrale fil Sybillinum anlrnin. Pri<ir nuilioi- liaiu: loco dcdcrat famam : poslerior illa IViisIra reiiiluit. Mené sagam? Ridctis certè. Num lilteras novi ? Noquidem elemenla didici unqiiam. Atqni vana bîcc argumenta fuere. Ergo oporfuit futura eancrc, et coacervare nununos. Duo advocati minus lucri fecissent. Siipellex et composifio rei domestio.e existimationi favorunt. nuatiinr sedccube claudieanles, manubrium scopa.' . omnia denique redolebanlarlem niagicam. Sifemina vera recinisset in conclavi aula^is instructo, irrisa fuisset. Eama loeo inb.eserat. Prior saga se descrtam scnsil.

Insigni allixa est lama : sa'pe in l'oro adverti inconcimiè togatnm magnas opes nacluni. Vulgus suspiciebat magislrum ,... quem longa stipabatclientùiii caleiva. Quare lioc? scisoilare, si vehs.

FAHILA XVI.

FRI.IS, MISTKI.V ET CI NICl'LIS.

Adolescentis ouniculi cavum invaserat aliquandn mustela; namque subdola est. Absente duiiiiiio , oimiia fuere pervia. Ergo suos Iranstubt pénales , rhiiu illi' tliymo ar rore pcrfusus aurora,' gratiam iiiirel. Pctsiquaiii euniculus morsu carjjsissi.'l gramiiia, • in uiinpiaqne i-xiil-

lim bidiMi> . iiiias scdcvs rcprliit. 'iiim furtè fenestra- mustela roslruru inscruit. <» dii indigeles , quid ccruo? inquil iulVIix ille . jialrii» expulsus lare, liens scelesia, aetutmn abeas. Ni facias , ibo accilinn eunctos viciriia" nnnx'S. hiiiiiina l'oslroacuto luccreposuil : Terra prinn» iMcupauti. Scilicct egregia bclli cau>a . nempe ta\ns (juo ipsiî nisi conlrarlus et replans se condere possct. l'Miamsi , aiebat illa, ba-c régna ampla forent, die, si \ales, (juo jure sinl loncessa .loanni lilio aut consobrino, vel Pétri , M'I (Juillelmi, potins (piàm Paulo aut milii? • '.unieulus apposuit jura legesque. Vi k'gum . inqiiit , adeptns sum dilionem dominiumque liMJus sedis. Pciro a\o , Siuioni [)alri , mibi denifpie .loanni jure ba-redilario obvenit. Num- «inid lex primi oecupanlis sanctior vidctnr ? Parcamus conviciis; visne, arbilrum deligamus Hamiuagrobisium. Felis erat ille pio fervore inter eremitas elarns; felis mitis, cl benignilatem snmmam pra- se ferens ; telis modeslo vulln , purisque moribus, villosisornatus infnlis , pinguis cl obesns, arbilcr peritus etbicorum. Hoc judice a cuniculo acccpto, adeunl parles regeni villis insignem. Aecedite , filii , inquil , accedite hue : obsurduerimt aurcs , seneetulis injuria. Tnm uterqne incautiùs accessit. Simul atqup liligantes proximè positos sensit, utroqne pcde diris unguibus irruil. Sic discerptis partibus , lis com|)osita est.

FUec similia videnlur rixis exignoriuu principum , qui .suas ut controversias dnimani , polentiorcs reges adeunl.

FAHILA XVM.