CAPUT V
I>e forma , sea qaemadmodùm prsdioare oporleat.
Hic verô , illustrissime domine, plus ali< quantulùm quàm alibi fidemdesidero; non enim hic cum vulgo sapio , et tamen quod dico existimo certo certius.
Forma, ut ait Philosophus, dat esse rei. Die quantumvls mirifica ; nisi tamen benè, nihil dixeris. Die pauca, at benè ; multum effeceris. Quomodè igitur in prsedicatione dicendum erit?
Ut per parenthesim dicam, à prolixis illis quamquam parentelis et periodis, hominum ineptiis scholœ innutritorum, quos pœdagogos appellamus; ab ipsorum item gestibus, vultu, motibus, sic tanquam prse* dicationis pestibus, longé abscede.
Actione opus est libéra , nobili , gènerosà, nalurali, forti, sanctâ, gravi, et nonnihil lentiore. Ut verè banc habeas, quid facto opus? Verbe, ut affectuosè eloquaris et devotè, simpliciter, candide et
YlUttÉ
l^flfiâeillM' : m ipèëmet (leBliàd btùiëHs, il perBifa8fi6lifUim tibi habeas doctrlttam , quAm allis pëHiUasBfli cupis. Ârtihciol'lim Bûftimum erit iitiIltltA habéfé âftifidiim. iHflammàta sitit véfbâ i ndfi fclamoHhus gesticula lionibusYO immodicis^ aed inte- Hore flffëctioiie^ De cohle plus quàm de tte ptDflclBCantur; Quantumvis ort diiériâlu9, sane cortsordi loquiiur^ lingua nontlisi àures puisât.
Diii actione opus essé libéré, eOHtrftillam psedagogorum coactatxi et affectaïam. Dixi dpus esse hobili , contra illoni qiioruffidam t'usticam, qui cathedram tfiahii, pede, toto denique peclofe piilsnrt tton Cessant; clamo^es quoque et ejulalds tollunl hofl^efidosi sèbpè etiam prœpodtéfè et Mtfà ôd^Bionem. Diti gén^lDsfl -, oontrà §09 qui meticiulosâ quâdam prasditi sunt, Éic loqiienlès auditoribus^ tatiqaàm jMitribus suis , et non uli Gliis et dîscipiilis. Diki nbtUrëii et genuînà, cotttfà artifidum omne et affecta tionem. Forti elidni , oui tnoftub qiiœdam, mollis et lahguida ad- Vdfsâtbr ; titi et satictâ , ad exdudendës frdctas et adulatorias, aulicas et iklUndafias. Oitf qiloque gr&vi , contra hôhnullos qui in salutandlstenerandisque pileo^s- Idqueatidilonbiistotisant, nec abstinent quidem gesticulationibus aliis leVlcUlis , manus ostcntant , superpelliceum quo iriduti sunt indicant, et si quid aliud in motibns est itidecot^m. Denique letitâ, contra actionem quamdain nimis brevcm et argutam » oculos magis deiinentem quàm oorferientem.
Idem de lingue dico, quam clarum, tersam, naturalem^ ac generosaift esse oportel, oslenlationis irerborum grtecorum, heebraïcorum , novorum, atilicorum, ézpertem.
Conteitua naturalis Bit , àbsqne prâsfationibus scrupulosis, ornatuque studioso.
toiè prfAM)^ tii ad punctum primnm rotundô dicatur primo, ad alterum secundo, atque itd populua ipse ordinem perspiclat.
Kemini quidem ^ at eô minus episoopis, tttendimi reor adula tionibusergd assislentea, eiiatn reges, prihdipesi ipsosqua pontifieea.
8unt modi quidatn captand» benavolenij» ncflommodati, qùibua titi lioiium est, Mm primÀTiGa dioaodutt Ni M populum
Mtothiilt. Wcfbo «qttideii et Malamur quànto)iërd illi Vélimtisbenè, Ut për lalbtatidnes at betiédictiones inchoemUs^ perquë vota )iitafiâl sU^Buè illUM fld salutëin subm. Et irietti est, si ad patHam sit ditièndum. Verûm brèviter héte,coMialitet*, etterbis miniihè ealilmislratis;
Patres nostri antiquli et Olflfles qU) fhictum feCTfunt aliquêm i qUIsquilias iâtas, phaleras, veneresque mundanas aspernati sunti Cor ad cor, mentem ad mentem illi loqui soient, ut boni patres filiis suis. Or^ dinbHa appellaiio sit pro yarietate itioris, linguœ et conditionis^ frûttëê chêtièêimi^ éuditotii orthOêoûHy etc.
EpiscOpus in fine benedietioneth det, capnt bireto tectus, et poât hanc populum saiutetiFîniéhdum aùtem estbrevibusverbis, anifflëtië et vigore plehiè;
Prùbo plbhitbqiiè fecolieeiiofiëih Mti récapitulât ionem , postqUam quatuor âut quiiique vërba féfVoHs, ôl-âtiohis aut exbortalidnis lnttioduih{ sUbJuRgafitUh. Expédit in p^omptu habëfe exdamaliones aliquot faMiliafeS, et cum jUdiëio prolatas au collocatas : ut, o Deus! Dèus bonel Su-
péril EiaiProhdolôf!
Pro prsparatlône ad pfœdicaiidutn ,
Etcbo TesperA prldianA flat, lùanè yerô noiscUm tfleditemur quod aliis dlcturi suinus; Pl^pâratid (^ràm Vënerabili sacramenlo facta magnam habëi virtuteiM, ait Granaiensis cui et asséhtior.
Priëdicationëm amd,qt)fieatnorëm proxi-
tdi magis quant indignëtidheffl fedoleat ; ctiaM ipaoa ergA sectëHos , qUds et më^nû tdmpassidne tfactëre oportel, Uob blandlendD tamen ^ et deplorando.
Semper concionetn breTioreu quAiti longiorem esse proëstat^ Qufi in re deful hùc tisquê, et nune me corrigo. SI tnodô modiam horam duràteht j nimîé bferëjli esse non potest.
Sud^ensere non oportël^ tiedùm acrlùs
eottmioreri , ut tnihi nuper aeciditdio Virgin! sëdrë, dûm campaneapulsarentur, antequdm fihiissem. Error hëud dubiè hic meus fuit cum ëlils.
Non amo facetias et sales : nëque hic Kbus illis dëstinatUs Idcué bst.
Finld deflniehdd praedlcatiôfièni. fist, inquaUi, pubJictUio et declaratio vdltintatis Ddi raeta hominibua, per eutn qui légitimé missus est, in finan ut bi înatnMifetiir et
DE LA niCBlGATION.
IS
ibtsbr ad «er? i«iKliin qui iMijedtau in hoc mundo, ut salventur in altoft).
CÔNaiJSIO.
Quidverè, iUustrissimo domine» tandem ie hiaee fliefs! Indulge mihi -, Athâbo te : Tolbn te ealnitio; hM omnita «itaravi , flbsctuc cura ullâ verborum ; aut artiflcii , ^lUmmioôb ut OMnderetn qufim iîbi silm obsôqiiens. Auctdhiln loca quoâ (Wsslifl rettili , ■oh dtavt; quia mëdtn et non Hliorum iNitehttam (^petis , et ()iiiltid6 enttl ipse pratloo. Qtiidfli dit^m? Opud est, anteqvàm hflÉlitterasobsign&m, obtcstarî, le, rererendfBsiinie domine, ut he illi eas vlveiidi eopiam facias, cujUâ ocuii nlihi miftAs asqdi sUHt qUâdi illi tui ; hymiliiMèque ^tereâ sëpt)lfc»)id nullis té eOnsidi^rdtidnibus aUferrI «Inas, qûse et 91 proBdidândo i&ipediatit Rtjth*tcirdctit. Qtiéflt^ ciiiQs l'cm auspicnberis, tantô illa feliciùs tibi pfOdd- «t; et pirœdîcrtfe f^equè^!p^ UtHrufn o>t , quo ftcighiW ^â In parrr PVdtîaS Poit^s, donibr*, et dfbè^ : Vox tibi Hrcomtilodittn est, doctrihn 9«f^cil?ris. habitiis (totjloris contenl^ft?. rtrd»» vpW'in Errîp^lû Il!li5lrî?simu?: O^n^ld tnlt. :îri;.ri';iKnecl;înl, ^loria Deie!W»sl,ettu:'i?€ilii ■.FI.:.'^!omine, mît(?l«* sic ti* npMâaHiif -, ^t h\ )> um. Cardi^aIi^ Borri^^mx'us, non iK^benst'rt^imani talentoruïn (uorum pnrlt^ni . irn- iirjit. îcdificat, sanciuni se rfVkUl. Non no.-lcr nobis honor (juâei ondus est i sed Dei ; tùm Deo rem commit tiimu»^ qii^ret ille hostrum.
IncipCy iilustrisi^ime domine, semol in ordinum f ollatione, (ùm inlerùm in aliquâ coDimunione. Die ptimùm quatuor berba , tûm iK'to deniqiie duodecim , usquè ad horani inediîim \ [k^^I Iupc culhedram conscenoe. Nihil impu>sibile amori. Dominus
PétPëttt IBtëmgÉi, Mi i D6ètulft« (fÉ, an MoquensTdt éi dilSëi, PâàtB ùté$ inêtu, sed Amûê m (4}. feétlè ëtliâre kufflcit, ut belle dicaa. DlTUéJôAùnéa fnoni appropinquànâ allUd hëséiebât, qudm i^petefèct^nllés quârlà hdf» pttié , FUioli, diHjJite alierutrum; cum hâc pfdVlsibne ràthedram conscendebat : et nos reformidamus eam <iotiiOeiideré , aiflt lier ta ëloquenliaa illùc afferamus ! Sine dicant quod volueribt , qui pfc-eslaiiUam decessoris tui allegabunt. Cœpit et ille àÙqiiaado, ut tibi incipiendum est.
yerûiii quid , à «uperi î de me dicts , illustrissime domine, rfui lam simplicilcr te- Ciitn p'rocèdam? Amor lacère noscit, ubi amati inlercst ne taceatur. Tibi, domine, fidem juravi ; à servo fideli, juxtaac vebementer amante, nihil non patimur.
Jam ad gregem lundis tuum, domine colendissime ; bei mihi non liceat eô quoque eicuffëfë, Ut tibi âéëlstéi^m , liti astiti in prinld sâtro luo t Cerlè illuc tè precibus et votis comilabOr.TuUs le popiilus expectat, ut te videat, et ^ideatur et revideatur à te vicissim Ex initîis liiis de caeteris judicabunl Ociàs ineipe quod faeiendum est semper. 0 quam odâcabuntur , cùm te fréquenter viderintad altare sacriQcantem pro saiute suâ . saèpè cUirt parocMs tuis Iractdnlem de sUfl tediflealioriô , dériique ahnutiiiënteni vei*bUiii recoticilialionis et pnntiicantehi ! Dalnlnrtl nuHciiiùm altari astili , rtiéi le Domino noslro commeridalem : felix nimlùm, si dignila fiiero, uuem iilùc quoquo in tiiâ mcmoriâ attuleris.
Quoad vîxero , ero torde , anima, monte , illuslrîssiitie et rëVerendissiffio pi*œsiil, domitialionis vesti*» iiluitrisslmè et reverendiâsDnê hùMlimus servus, etc.
fjl Jean. XXi.
AVIS
SUH LA VHAIB MANIÈRE DE PRÊCHER.
Monseigneur,
Ù D'est rien d*impossibl6 à l'amour : je ae suis qu'un cbétif et un malotru prédicataur, ei il me fait entreprendra de tdUs
dire mon avis de la vraie façon de prêcher. Je ne sais si o*c9t l'amour qu6 vous me portez qui tire cotte eau de la pierre , ou si e'esl celui que je vous porto qui fait sortir des rosed dô Tépioe. Permottes^moi ce mot
ibahé
d'amour , car je parle à la chrëUeDoe ; et ne trouvez pas étrange que je vous promette des eaux et des roses, car ce sont des épithètes qui conviennent à toute doctrine catholique , pour mal agencée qu'elle soit. Je vais coounencer : Di«u y veuille mettre la main !