CAPUT VIII

Refellitur Meldensis episcopi opinio.

Duo sunt, quœ ex liquidissimis promissionis vocibus demonstranda aggredior, ut funditus ruât totum hoc Meldensis episcopi systema.

t" In poUicitatione Christi , fides promittitur Ecclesiœ, non solum ut recte credat, sed etiani ut reete doceat gentes. Emîtes docete omnes génies : et ecce eyo vobiscum sum. Itaque Chris-

tus pollicetur se futurum cum Ecclesia docente, sive ipsum perpétue docturum esse cum ea; unde promissio quam maxime spectat hoc munus docendi gentes. Quod si, ex jam concessis, promissum est fidem Pétri in sua sede nunquam esse defecturam , concludi necesse est Petrum nunquam in docenda vera fide esse defeclurum, atque adeo ilkim in sua sede semper docturum esse veram Cdem. Atqui indefectibiiitas in docenda vera fide, et infallibilitas in delinienda vera fide, unum et idem sunt. Ergo minus apposite Meldensis indefectibilitatem ab infallibilitate distinguere studuit. Ergo jure merito Tornacensis contendebat, Meldensis indefectibilitatem in Transalpinorum infallibilitatem aperte relabi. Luce meridiana clarius est, quempiam homineminfallibilem esse in fide definienda,si in docenda fîdesitindefectibilis. Atqui, ex confesso, apostolica sedes in fide docenda est indefectibilis. Ergo infallibilis est in fide deCnienda.

Si extra promissa vagari liceat, posset quidem fieri ut sedes apostolica, per aliquot temporis intervalluni , al'iquod hxrelicum dogma tanquam catholicum pio animo etveniali errore amplecteretur. Posset etiam fieri ut illud hœreticum tanquam verum fidei dogma a tota Ecclesia credendum definiret. Posset denique ita esse affecta, ut illud hxreticum respueret statim atque constaret ei cœteras omnes suae communionis ecclesias in hoc a se dissentire. Absit certe ut hoc totum fieri posse negaverim, si de re in se absolute spectata, et seorsim a promissis disputetur! Sed baec promissionis vocibus minime aptari possunt. Neque enim promittitur tantummodo Christum futurum esse cum Ecclesia credente : futurus promittitur Christus cum Ecclesia docente. Euntes docete :... et ecce ego vobiscum sum. Unde liquet ( nisi forma a Christo indita corrumpatur) Christum semper affuturura esse Petro in sua sede docenti omnes gentes , ne fides ejus deficiat in confirmandis fratribus, qui sunt omnium gentium episcopi. Kon sufficit igitur, ad proniissionem implendam, ut sedes apostolica semper recte credere velit, et recte credat intra se. Insuper oportet ut semper gentes recte doceat, et fratresconfirmet. Profecto autem indefectibiiitas ia recte docendo gentes, et in confirmando fratres episcopos, id totum adstruit quod Transalpini temperatœ sententiae studiosi infallibilitatis nomine petunt.

1" In promissis Christi fides promittitur Petro, sive sedi apostolicae, ita ut in docenda recta fide nulla vel tantula intermissio admitti possit. Et ecce ego vubiscum sum ommbus diebus usque ad consuMMATioNEM s.ïcuLi. îs'uUa igitur dies ent, in

DE SUMMI PONTIFICIS

qua haec forma a Christo indita corrumpi vcl tantuluiii alterari possit. Omnibus dk'hus usque ad consuiiuiuitionem sxcuii, ne uno quidein excepto die, vel minutissimo tcinjioris puncto, Cliristus aderit Petro in sua scde docenli gentes; ne fides ejiis (leficiat, alqiie ut fratres episcopos confirmet ui rccla fide.

Cave igitur ne contra promissum dixeris, sedein Pétri aliquando definire \iosse uUquid hxreticum a tola Ecclesia ch'dendum , abscissis a sua communione omniijus aliis ecclesiis quœ ah ipsa dissentirent. Ne dixeris hanc sedem niliilo tanien minus nunquaiii fore schismaticam et liscretlcam, eo quod siniul atque suuni erroreni adverteret, hujus \vvn]teret eam; imo ipsa palani hune suuni erroreni detestaretur, et Ecclesiee catholicœ obtemperans dicta negaret, et affirmaret negata. Enitnvero, in ea suppositione, Christus Petro in sua sede gentes docenti non adesset omnibus diebus usque ad sœculi consummatio/iem. Sed contra, per tôt dies Christus abesset ab apostohca sede perperani docente, quot essent dies in quibus htcc sedes aliquid lucreticum a tola Ecclesia credendmn dejiniret.

Keque certe Christus adesset ut lides Pétri nunquani in sede deticiens fratres conûrniaret. Etenini , in suppositione a Meldensi facta, id veruni non esset; iino Christus a capite et centro Ecclesiœ aliquid hxreticum definiente tum temporis procul al)esset. Tantuminodo verum esset Christum, post ahqiiod abseiitiaï intervalluni, reversurum esse, ut hoee sedes docilis, et comniissi erroris pœnitens, a fratribus ipsa confirmaretur. Tum sane non capitis prœeniinentis munere , sed membri inferioris ac subditi , et quidem corripiendi officio fungeretur. Tum forma toti Ecclesia; corpori a Cliristo indita interrunlperetur. Quod ex coufesso supponi nefas est.

Luce vero meridiana clarius est hanc coninientitiam promissionis interpretationem verbi Christi aptari non posse. Enimvero Christus duo dixit, quœ sibi niutuo perfectissime congruunt : alterum est, quod Petrus sit petra supra quam fondata Ecclesix moles aeternum sit inconcussa : alterum est quod Petrus factus petra immobilis , et in fide indeOciens, fratres sit confirmaturus. Porro Ecclesia huic fundamento superstructa non potest esse in lide docenda flrmior, quam fundamentum quo facta est iirma; neque fratres possunt esse in fide delinienda lirmiores, quam Petrus a quo confirmaudi sunt. Itaque promissioni répugnât, ut fundamentum in (ide docenda deficiens a mole superstructa firmetur, et ut Petrus aliquid heereticum definiens a fratribus ad verani fidem revocetur.

.Neque unquam in sua pollicitationne dixit Chris-

tus : Euntes docele omnes gentes : quod si a fundamento, capite et centro docendœ fidei paulisper ahfuerini, quam pritnum rcvertar : at vero si, nie absente. Pétri fides in ejiis sede deficiat, nec fr-.tres conlirmet, imo illos in errorem trahit aliquid hxrelicum a luta Ecclesia credendum dejiiùendo , brevi mora ad hanc sedem rediero, ut ab aliis ecclesiis emendata patiatur se a fratribus confirmari. Non sic Christus, non sic; sed absolute pronuntiat se affuturum omnibus diebus, ne excepto quidem vel tantulo temporis puncto , usque ad consummationem sxculi, cum capite et cuni niembris; ita ut caput capitis , et membra membrorum munere rite fungaiitur; ita ut membra suhjaceant, et caput praeeminat; ita ut corpus episcoporum recte doceat, et apostohca sedes indeficienti fide fratres confirmet.

Itaque si verba promissionis, absque ulla cavillatione , aut verborum contorsione , perpendas , evidentissime constabit, 1" fidem quœ in liac sede nunquam defectura est, esse fidem in docendo gentes, et in conCrmando fratres episcopos, 2" hanc fidem nunquam esse defecturam , ut ne ulla quidem unius diei metuenda sit intermissio. Unde liquet Petrum omnibus diebus ita fratres confirmaturum , ut nullo vel niinimo temporis puncto ipse indigeat ab illis confirmari , neduni revocari ab haeretica doctriiia ad fidem catholicani.

Si hœc sedes aliquid hxreticum a tota Ecclesia credendum defiiiiret, periret sane tum temporis in bac sede vera fides , saltem in docendo ; periret unitas docendae fldei ; cujus vinculum abrumperetur. Atqui unitas quam maxime in eadem fide docenda consistit. Ergo periret unitas. Hinc ea sedes dissentientesecclesias excommunicaret, et percuteret anatliejnate. Uinc cœterœ omnes ecclesiœ, ne aliquid /ixreticum credendum ut fidei dogma amplecterentur, cogerentur ab ea sede desciscere, eatuque gravissime monerent, ut quampriraum resipisceret.

Neque cum Meldensi dicas eam sedem tune itave fore affectam, ut falsum dogma bono animo et veiiiali errore amplecteretur, atque ut aliarumecclesiaruni inonita docili mente susciperet. Sic enim hœc sedes circa fidem definire consuevit, ut minime parafa sit palinodiam decantare , et ejurare sententiam solemni rituemissam. Imo ita sibi ipsi constat, ut sua judicia retractare nolit. Audi Zozimum, Africanœ huic percelebri Ecclesiœ scribentem' : « Qnamvis patrum traditio apostolicœ sedi auctori- ■i tatem tantani tribucrit , ut de ejus judicio discep. <> tare nullus auderet.... tantam enim huic apostolo

' J^pist. X, tidconc. Carthng. Conc. t. II, p. 1572.