CAPUT XI

Profeitur Teitulliani teslimonium.

Tertullianum tametsi asperum taetu , et superioribus minus obsequentem , audire juvat : « ÎMemento, « ait ', claves ejus hic Dominum Petro, et per eum <• Ecclesiae reliquisse. » Haec est forma Ecclesiaj a Christo indita, quam tantillum alterare nefas esset. Claves primum Petro sive sedi apostolicœ, ac deinde nonnisi per Petrum scilicet nonnisi per apostolic^m sedem , ad inferiores ecclesias committuntur.

Neque vero abjicias hinc sequi omnes episcopos a solo summo pontifîce, non autem immédiate a Christe institutos esse. Institut! quidem sunt immédiate a Christo episcopi, ea tamen lege, ut unitatis causa prima sedes sit fundamentum, radix, centrum atque caput traditionis in alias ecclesias nunquam non fluxurae. Totum primitus creditur Petro, ut ex eo uno omnes accipiant. Utraque concessio sic connexa ejusdem divinae institutionis est.

Tertullianum libens audio adhuc dicentem ' : a Habes Romam, unde nobis quoque auctoritas n praesto est . Ista quam felix Ecclesia ; cui totam doc- « trinam apostoli cum sanguine suo profuderunt. >• Hac est nempe singularis félicitas hujns matris Ecclesiae , quod ea sedes apostolicara doctrinam una cum apostolico sanguine fusam in suo sinu retinuerit.

Sed altum promissionis mysterium cum Tertul-

» Scorp. cap. x.

' De Prœscrip. cap. xxxvi.

DE SUMMI PONTIFICIS

liano nvestigemus. « Cliristianus, inqiiit ■, nullius « est liostis, iiediiin iniperatoris; queni sciens a « l)eo suo constitui , neccssc est ut et ipsuiii dill- .< gat...et salviim vplit, cum toto roniann iinperio, « quousque sœculum stabit : tamdiu eiiim stabit. » Evidensest hsccverha, tamdiu enim stabit, inniti aliqua prophetia , aut arcana promissione, quam antiqiii noverant. Ncque niimis constat roiiianumimperiuin , si de profaiio iinperio agaturad (ineni usque ssnciili perseveratunini non esse. Iino notuiii erat Teitiilliano , cœterisque passini chiistianis , iioc imperiuni gentile esse besliam Apocalypsis, quœ certo tempère occidenda erat. Ergo reliquum est ut hacc verba, tamdiu enim stabit, dicta sint de Romano îpirituali imperio, videlicet romana Ecclesia quœ [iropter potentiorem principalitatem cœteris perpetuuni inq)erabit. Kecesse est ad liane onuies ecclesias convenire, quousque sxculum stabit; tamdiu PH/ms^flôiYspiritualeiiocimperium. Hocunoeventu ejusinodi vatlciniiim impletur. Hoc uno modo id a Tertulliano intellectuni et dictum fuisse necesse est. Ergo Romana potentior principalitasnunquam lapsura est, itaut post lapsum resurrectura sit. Nunquam errorem admissum ejuratura est; sed quousque stabit sœculum, ipsa tamdiu stabit, apostolica auetoritate firmata.