XV

Profertui- sexti concilii testimonium.

Promptum quidem esset innumeraPatrum atque insigiiium cujusque œtatis auctorum testiiiionia contexere. Verum,ut brevitati studeani, ad majora argumenta jam propero; scilicet pereraptoriam generaliuin conciliorum auctoritatem demonstraiidam aggredior.

In quarta sexti concilii actione , recitata est epistola sancti Agatlionis papae, ad Iinperatorem et Augustes, quae sic liabef : « Ejus (scilicet Pelri) » vera confessio a Pâtre de cœlis est revelata, pro « qua a Domino omnium beatus esse pronuntiatus « est Petrus ; qui et spirituales oves Ecclesiœ ab « ipso redemptore omnium, terna commendatioiie « pascendas suscepit; cujus annitente prœsidio , <i bœc apostolica ejus Ecclesia nunquam a via ve- « ritatis in qualibet eeboeis pakte dff/.exa

K EST , CUJUS AUCTOEITATEM, UtpotC apOSt il IX JUl

«omnium principis, semper omnis caT ai i ica « Cheisti Ecclesia, et univeesales : ,\ n oi,

» FIDELITEE AMPLECTENTES, IN CUNCTIS 3 E }TJE

<i SUNT... Hœc est enim verœ ûdei régula , q lî ni et « in prosperis et in adversis vivaciter tem il a ; de- « fendit haec spiritaiis mater vestri tranq. u li isimi « imperii, apostolica Ciiristi Ecclesia : q. i per <i Uei omnipotentis gratiam a tramite apostolicae « traditionis nunquam errasse probabitur, nec hœ- « reticis novitatibus depravata succubuit ; sed ut ab « exordio fldei christianœ percepit ab auctoribus a suis apostolorum Christi principibus illibata fine « tenus permanet, seeundum ipsius Domini salva- « toris divinam poUicitationem , quam suoruni dis- « cipulorum principi in sacris Evangeliis fatus est : « Petre, Petre, inquiens... ego pro te rogavi, ut « nondeficiatfides tua. Ettu aliquando coiwersus, « confirma fratres tuos. Consideret itaque vestra « tranqiiilla clementia, quoniam Dominus et Sal- " vator omnium, cujus fides est, qui fulem Pétri n non defecturani promisit, conQrmare eum fratres -i suos admonuit; quod apostolos pontifices nieae « exiguitatis prœdecessores , confidenter fecisse « semper, cunctis est cognitum. »

En bœc est auctoritas falli nescia circa fidem; quippe quœ nunquam a via veritatU in qualibet erroris parte dejlexa est : imo ejus auctoritatem utpote apostolorum omnium principis, semper omnis catholica Christi Ecclesia, et universales synodi, fideliter amplectcnles , in cunctis secutse

' Tnij" t. VI, p. 03G.

sunt. Ergo, unicersaîss synodi, et omnis Ecclesia catholica, in cunctis secutx sunt hanc auctoritatem. Qua vero de causa in tantum ipsi obsecutae^ continue explicat, utpote apostolorum omnium principis, etc. videlicet quia princeps apostolorum in ea sede vivit et loquitur. Quamobrem ne credas id liaetenus factum fuisse ex industria , diligentia et éruditions romani cleri. Hoc fit annitente Pétri prxsidio : haec est ipsius auctoritas. fides ejus in ejus sede illibata fine tenus permanet, seeundum ipsius Oomini pollicitcdioncm. Nimirum Cbristus fidem Pétri non defecturam promisit, et confirtnare eum fratres suos admonuit. Sole meridiano clariorasunt hœc Agathonis verba.

Neque vero dixeris Agathonem suœ sedi plus justo arrogasse. Hujus arrogantiœ Leonem Magnum, clarissimunique Agathonem sanctissimos pontifices accusare num aliquando criticos pudebit.» Hœc vero dicta sunt non a sola Agathonis persona et inconsulto omni consessu, sed eum universis synodis subjacentibus consilio apostolicse .^edis. Id scriptum est cwn generalitate totius apostoUac sedi s concilii'. Id factum legimus, subscribente cei tum ac viginti quinque Oecidentalium antistif jm concilie romane.

Sanctissimus vero pontifex infra loquitur de beati o Pétri apostolorum principis sede... cujus aucto- < ritatem, ait=, onines christianœ nobiscum natio-

nes venerantur etcolunt. >>

Ahsit autem ut hœc sedesad générale concilium iegatos miserit, qui a concilie discant an hœc ipsa sedes in definienda fide erraverit necne. Audi Agathonem 5 : « Personas autem de nostrœ humilitatis « ordine prœvidimus dirigere ad vestrœ a Deo pro- « tegendœ fortitudinis vestigia, quœ omnium nos- « trum, id est, universorum per septentrionales « vel occiduas regiones episcoporum suggestionem, « in qua et apestelicœ nestrœ fidei confessionem « prœlibavimus, offerre debeant, non tamen tan- .. quam de incertis eontendere , sed et certa atque '. immutabilia compendiosa définitions proferre. «

Paulo superius autem hœc scripserat de legatis a se ad générale concilium mittendis'l : » In quan- « tum eis duntaxatinjunctum est,utnihil prefecto « prœsumant augere, minuere, vel mutare ; sed « traditionem hujus apostolicœ sedis, ut a prœde- <> cessoribus apestolicis pontilicibus instituta est , « sinceriter enarrare. » Ita legati procurateres, ne lato quidem ungue procurationem excedere pote-

" .^gath. Epist. m ; ibid. p. G77

' Ibid. p. 688.

3 Ibid.

■i Ibid. Epist. I ; ibiil. p. U3..

iO-2

DE SUMMI PONTiriCIS

raiit. Apostolioa verosedes bénigne patitur ut novatores ad générale concilium appellent, niniirum eo Une ut confirinetur majoii pompa et celehriore ouHÛuin ecclesiaruin consensione sedis apostolicœ rompem/lnsa (lefinitio; non autem ut delinitio ab ea gede jam proiiuntiata possit iniiiiutari. Nefas est quippe de dogniatibus ab bac scde jam delinitis , tanquam de incertis contendere. Ejusmodi delinita, etiamsi compeiidiosa dejiiiilione ad générale coneiliuni prnferantur, liabenda tanien sunt ut certa et immutabUia. lît liœc sunt quae ad Imperatorem et Augustes missa, et in quarta concilii sexti actione recitata, non solum approbantur, sed etiani inseruntur in ipso bujus aetionis contextu.

Nuni credibile est , quœso, concilium générale buic suctoritati sine modo seseextollenti noncontradixis- <e, si rêvera supra modum seseextulisset? Oportuisseisaneid lieri, sisedes bœc itaerrori obnoxia utaliquid bœreticnm posset definire, suam ementitam infallibilitatem inipudentissimejactasset. At contra, m prosphonetlco, sive acclamatorio seruione,conclamant concilii Patres' :« Inspiratione sancti Spi- « ritus conspirantes, et ad invicem onines conso- « nantes, atque consentientes, et Agatbonis sanc- .1 tissimi Patris nostri et summi Papœ dogmaticis « litteris ad vestram fortitudinem missis conseni> tientes, necnon et suggestioni sanctae, quae sub « eo est, synodi cxxv Patrum concordantes, etc. «

Neque vero nisi absurde dici potest banc Agathoms chartam comprobari quidem a conciliis in dogmate contra Monotbelitas asserto, non autem in iis quae de auctoritate sedis apostolicae obiter insinuât. Enimvero, si sedes apostolica bac supre- Hia auctoritate careret; quid iniquius, quid superbius, periculosius, quidverorerumordini infestius, quam ea insulsatantae auctoritatis arrogantia, qua pontifex ne concilio quidem subjacere velit.' Quid vero indecentius, quam ut ea dicta sint ipsi concilio, ipsum vero conticescat? Imo concilium generatim et absolute totam banc chartam approbat, admiratur, et in actorum contextu inserit. Rursus exclamant Patres ' : « Sunimus autem nobiscuni « concertabat apostolorum princeps : illius enim " imitatorem, et sedis successorem babuimus fau- » torem, et divini sacramenti mysterium illustran- « teni per litteras. Confessionem tibi a Deo scriptam « illa Romanaantiqua civitas obtulit, et dogmatum « diem a vespertinis partibus extulitcbarta, et atra- « nientum videbatur, et per Agathoxem Petkls " LOQUEB,\TUR. » Huic semioni acclamatorio, ad laudandam Agatbonis epistolam composite, absque

' Conc. C. P. III. Act. xviu ; ibid. p. ruii. ' Ibid. p. 1053.

ulla reslriclione subseribunt singuli concilii Patres, eumque suum faciunt. Quod autem singulari observalione dignum videtur, boc totum factum est in hoc ipso concilio generali, quo pontificem llonoriuin banelicorum sive haeresi faventium numéro adscriptuin legimus.

Quineliam generalis synodus ad Leonem secundum , Agalhonis jam defuncti successorem, luec scripsit ■ : « Collatis praeterea testimoniis quœ af- « ferebat, cum paternis libris, nibil non concinens « inventum est... Ac veluti ipsum principem apos- « tolici cliori, primaeque catbedrœ antistitem Pe- ■> trum contuiti sumus mentiumnostrarum oculis, « totiusdispensationis mysterium divinituseloq uen- " tem , verbaque hœc per eas litteras Cbristo t'a- « cientem : Tu es Christus , flius Del vici. Kani ip- " sum totum Christum nobis sacrae ejus iitterae « disserendo e.xprimebant ; quas omnes libentibus « aniinis sincereque accepimus , et veluti Petrum n ipsum ulnis animi suscepimus. »

Postea vero concilium narrât solum INIacarium AntiocbensemacaeterisPatribusdefecisse. " Renuit «enim, ut aiunt», omnino sacratissimis litteris « Agatbonis assentiri, veluti in ipsum coryphaeum « ac principem Petrum insaniens. » Scilicet contra Petrum, in sua sede perpetuo loquentem insanit, quisquis ejus deOnitioni renuil obedire.

Neque certe a quoquam cordato dici potest banc concilii approbationem spectare solum dogmatis contra Monothelitas expositionem. IN'amque ba;c per se patent. loExpressissimis Agatbonis vocibus evidentissime adstruitur indefectibilis in fidedocenda sedis apostolicae auctoritas, quam in cunciis sequunlur ipsx universates synodi, et quae ex ipsa Cbristi jmllicitatione omnino constat. 2° Si falsa esset ea assertio , profecto foret in se perniciosa fidei, generali concilio contumeliosa, Ecclesiœ subordination! quam maxime inimica, impia denique et scbismatiea. Ergo multo plus met'uenda esset atque damiianda, quam geniina bœc Honorii épis-' tola, quae tantummodo unam aut duas in Cbristo voluntates atque operationes al'flrmari , pacis servanda; causa, vetabat. Ergo, si falsa visa fuisset hœc assertio Agatbonis, banc asperrima censura confutari oportuisset. .\t contra Patres totam hanccbartam, ne restricta quidejn bac indefectibilis et supremae auctoritatis assertione, ratam faciunt, eamque ut suam suis in actis inseri jubent. Neque tantummodo Patres déclarant iianc s«'dis apostolicœ expositionem rectam ac puram esse , seit insuper fatentur banc rectœ fidei expositionem , i.'-

I Cùtic. c. P. III, .Ici. xvni, p. 1101.

' Jbid.

AUCTORITATE. CAP. XIX

circo taiii apposite fieri ab Agathone, qiiod Petrus per Agathonem locidus fiierit , quod ipse Petrus dispensa/ ioiiis mijsteriuni clivinitus eloquatur, quod denique Patres mentis oculis contuiti sint Petrum verba fiœc per suas titleras Chrislofacientem ; Tu es Christiis ,fi/ius Dei vioi , etc. Haec ad verba Agathonis suani sedeni extollentis alludere et coiisonare, nemo sanœ mentis non videt.

Ne dieas denique AgathonemnoUe ut sua seuteutia subjaceret sententiaî concilii eo quod ejus sententia jani confirmata esset a romane cxxv episcoporum conciiio. Enimvero particukireillud con- .siliumcxxvepiscopisconstans(si sedis apostolicœ auctoritatem sustuleris ) non tanta auctoritate pollet, ut ejus sententia silimmutabilis , et a generali conciiio reformari nequeat. Ergo hase sententia in lioc erat immutabilis, quod Pétri fides in sua sede nunquam deficiat ; hoc certe Agatho et concilium unanimi consensu clamant.

GAPUT XIX.

Piofeitur Leonis II testiraonium , in epistola ad Hispanos scripta , ut sextae synodo siibscriberent.

Postquam absoluta fuit sexta synodusLeoIIsuffet-tus Agathoni, ad Hispanos episcopos hœc scripsit' : '< Etquiaquœquein Constantinopolitanaurbe, « universali conciiio currentecelebrato, gesta sunt, <> propter linguœ diversitatem , in graeco quippe <i conscripta sunt, et necdum in nostrumeloquium « examinate translata; defmitionem intérim ejusdem « sancti sexti concilii et acclamntionem, quod prosn phoneticus dicitur, totius concilii factam ad piissi- K numi principem, pariterque edictum clemeutissimi « imperatoris ad omnium cognitionem ubique di- .1 rectum, in latinum de grœco translatum per la- « torera praesentium Patrum notarium regionarium ■i sanctœ nostrœ Ecclesiœ vestrœdileetione direxi- « mus, etiam acla totius \ enerandi concilii directuri; « dum fuerint elimate transfusa, etc. >>

Ea certe non erat solemnis forma qua oinnes omnium gentium ecclesiœ prespectam haberent œcumeiiici concilii delinitionem, si soli conciiio vellent penitus obsequi. Enimvero fieri potuisset ut hujus defînitionis versionem a sede apostolicavitiatamet alteratara acciperent. Atqui pontifex ex sola suje sedis auctoritate omnes Ilispanas ecclesias sic alloquitur' : « Hortamur... ut per universos vestrse « provinciae prœsules, sacerdotes et plèbes, per re- « ligiosum vestrum studium innotescat, ac salu-

' Conc. C. p. III. Act. XVIII ; îbH p. 1247.

^ Ubi supra.

« briterdivulgetur, et ab omnibus reverendis episco- « pis una vobiscum subseriptiones in eadem défini- « tione venerandi concilii subnectentur, ac sit pro- <i fecto in libre vitœ properans unusquisque Christi '< ecclesiarum autistes suuni nemen adscribere, ut « in unius evangelicœ atque apostolicœ fidei conso- '< nantia nobiscum , et cum universali sancta synodo « per suœ subscriptionis cenfessionem tanquam n praesens spiritu cenveniat : quatenus Domino nos- « tro Jesu Cbristo, cum in glerieso ac terribili pe- « tentatu ad judicandum advenerit, cum titulo or- « thodoxee confessionis occurrens, consortem se tra- « ditionis apostolicœ per manus suœ demenstret « signaculum : ut dum apostolorum Cbristi quoque " cenfessionem zelo verœ pietatisamplectitur,beato 'i coiisortio perfruatur.-.Quiaet nos, qui licetimpa- « res,vicemtamen apostolorum principis fungiraur, n dum vestrarum subscriptionum paginas cum Dei « praesidie per latorem prœsentium susceperimus, «■ bas apud beati Pétri apostolorum principis confes- " sionem deponimus, ut eo raediaute atque intercen dente, a que christianae fldei descendit vera tradi- « tio, offeratur Domino Jesu Christe ad testimoniura " et gloriam ejus mysterium fideliter conlitentium

ac subscribentium, etc. »

Animadverte, quœso, pontiCcera ee potissimura argumeiito instare, ut episcoporum subseriptiones subiiectantur , nempe ut unusquisque illorum consortem se tradilionis apostolicx , per manus s ux demonstrel signaculum. Queenam autem sit apostolica haec traditio, ex subjunctis vocibus dilucide palet; scilicet beati Pétri auctoritatem désignât, dum ait, a quo cliristianx fidei descendit vera tradi- ! tio. Quamobrem vult eorum subseriptiones apwl beati Pétri apostolorum principis con/essionem ■ deponere. 'naditioni sedis apostolicœ subscribere, idem est ac scribi in vitœ libre. Quisquis in fine sœculi judici Christe eccurret cum hoc titulo orthodoxx confessionis, demonstrato manus suxsig naculo , beato Petn consortio perfruetur. Quod autem Léo dixit pro sue tempore de Hispanis antistitibus , hoc totum singulis temporura punctis ne- [ cesse est dici omnibus antistitibus cathelicis. Eos oportet Cbristo judici occurrere cum titulo orthodoxie confessionis. Nimirum necesseest ut consortes se tradilionis apostolicx per manus sux demonstrent signaculum, atque itabeatoPelri conso?-tioperfruatur. Une verbe, requiriturut inveniantur a Cbristo sedis apostolicœ deCnitionibus consen- ' tientes. Atqui si bœc sedes aliquande posset alij quid hxrelicum definiri, tum certe subscriptio impiœ hujus formulœ non esset titulus orthodoxx 1 confessionis , quo quisque munitus posset securus

DE SUMMI POMIFICIS

occurrereChristo judici ; iiiio necessum esset ut singuli cpiscopi et fuJeles ad oa subscribenda abhorrèrent , sin tiiimis leprobarenuir a Christo judice.

^oijiiisi absurde, auteiii diei pusset eam auctoritatem a Leone II tribiii , non sedi s'jae , sed generali concilie. Nani ornnino constat in eo teniporis puncto quo Léo scribebat ad Uispanos, liane auctoritaîem a Leone conciliari , non sedi apostolicœ per synodiini, sed rontra synodo sedeni aposlolicani. Knimvei'o nusqnam allegat infallibilem aiictoritatein liujus concilii , Hispanis incogniti. Sed agiliir de siibscriptione apud beali Pétri apostolorum pi'incipis confessionem deponenda; agitur di' becilo Pétri consortio comparando ; agitur de ignota synodi auctoritate, per notam Pétri auctoritateni stabilienJa. Hoc totuni ita esse optime sensit clerus gallicanus, anno 1661, hœc scribens ad Alexandrum VII dé subscribenda sedis apostolicœ definitione contra Jansenianamhœresim' :» Exillo n Eoclesiae more, Léo II sextae synodi subscriptio- « nem omnibus episcopisiniperat, utsecundumejus « epistolae verba, omnis episcopus, eum Dominus « ad judicandum venerit, consortem se apostolica:' " sedispersuœmanussignaculumdenioiistret. Idini « quoque pontifex se omnium subscriptiones ad Pe- « tri confessionem depositurum pollicetur, ut, me- « diante Petro, Christo ipsi ol'ferantur. »