CAPUT XLVI

Hujus opusculi conclusio.

Ex omnilnis jam forte fusius dirtis, ni fallor, constat planani ac tutam esse viam quaiii piciposiii ad componendam iiiter catholicis paccni, et conciliandos utriusque scholac aninios. Hinc Transalpini resecta ea opinione, quam probabiliorein taiitum putat Bellarmimis, et qiuT ex confesse) adversatur tuni coneiliis , tum Romanis poiitilieilius , lioc unuin adstriiant , sedeiii apostolicam non possc in fuie docenda deficere, sive non posse dcjiii/ri: utiquldhxreticum a Ma Ecclesia'credendum . Illinc Cisalpin! fateri non vereantur, ham; sedeni in fide docenda nunqnam defecturam esse , atque adeo non posse aliquid liaereticum a tota Ecelesia credendiun delinire.

Absit ut Transalpini concordiain respiiaiit, ut tueantur persoiialem pontificuni iiifallibilitalein, quae cuni in solo probabilitatis génère asserta sit, atque adeo incerta, nihil est in praxi quod doniare possit indociles dissentientium mentes : absit lit Cisalpini dubitent an bœc scdes in docenda fide sit unquam defectura. Pariter vero absit ut nostri Cisalpini iiei^ent omnes catboHcœ cominuiiionis ecclesias omnibus diehus , ne uno qnidein exeepto, imjur adconsummationem sivcidi , fidei communione ipsi sedi apostolicœ tanquam capiti, centro, radici et fundameiito esse adli;csuras,sin minus schisinaticas et baereticas fore. Dum vero hœc credunt, ctiamsi pontificiam iiifallibilitatemœquivoconoininepropositamabmiant, eiediuit tamen quidcjuid sisnilicatur lioc teniperamento indefectibilitatis in fide docenda. (luod si id se credere negent, certe non salis sibi ipsis se ipsos explicant, neque suam nientein salis norunt. Enimvero velle ut omnes catliolici huic sedi pcr fidei connnunionem adbœreant, omnibus diebus iisque ad coiismnmalionem sxculi, et velle ut credatur banc sedem in fide docenda nunquam defecturam esse, prorsus est unuin et idem; nisi (piis velit dieere adbnM-endnm esse buie centro et capiti , circa fidem, etianisi <(/i(/iiidlixreliciim contra fidem absolute definiat : quod absurdum et iinpium esse nemo non videt.

Hacc itaque sit omnium vere eatbolicorum conelusio, quam a Bernai'dn, mirifieo Calliarum doctore, datam libens accepi '. <• Ad lioc illi uni sedi

' Epist. CCCLVIII, ad Cœlcst. Pnp.

<< apostolicac incumbit sollicitudo omnium ecelesia- « rum , ut omnes sub illa et in illa uniantur ; et ipsa " pro omnibus sollicita sit , servare unitatem spiri- « tus in vineulo paeis. » Necesse est hoc vere esse dicendiim omnibus diebus iisque adconsummationem siccuii : ergo omnibus diebus , nulle exeepto, bœc .sedes servabit unitatem spiritus in omnibus ecclesiis. Illa autcni unie non est tantum exterior circa disciplinam, sed est quam maxime interior eirca fidem. Ergo uiia crit fides capitis et corporis usque ad consumnmationem sœculi. Ergo reliqua; omnes ecclesiœ, qu;c catbolica communione gaudebunt, ita erunt huic sedi in professione ejusdem fidei adlu-creiites, ut omnes sub illa et in illa uniantur. Ergo nunquam futurum est ea sedes circa fidem errans tandem resipiscat, et aliis ecclesiis subjacens ab illis emendetur. Sed contra, aliœ omnes sub illa el in ///«circa fidem docendam sineintermissione uniantur. Quidqiiid hos fines prajtergreditur respuant Transalpini; quidquid hisfiiiibuscontinetur, Cisalpini ratum babcaiit. Ita paxcrit iiiler fra très comnuini patri suinma reverenlia el singulari amore deviiietos.

Hoc unum tandem si dixerim, veiiiam oro; noa is sum (|ui tanta audeam : sed emineutissimi et doctissimi Baronii, uiia cum prœciaro antislite ac niartyreCantuariensiTbonia,ha;crepetoreini!iilicebit ". « Seripsit Thomas Cantuariensis, et ad Gratiao nunisubdiaconum, quem fideliorem haberel ami- « cum, ob idque paulo liberius agens, tarditateni ce cum timiditate ejus ecclesiœ ministrorum siiggil- « lans, ha;c ait consideratione digna ad onmium « nostrum salubrem commonitionem : / erum quia « liomana Ecelesia {quod pace omnium in aure <i vc.<!tra dixerim) posuif fundamentum suumfor- « midinem, aut 7rs captât, aut personas accipit, a auctorilate qua prxemineret , iniqua gerentibus n non occurril : propterea flagella Del gracia, el « toti muudo oix portabilia venient super eam, ui « instalntis fada fugiat a facie persequentis , et Il in tribulationihus vix subsistât. Sed apuil quem « reetius ista dep/oro, quam apud eum , quiaprœ- « fatis vitiis per yraliam Dei immunis, solus mi- « seris compassus est, et solatium iulit, et tanta « régi, et omnibus complicibus suis infaciem res- « titit? Haec sanctus Thomas in amici aures, sed « hic palam exposita, quod suis Dominus jubeat, « ut quœ audiuiitur aurœ prœdicari debeant super « tecta , ut admoneantur qui prixsuiit , intrépide et « secure agere apud reges , et contra reges , cura « primum nec res , nec personas , sed Deum tantum

■ Baron, .tnnal. l xii, «nu. I170, n>'2S.

AUCTORITATE. APPENDIX

!• respiciunt in apostolieo niunere exercendo, de « Victoria certi, ciim fecerint; quod faciendura mo- <• net vir sanctissimus, martyr jain designatus. »