‹ Œuvres de Pothier (volume 4)Chapitre 10 sur 167 · PARS ALTERA · texte numérisé non relu

PARS ALTERA

Ubi corruptela mores invasit, et plerique otio, delichs, ambitioni, qua?>(ui sumptuique dedili. à virtote atque officio desciverunt, divino consilio procreanturprisca3 integritau's ac severioris disciplina? retinen-

OTVVTIO. SIX

tes homincs, ut quas laudes multi in his prœdicari paîàm et commendari viderint, ad earum aîmulalionem vebementiùs inccndanlur. In hujus gloriaî partem venit vir bonus de quo hic sermo babctur. Ut olim apud Romanos M. Cato, ita et ille majorum vestigîis, ab ipso ineunlis aetatis principio ad finem usque, insistcrc studuit ; neque ab optima eorum vivendi consuetudine unquam ulîum temporis punctum deflexisse visus est, natus in sui saïculi ac posleritalis exemplum. Doctrinâ Cujacius alter, suis etiam incorruplis moribus cffmxit legum sanctimoniam. Prœclaram banc laudcm, anteà praeslantissimi illius inlcrpretis propriam , suam fecit. Hoc me facile probaturum confido. Clarissimis enim argumentis notisque quas res ipsa dabit, ostendam, primo, eum ad maximi momenti studia simplicem ac modestiae plenam vivendi, sciïbendi atque agendi rationem adjunxisse , in quo, leguni, quae de rébus maximi ponderis sine ullo verborum fuco et apparalu feruntur, expressam quamdam effigiem agnosccmus : lum eliam,eumdem, non secùs ac leges, ex quibus quàm maximus fructus ad omncs pervenit, in exequendo duplici munere quod [suscepcrat, talem se prœstitisse, ut ad eum finem omnia officia referret : ac dcnique, illum ardentissimo erga religionem amore affectum fuisse, quosublato, legum morumquc sanctimoniam lolli necesse est. Dum bœc tria persequor, Aud., bénigne auscultate.

Saepè homines addicli negotiis quœ celebritatis aliquid ipsis parère possunt, maxime si quantulamcunque jam adepti sint famam, et opes suppetant, muneri quoquc suo vicissim, externo sumptu , decus ac splendorcm afferre conantur. At ille, existimans dotibus ad munus obeundum idoneis, servatoque ofûcio, illud honestandum esse, sernper ab omni iuxuriâ longissimè abfuit. ïanto studio vi(a3 cultum eum elegantià et copia repudiavit, quanto eum plcriquc consectantur. Vuîgarem tantùm et nullius ferè saporis cibum adhibebat, ut reficerct vires, valetudinemque ad labores perferendos sustentarct. Paternà et avitâ supellcctile utebatur, ad necessitatem magis quàm ad inanem quamdam divitiarum ostentationem. Eamdcm mcdiociitatis rationem in vcslitu habendam esse putabat. QuAcumque enim anni tempestate, delectabat eum idem exterioris vestimenti genus, eodem colore imbutum, virile, tam ab agresti negligentiA, quàm à futili quovis ornalu aut exquisità munditie, remolum. Possem multa dicere de congressibus etfamiliaribus colloquiis, in quibus etiam summa moderatio gravitali mixta elucebat -, sed me ad sese rapit, et ha?c minora relinquerc monet ejus scribendi ratio.

Multi, praecipuè ex italicâ scbolâ, legum interprètes, non aliter se jurisconsultos visum iri pulaverunt, quàm si borrido, et incompto dicend génère uterentur : aliis autem taiita verborum cura fuit, ut in gram-

ii \i illum, t> utroque \ ■ 1 1 • > alienura irum I quidam el voluj • in I n ibuii no lu m, Iru-

jgac I ii plis In vin ii-ui ri <l, ml. d illii iim

priDonem nullo artiûcio elab iratum, nulld dilirçi icultum

[xililiiiii ut. \ quibua li bon Ici qua il labo-

; ibui lautissimara i NipHI< ni ->'j

cinno verborura lono deraulcerel ! Nam si, ut intollif itur, in

cxplanandia legibus, simplici, nitidi el perspi rotefom

jurisconsultoruni more, nsui < *l si juris pi i i im < laré lamqnfl

dilucidé exposil i, in discentiura *'■

eu's omnibus quai nonnisi ad fucum faciendam prosant, ré ac

modeste scripsit, ul ipsœ legcs loqui soient : hor pi tientur omnes, plenissimé enni pi estitisse quod muneris tui rnonmiqu* BUOrUffl ratk) pra?srripserat. lin iin.i «-si c! pro-

jni.i : .mi si .iii.iiu dissentientei oonfinxerant, ostendanl nobis qnalem eam esse oporl

Ultra pergam : alia quippe mihi io prompts sont modestie exempt ex quibus nngularis qusddam efflore* il morum ejus el sio. Ul enim leges, qua non aliâ re magis quand boi mroen-

dari debout, proœmia epilogosque respuunl : ita el eoa ilk matusest. Hinc iis utentes, el extra rem ad permoTendn es, i u irum patronos ssgrê ferebat. flinc ipae, cnm prseserum dose loqui indeconun exisumaret, née si riptorum titnli> nomen -nu m addi passus est, noc precibus ouquam adduci p'»tni(, ul aliquam, quse ad ea scripta pnemitteretur, pnefationem excn i»ra>

fixam, hortatu amiconim, invitas peuèacrei >ptavit Etquod

magis mirandum est, propter eam injuria »itus, suldefension m.

quam alhis eo inscionec opinante susceperat, ptamque

non haïrait. H» : causa di»i non potuerat, qum muha simul de laudibusejus diqarentur, quas minime libenter audîre consueverati Animo igitur libentiori injuriam pertuKt quam laudem; dignissimus cnjus memoria, in boc lectissimornm hominum ccrtu. - mni landatione rplebraretur. Utinam se ipsum tueri ae defendere Tohrissel ! stetissel intra prsestitutos inculpais tutelas fines, quos defensor illc, injustà Lipsiensis critici velitaubne commotus, prsetergressus est.

Al) eo etiam serratum fuisse divitiis utendi modum, non infieiabuntur omnes qui ejus vita? conditionem inspicient. Namque ca?]ebs vixit. et non modicas à parentibus vel propinquis facilitâtes aeceperat. Contempsissei cas, si non habuisset. Cùm auteni honestà ratione ad euro peryenissent, naturalia illa bona nec aspernatus est, nec, veteiuro

Page 1