FACULTÉS ACCORDÉES PAR LA CONGRÉGATION DU SAINT-OFFICE

* DoMiKicus, Episcopus Ostiensis, Pinellus ( » ) ; Fr. Hieronimus • vide EpUi. cott. Bernerius, Episcopus Portuensis, Asculanus (a); Fr. Annasde Cars,

tituli Sanctae Susannae, deOivry*; Laurbntius, tituli Sancti Lau- Ô<î[!'lV"^"' ^' ^*''

rentii in Pana et Perna, Blanchettus * ; Pompeius. tituli Sanctae Bal- ' vid« «om. xir, p. 5,

' not. (a).

bînae, Arigonius * ; Robertus, tituli Sanctae Mari» in Via, Bellar- • vide ibid , not. (1), minus ( 3 ) ; Antonius, tituli Sanctae Crucis in Hierusalem, Zapata ( 4 ), * ' * ^* '***

et Ferdinandus Taberka, tituli Sancti Eusebii (5), nuncupati Presbyteri, miseratione Divina, Sanctae Romanae Ecclesiae Cardinales, in

(i) Dominique Pinelli, ni à Gênes le ai octobre 1541, évÂqne de Fermo, cardinal en 1^86, archiprétre de Sainte-Marie-Majenre, plus tard légat de Pérouse, mourut le 9 août 161 1.

(9) Jérôme Bernier, lombard, Dominicain (1540-1611), évéque d'Ascoli, fait en x;86, par le Pape Sixte V, prôtre-cardinal du titre de Saint-Thomas, puis de Sainte-Marie sur la Minenre, etc., et évéque de Porto.

(3) Robert Bellarmin, Jésuite (i 549-1691), créé cardinal par Clément VIII, le 3 mars 1 599. Il sera plus tard destinataire.

(4) Antoine Zapata, né à Madrid vers 151^0, évéque de Cadix, puis de Pampelune, plus tard archevêque de Burgos, fut fait cardinal en 1604, par Clément VIII, se démit de ses charges en 1639, et mourut en 1638, le 6 mai.

(5) Ferdinand Taberna, milanais, nommé cardinal en 1604, évéque de Novare, mourut le 99 août 1619.

. 69, not. (I).

406 Appendice

univcrsa Republica Christiana adversus haereticaiTi pravitatem générales Inquisitores a Sancta Sede Apostolica specialiter deputati : Reverendo in Christo Patri Domino Francisco, Episcopo Gebennensi, salutem in Domino sempitemam.

Cum in generali Congregatione sanctae Romanae et universalis Inquisitionis habita in Palatio Apostolico montis Qpirinalis, coram Sanctissimo Domino nostro Domino Paulo, divina Providentia Papa vwe tom. pneced., Quînto *, ac nobis, dic infrascripta, nomine Reverendae Patemitatis tuae supplicatum fuerit, quatenus ad animarum salutem, ac hsresum et errorum confutationem eidem Paternitati tuae infrascriptas facultates concedere dignaremur, ut haereticos quoscumque, etiam relapsos, reconciliandi ; cum haereticis jam conversis» qui matrimonia in quarto consanguinitatis gradu nuUiter contraxerunt, ut de novo contrahere possint dispensandi ; diaecesanorum vota commutandi ; pugnantes in duello ab excommunicatione absolvendi ; Regulares extra claustra degentes coercendi ; quoscunque haereticorum libros legendi et retinendi, eosque etiam aliis permittendi; deputandi nonnullos confessarios idoneos in suadisecesi, qui haereticos redeuntes in foro conscientiae absolvere, ac etiam aliquas personas ecclesiasticas quae per eandem diaecesim vestes sacras et alia ad divinum cultum necessaria benedicere possint.

Nos, quibus in primis cordi est, ut omnis haeretica pravitas e mentibus hominum tollatur et oves aberrantes ad caulam Dominici gregis sedulo reducantur, cunctorum Christi fidelium saluti provide consulatur, ac summopere cupientes, ut sancta Catholica et orthodoxa fides ubique floreat et augeatur, auctoritate Apostolica nobis in hac parte commissa, Paternitati tu» ac aliis octo viris ei benevisis, doctis, piis et zelo Catholicae fidei praestantibus, quique ex librorum haereticorum lectione perverti nequeant, ut omnes, et quoscunque prohibitos libros etiam in Indice Romano librorum prohibitorum damnatos, ad effectum haereses et errores redarguendi et confutandi, secreto et per vos ipsos tantum et sine aliorum scandalo aut périculo légère et retinere libère et licite absque censurarum et pœnarum incursu possitis et valeatis, injuncto tamen vobis : Venerabili Paternitati tuae, ut tam praesentium literarum exemplum, quam librorum prohibitorum praedictorum, quos hujusmodi nostrae facultatis vigore leget aut retinebit, notam quamprimum exhibeat Reverendo admodum in Christo Patri Domino Archiepiscopo Viennae (0, ut tempore hujus facultatis elapso, vel post obitum Paternitatis tuae, si ea

(i) Jérôme de Villars, frère de Pierre (voir ci-dessus, note (i), p. 114), fut sacré archevêque de Vienne le 37 décembre 1599 et mourut titulaire de ce siège, le 18 janvier x6a6.

Facultés accordées par le Saint-Office 407

intérim forte ex hac vita migrare contigerit, libri praedicti ei consignentur, ut provideat diligenter ne ad aliorum manus perveniant, sed per cum tradantur igni comburendi ; dictis autem octo viris ab ea deputandis, ut librorum prohibitorum quos legent aut retinebunt Paternitati tuae notam quamprimum ad eundem effectum exhibeant.

Praeterea Paternitati tu», ut omnes et quoscunque suos diaecesanos ad eam in aliquo suae diascesis loco constitutam, seu residentem sponte venientes utriusque sexus, ac tam laycos quam clericos saeculares et cujusvis Ordinis Regulares, hasreticos, schismaticos et a sancta Catholica fîde aberrantes, iilorumque credentes, etiam in ha^reses et crrores semel relapsos, non tamen Italos, Hispanos, aut alios ex partibus in quibus Sanctum Inquisitionis Ofïicium exerceretur, nec eos qui in judicio de hasresibus accusati vel condemnati fuerunt, aut pluries in eas relapsi, in eadem Paternitatis tuae diaecesi commorantes» de quibus nihilominus Sanctissimus Dominus noster Papa aut hoc sacrum Inquisitionis Ofïicium consulatur, pœnitentes quidem ab excommunicationis, suspensionis et interdicti, aliisque ecclesiasticis sententiis, censuris et pœnis, quas propter haereses et exccssus hujusmodi quomodolibet incurrerint, dummodo corde sincero et fide non ficta coram notario et testibus publice vel privatim, prout casus exegerint et Paternitati tuae magis expedire videbitur, haereses, schisma et errores suos ac alios quoscunque detestati fuerint, anathematizaverint et abjuraverint, ac in gremium sanctae matris Ecclesiae recipi et admitti humiliter postulaverint, atque praestito per eos jurejurando promiscrint de caetero ab hujusmodi haeresibus, schismate eterroribus, ac aliis similibus excessibus pœnitus abstinere, in forma Ecclesiae consueta, injuncta inde eis et eorum cuilibet, pro modo culpae, pœnitentia salutari, et aliis injungendis, prout eorum saluti Paternitas tua expedire cognoverit, per se ipsam in utroque foro absolvere, et in gremium sanctae matris Ecclesiae recipere et reconciliare [licebit] ; nec non ut uni versos et singulos suos diaecesanos, qui libros haereticorum seu alias prohibifos, etiam in Indice Romano librorum prohibitorum damnatos, scienter legerint vel retinuerint, haereticorum quoque et schismaticorum receptatores, fautores et defensores qui in illorum hseresibus non adhaeserunt, et in futurum ab hujusmodi perniciosa lectione, vel retentione et excessibus praedictis abstinere firmiter proposuerint, similiter ab excommunicationis et aliis ecclesiasticis sententiis, censuris et pœnis, quibus propterea fuerint innodati, in eadem forma Ecclesiae consueta, injunctis eisdem pœnitentiis salutaribus et aliis injungendis, in utroque foro pariter absolvere et liberare.

Et insuper, ut cum eisdem pœnitentibus qui clerici saeculares, vel

4o8 Appendice

cujusvis Ordinis Regulares fuerint, super irregularitate pcr cos, tum haeresum, schismatis et crrorum, quam lectionis vel retentionîs librorum haereticorum, seu alias prohibitorum, ac excessuum hujusmodi, aut alias praernissorum duntaxat occasionc contracta ; quoad executionem Ordinum tantum, non autem quoad habilitationem obtinendi vel retinendi bénéficia ecclesiastica, dignitates et officia, iis tamen, qui haeretici fuerint, et in sacris Ordinibus constituti ab altaris ministerio, et omnium Sacramentorum administratione perpétue vel ad tempus arbitrio Paternitatis tu» suspensis, si aliud canonicum impedimentum non obsistat, pœnitentia vel ejus parte peracta, et suffragantibus meritis in utroque foro dispensare.

Ac praeterea, ut cum singulares casus occurrerint, vel alias Paternitati tuae expedire videbitur, aliquos sacerdotes saeculares vel cujusvis Ordinis Regulares idoneos, et ad sanctum Pœnitentiae Sacramentum ministrandum praevio examine a Paternitate tua approbatos, et in dicta diaecesi Gebennensi constitutos seu résidentes, qui haereticos, schismaticos et delinquentes praedictae diaecesis Gebennensis ad eos sponte venientes, et ad sanctae matris Ecclesiae gremium recipi et admitti humiliter postulantes, abjuratis per eosdem verbo in ipso Sacramento Pœnitentiae, haeresibus, schismate et erroribus suis, ac aliis quibuscunque praestitoque jurejurando, quod talia deinceps non committent, si in haereses et errores relapsi non sînt, aut de eis in judîcio inditiis praeVenti vel condemnati, in forma Ecclesiae consueta, impositis eisdem pœnitentiis salutaribus et aliis injungendis, in foro conscientiae duntaxat, citra ullam habilitationem aut dispensationem, absolvere praedicti sacerdotes possint, et quilibet eorum possit, eligere et deputare Paternitas tua possit et valeat.

Insuper, de speciali mandato praedicti Sanctissimi Domini nostri Papae vivae vocis oraculo nobis facto, eidem Paternitati tuae, ut cum haereticis suae diaecesis ad fidem Catholicam conversis et reconciliatis, qui matrimonia in quarto consanguinitatis vel affînitatis gradu nuUiter contraxerunt, ut denuo non obstante hujusmodi impedimento, matrimonia in facie Ecclesiae, servata forma Concilii Tridentini, contrahere possint, dispensare, prolem susceptam et suscipiendam legitimam nuntiando. Vota etiam eorundem diaecesanorum (castitatis et Religionis duntaxat exceptis), in alia pietatis opéra commutare ; eos qui in singulari certamine seu duello hactenus pugnaverunt, a sententia excommunicationis et aliis pœnis hac de causa per ipsos incursis, absolvere et liberare ; Regulares quoscunque sine licentia et obedientia suorum Superiorum in diaecesi Paternitatis tuae extra claustra degentes coercere ; ac tandem sacerdotes aliquos Paternitati tuae benevisos, qui in dicta diaecesi existentes corporalia, pallas, vestes

Facultés accordées par le Saint-Office 409

sacras et alia ornamenta ad divinum cultum necessaria, in quorum benedictione non intervenit sacra unctio, benedicere ; ecclesias, oratoria et caemcteria pollutas et polluta, cum aqua a Paternitate tua, vel alio Catholico Antistite, gratiam et communioncm Sanctae Sedis Apostolicae habente, [bencdicta,] reconciliare possint, et quilibet eorum possit, Paternitas tua eligere et deputare valeat * : licentiam, faculta- ' Cf. Epîst. dcxxxu et

: . . . . . ^ , not. (1), p. 368.

tem et auctoritatem ad quinquennium proxime futurum, a data prsesentium duntaxat duraturam, harum série ac tenore damus, concedimus et impartimur, non obstantibus in contrarium facientibus

quibuscunque; volumus autem ut prœdictis facultatibus cum suis diaecesanis duntaxat et non cum aliis Paternitas tua uti valeat.

In quorum omnium et singulorum prasmissorum fidem et testimonium présentes literas gratis expeditas, per infrascriptum nostrum et praedictce sanctae universalis Inquisitionis Notarium fieri et manibus nostris subscriptas, sigilli ejusdem sanctae Inquisitionis quo in talibus utimur, jussimus et fecimus appensîone muniri.

Datum Romae, in generali Congregationi dictae sanctae Inquisitionis, decimo sexto kalendas Augusti, anno a Nativitate Domini Nostri Jesu Christi millesimo sexcentesimo octavo, Pontificatus praedicti Sanctissimi Domini nostri Papae anno quarto.

DoMC"^ Ep'' Ostiensis, Gard. Pinellus.

Fr. Hier., Ep^^ Portuensis, Car'»»,

Fr. Annas, Car''% de Givry.