‹ Ordonnances des Rois de France de la 3e Race, recueillies par ordre chronologiqueChapitre 63 sur 150 · Tome XVIL Ddd · texte numérisé non relu

Tome XVIL Ddd

■ (14) Item. ConcesSeramus , in priori bus fundaùonis licier is , totum boscum

Louis XI, dictum Hasay , prout se comportât in longum et in Intum, cum terra vacua juxta

à Compiègne , ^u um ^ vm quant itur de Compendio ad crucem Sancti-Audocni , à paru

février 1470. . . r J ■ . , . ~ . • , , , r.

' super tôt 1 , usque ad vtam prope nppartam à parte tnfertori , dumtnodo c/audere ,

essartare dictttm boscum , sett essartum in eo factre , in quo garennam habemus, eis non liceret quoquo modo ; sed in presenti innovaiione dictum boscum cum predictis adjacentiis nobis retinuimus , pro decenti recompensatione alibi eis facta , scilicet in foresta de Ltsga , in loco qui dicitur Gros-Quesnoy.

(15) Item. Concessimus eis omnia terragia que in territorto de Montroaques habebamus.

(16) Item. Majoriam dicti loci.

(17) Item. Majoriam de Camberona.

(18) Item. In magno pedagio de Choisiaco per aquam , quinquaginta libras Parisienses , solvetidas annis singulis a rectptore dicti pedagii, qui pro tempore

fuerit, ter mini s infrà scriptis, vide lie tt medietatem in crastino omnium Sanctorum, et aliam medietatem in crastino ftsti Purificationis béate Marie Virginis ; tali condition adjectâ , qubd, si receptor dicti pedagii ad dictos terminos defecerit in so/utione , de suo proprio , pro quolibet die quâ defecerit , duos solidos Parisienses nomine pene solvet, tt ad hoc , ad rtquisitionem dictorum fratrum seu procuratoris eorum vel priori s , per prtpositum loci cogetur.

(19) Item. Redditus caponum et avene , ac omnes altos redditus, quoeumque nomine censeantur , que habebamus et habere poteramus in dicta Nova Villa et tota parochia dicti loci.

(20) Item. Quicquid habebamus et habere poteramus in quadam noa (a) que dicitur ad Planches, sita inter crucem et dictam Novam-Viliam.

(î 1 ) Item. Concedimus dictis fratribus usagium in tota foresta Cuyse et de Ltsga, ad quercum et fagum siccas , jacentes vel stantes , nec non ad ipsas viridts j ne ente s , et ad mortuum boscum alium pro mortuo reputatum seu qui boscus mortuus vulgariter nuncupatur , pro suo ardere et suis édifiât s constmendis ac reparandis , nec non pro circuits , palis, paxillis, oseriis, scopis (b), scutellis , et pro clausuris terrarum et pratorum, in prepositnris de Compendio et de Choisiaco, et pro omnibus aliis usibns et suis aisanciis quibuscumque ; concedentes ut dicti fratres de dicto usagio , quoeiens necesse fuerit , carbones possint facere fieriin domo sua ad proprium usum suum ; vo lentes et concedentes qubd dictum usagium exerceant et cxplectent cum securi , secca, et cum aliis qui bus voluerint ferrtis instrument is ; et illa que ex ipso usagio captent , adducere poterunt per se vel alios , ad currus et quadrigas et alla gâtera vecturarum , prout sibi viderint expedire. Concessimus insuper eisdem fratribus usagium in dictis forestis , et qualibet tarum , ad quercum et fagum etiam viridts atqtte stantes, et ad omne genus nemoris yiridis ac ttiam pro mortuo reputati , pro suis molendinis et furnis reficiendis, cum omnibus eorum pertinentiis , nec non et pro doliis magttis et parvis , tonnis et cuvis , pro duobus pressoriis , pro quadrigis , curribus et aratris, pro pontibus et planchis , et ut molendina ad ventum possint facere pro se et omnibus aliis quibuscumque qui me 1ère voluerint ad dicta molendina, solvendo moltam (c) ,et de dicto usagio pro ipsis molendinis et eorum ncctssariis possint ut i, per forestarios nostros dictarum fores tarum, ubi commodiùs pro dictis fratribus sine notabili dampno nostro fieri poterie, ad rtquisitionem dictorum fratrum seu mandati eorum pro predictis et quolibet predictorum sint

Notes.

(a) Prairie où Ie« eaux séjournent, pâturage marécageux.

(b) Vases de bois dont un se servoit pour boire.

(c) Le droit exigé pour la mouture des grains.

dilniont qualibet , quoi i en s opus fuerit , liberando. Concedimus tis etiam usagium pas- " — turarum in tota foresta Cu^se et in tota foresta Lesge, vide/icet propropriis ovibus Louis XI, suis , bobns , vaccis et vitu/is , equis , equabus , et pullis earum , quantum sibi placuerit. Yky^\T\

(22) Item. Pro octies yigitui porcis et non ampli ùs , omni tempore , tam pasnagii ": quant alto , liberis et immunibus ab omni pasnagio (a) , etalia quacumque costuma (bj, concédants qubd custodes animalium suorum quorumeumque , pro eorumdem animait um custodia, contra lupos et feras alias nocivas , canes stettm possint habere per pastores animait um ipsorum duc endos.

(25) Item. P rater ta volumus et concedimus , qubd prior dicti prioratùs dictum viginti frairum conventum , si dicti prioratùs facultates suppetant , augere , et si tempomm molestia , quod absit , ingruerit , min itère valeat , prout vider 11 faciendum , privilegits, dont s , et gratiis et concessionibus qui buse unique eisdem priori et couvent ui concessis et foc t is à nobis, tam in aucto quàm in minuto fratrum numéro, in suo robore perpétué dttraturis.

Omnia autem et singula superius annotata predictis priori et fratribus propriis capellanis nostris ac conventui concessimus et concedimus, donavimus et donamus cum tota bassa justifia , ab ipsis eorttmque successoribus in perpetuum libère et pacifiée possidenda , sub ilits libenate et conditione qui bus ea tenebamus , altam justifiant et garennam in predictis omnibus retinentes. Ipsum verb locum , ^cut infra clausure antbitum se comportât , quem in honore beaitssimi Ludovici Régis Francorum, avi nostri ,fundatum à nobis, Rcgalem Locum de cetero nominari volumus, cum totalt pourprtsto liberum esse volumus et plenissimâ libenate gaudere perpetub , ipsosque priorem et fratres et corum familias, ac dictum locum et alia illornm loca et botta , tam in capite quàm in membris , concessa et concedenda , acquisita et acquirenda, in nostra proprietate , manu , protectione et gardia speciali , tamquam res nostras et proprias, retinemus , ipsis et eorum successoribus omnem ustifructum in predictis omnibus et singulis perpétué relinquentes, ita tamen qubd modo quoeumque per nos vel successores nostros de cetero ab immediatis dominto et gardia nostris et successorum nostrortim Regum Franciœ et honore corone, ullis futur is temporibus , separari attt elongari non possint. Nolumus verb qubd infra domos et c la u sur a s predictas nos attt successores nostri , per nos aut génies nostras, quomodofibet uti possimus garennâ. Que omnia et singula, ut rata ,firma , ire. Actum Parisius, anno Domini millcsimo ccc.° octavo , mense Augusti.

Ph 1 11 ppu S , Dei gracia, Francorum Rex, notum facimus universis presentibtts Philippe IV, et fuiuris, qubd cum, sicut ex aliarum nostrarum precedentium litterarum apparct octobre "ji 4taiore, domum seu prioratum ordinis VallisScholarium, quem Regalem Locum nominari décret imus , situm apud Novam-Viliam in bosco prope Compendium , infra meta s parochie Sancti-Gcrmani , in honore sancte Dei Genitricis et Virginis Marie , sanctissimique Baptiste Johannis , fitndaverimus , ad sustentationem prioris ei fratrum dicte domûs , quos nostros proprios capellanos deputavimus et retinuimtts, pluribus possessionibus , bonis et redditibus assignons perpetub et douait s , que tamen omnia et singula concessa et concedenda per nos aut altos , acquisitaque et acquirenda per eos , in nostra proprietate, manu , protectione et gardia speciali , tamquam res nostras proprias , retinuimus, ipsis et eorum successoribus omnem usum et fructum premissorum perpetub relinquentes ; nos cupientes ut fratres ipsi , to libaiits et libentius divinis vacantes obsequiis , pro nobis et regni nostri stabilitate perpétua, nec

Notes.

(a ) Droit que l'on payoit pour faire paître Au temps de la patssen , Hit la ligne précédente, des porcs dans une forêt. Ce mot depasnage (b) Droit établi par l'usage. Voir la note / exprimoit aussi la poisson, faction dt paître, de la page j;6 du tsme XV.

Page 1