‹ Ordonnances des Rois de France de la 3e Race, recueillies par ordre chronologiqueChapitre 92 sur 150 · Tome XVII. Hhhh · texte numérisé non relu

Tome XVII. Hhhh

moribus sanàque doctorum Realium inferiits nominatorum doctrina eruditos in

Louis XI, hu/usmodi ttmpiatorum ofjiciis prefictre et instituere ttnebumur. Visum est eis rurstts à Scnlis, docirïnam Aristotelis , ejus commtniatoris Averroys, Alberti Magni, Sanctt le i." Mars Thome de Aquino, Egiclii de Roma, Alexandri de Hallis, Scoti, Bonavcn- '*7*' ture, alior unique docwrum Realium , que quidem doctrina retroactis temporibits sana securaque comperta est, tant in facultau artium quant théologie , in prediaa Umvtrsitaie deinceps more consueto esse legendam , dogmati^andam, discendam et imitandam , ac eamdem ad sacrosancte Dei ecclesie ac fidei catholice edijficacionem , jnvenumque studencium erudicionem , longe utiliorem esse et accommodaciorem quant sit quorumdam aliorum doctorum renovatorum doctrina, ut putà Guillelmi Okam (a), monaclti Cisterciensis, de Arimino (b), Buridani , Pétri de Alliaco, Marsilii, Adam Dorp, Alberti de Saxon ia, suorumque similium, quia nonnttl/i , ut die t uni est , e/usdent Universitatis studentes , quos Nominales sett Terministas vacant , i mi tari non ver en tu r. Qttapr opter nos , qui ni Ail , humants in rébus , ad predicte Dit ecclesie decus et fidei orthodoxe tuicionem , verâ clarissimorttm sanctissimorumque rirorum sentenciis comprobatâ doctrinâ esse salubrius existimamns , desiderantes )deo ut scolares in eamdem Universitatem optimarum videlicet artium discendarum graciû confugientes , Us potissimum moribus (c) , disciplina et litteris instruantur atque imbuantur , que non modo sibi ipsis , veri/m eciam saluti totius populi christiani maxime prodesse valeant , attditâ et attente cum magni consilii nostri genttbus considérât â deliberacionc predictâ , statuendum duximns et expresse edicenditm, presenci unique ténor e , de nostre régie poustatis et auctoritatis plcnitudine , certaque sacrifia , statnimus et edicimus qubd , pro eorumdem scolarium et siudenci um a recta veraque via , moribus et disciplina oberrancium reformatant ', statuta jam pridem , ut dictum est, per legatos apostolicos, per dictamqne Universitatem et arcium jacultatem ,facta et edicta , rite ac inviotabiliter de ce ter o observent ur , hoc uno dun taxât , ut supra die t uni est , excepto , quèd die ri arcium tempta tores à dictis Beau Marie et Sancte Gcnovefe cancellariis , presentibus et futuris , usque ad taie longum tetnpns qued eis melius et commodius videbitur faciendum , continuait suisque in officiis mamitene ri pour tint et debebunt , annuente et consencienu summo Ponùftce , modo superiiis declarato. Et ulurius statuimus et edicimus quod predictâ Aristotelis doctrina, ejusque commentatoris Averroys, Alberti Magni, Sancti Thome de Aquino, Egidii de Roma, Alexandri de Hallis, Scoti, Bonaventurc, aliorttmque Realium doctorum, quorum doctrina , ut dictum est , retroactis temporibits, sana securaque comperta est, tant in sacre théologie quàm arcium facultatibus , in predicia Parisiensi Universitau deinceps more solito legatur, doceatur, dogmatiietur , discatur et intimetur ; alteram autem predictorum Nominalium , tant expressatorum (d) quàm aliorum quorumeumque sibi similium , in eadem Univer sitar e (e) nec alibi quoquovershm in regno nostro , deinceps , palàm nec occulté , ant quovismedo nullaunus esse legendam, docendam et dogmari^andam ant aliquarenus sustintndam , expresse decernimus. Et titilla, tanquam lolium ex tritico divelliiur (f), ab eodem regno nostro evanescat et eliminetur, universis

Notes.

fa) Voir sur ce philosophe , sa doctrine , Hist. critiq. de la philosophie , t; /II, pat;. S6j.

ses écrits en faveur des Rois contre les (c) Les lignes qui suivent, jusqu'à ces mots

Papes, &c, Brucker, dictt hco , ttmt. III, mmbus et discipliflâ oberrancium , ont été

pag. 846 et suiv, Brucker parle de la plupart omises dans la copie donnée par du Boulay,

des autres qu'on désigne ici , dans le même pag. y 08.

volume, périod. 2, part. II, liv. II, c. 3, (J) Supradicterum. Du B.

sect. 2, de Schlasiïcis. (e) Civitate. Du B.

(b) Grégoire de Rimini. Voir Brucker , (f] Avellamr. Du B.

DE LA TROISIÈME RàCË. Cit

pr édicté Universitatis colle giorum prefcctis , pedagogis, regentibus et magistris (a) " presentibus et futuris , proltibendum duximus , ac ex nunc presencium tenore prohi- Lotus XI, bemus , ne , sub pénis inferiùs expressatis , eamdem ipsam doctrinam suis in sc/iolis, * / «"jviû» nec alias quovismodo , publiée nec occulté, dogmatiient, doceant, kgant nec studeant. t ^ ' Qite omnia et singula predicia, ut fit > miter observentur , suumque debitum sortiantur eflcctum , ulterius statmmus et edicimus quèd predicte Universitatis rector modernus, decani /icultatum théologie, decretorum et medicine , ac eciam quatuor nacionum procttratores , in facie tocius Univcrsitatis , presentibus dilectis et fidelibus consiliariis nostrts, curie Parlamenti nostri presidentibus , et preposito Parisiensi aut ejus locumtcncnte, quos et eorum quanlibet ad lue et alia injrà scripta exequenda expresse commttttndos drputavimus et deputamus , omîtes autem (b) et singuli doctore s , colle giorum prefecii , pedagogi , régentes et magistri , ceterique omnium prediaarum fiicuttatum scolares, tam seculares quàm religiosi , cujuscumque gradùs , status , ordinis et professionis existant, in mantbus predkti rector is corporaliier jurabunt hoc presens stuiuium et edictum nostrum se inviolabiliter observaturos (c), quorum quidem nomi/ia qui sic ut dictum est jurabunt, inscribi volumus in libro rectorio ejusdem Universitatis ; et quod omnes et singuli predicti rectoris modem/ in eodem rectorio officio successores , in noya eorumdem creacione , idem jusjurandum , prêter cetera que fieri solita sunt juramenta , prestare tenebnntur ; insuper, quèd predkti Béate Alarie et Sancte Genovefe cancellarii , présentes et futuri , neminem penitùs ejusdem Universitatis studentem ad quamvis cujuscumque faculiatis licenciant nrque gradttm admit tere nec recipere possint aut debeant , nec eciam predicti procttratores aliquos scolares ad baccalariatûs gradum admittant , nisi pritts , un à cum aliis juramentis prestari solilis , suis in manibus predictum prestiterint juramentum, Qjtocirca predicti s Parlamenti nostri presidentibus , preposi toque Pari sien si aut ejus locum te tien ti , presentibus et futuris , et eorum cuilibet in solidum , harum série precipiendo mandamus qtiatinus , predicti s rector e , doctoribus , collegiorum prefcctis , pedagogis , magistris tam rtgrntibus quàm non regentibus predicte Universitatis, uno in loco , mi fit , invicem sollemniter congregatis , h as présentes edicti et statuti nostri Hueras /cgi et publicari , ac ipsas in ceterorum edictorum ac statutorum regiorum rectorio (d) et facultatumac nacionum predicte Universitatis cathatogis seu libris inscribi, idem que statutum et edictum inviolabiliter observari faciant, inhibendo seu inhiber i Jdcicndo , ex paru nostra , omnibus ibi tune assistentibns et aliis qui bus fiterit inlùèendum, sub pena privacionis, non modè à predicia Universitate et privilegiis ejusdem , veriim eciam à tota ci vi ta te Parisiens i, ne qui s ipsornm contra presencium ténor em quicquam moliri aut actemptare palàm nec occulte quoquomodo présumât ; si qui s autem ordinacionem ipsam inobedienier sustinuerit , non solhm tutn ejusdem pene declaratione, sed eciam , ut ceteris de se spectaculum prebeat, cedatque in exemplum , ttsque ad bannimentum seu potiits tocius regni nostri perpetuum exilium , et alias arbitr arias penas , secundùm delinquentis persone qualitatem et sut criminis et inobediencie gravitaient , esse multandum atque plectendum expresse declaramus (e), prêter tamen nostre régie majestatis indignacionem , quant enmdem ipsum delinquentem casu predicto incursurum, ex nunc pr ont ex tune , decernimus per présentes. Pre-

Notes.

(a) Ces trois derniers mou ne sont pas dans la faculté de théologie , <ruelques perdans du Boulay. sonnes ne voulurent le faire que condition»

(b) Inquam. Du B. nellement. (Du B. pag. ?to; mais voyez la

(c) Peu de jours après I edit de Louis X!, note b de la page suivante. ) il y eut une assemblée générale de fUniver- (d) Recterio libre. Du B.

site , pour prêter le serment prescrit. Il ne fut (e) Si quis autem panant istam inabtditntia

refusé par aucun de ses membres; seulement, sustinuerit. Du B.

Page 1