Partie 3. — Anamnèse hérédilaire maternelle
§ 1. Mère. Elisabeth de Bohème (1 291-1 330; épouse en 1310 Jean de Luxembourg) morte phtisique (28 septembre 1330). Petr. Zittav. Chronicon Aulae Recjinae^ éd. Elmer, Prague 1883, p. 303 : « Capit. XXV. De morle Elizahelh regineetde absencia régis Boemie. Eodem anno, quarto Kalendas Octobris hoc est in die beati Wenceziai ducis et martyris circa horam completorii, in Wyssegrado in domo prepositi, serenissima ac inclita domina, domina Elizabeth, Boemie et Polonie regina ac Lucemburgensis comitissa, l'ebribus ac morbo pti/sico diucius fatigata etatis sue anno XXXIX°, regnorum vero anno XX°, ecclesiasticis sacramentis devotissime premunita, emigravit féliciter sibi, sed flebiliter aliis ex hac vita. » — Sur la mort d'Elisabeth, cf. Schotter, Johann Graf von Luxembiirg II, 16, et Werunsky, Geschichte Karls IV Kaiser, 1880, I, 38.
§2. Grand-père. Wenceslas II (Vacslav), 1271-1305, roi de Bohême. Mort phtisique à trente-quatre ans.
Petr. Zitav. Chronicon Aulae Rcgiac (Fontes Reriim Bohemicaruni, IV) éd. Emlcr, p. 91 : « Capitulum LXXII. De obitii Wenccslai secundi régis (1305). Postquam ergo Wenceslaus rex filium suum unigenitum, regem Ungarie Wenceslaum, de eodem regno manu valida in Bohemiam reduxerat, morbus ptysicus, qui in ipso diucius latitaverat^ per cuncta tune se sintomata manifestât ; ptgsis autem illa régis vires non spoliât repente, sed lente et hene ; illa namqiie protelata infirmitas régi cessit ad meritum,nobis autem prodiit in exemplum : sicut enim vite ipsius sanitas dederat populo solacii fomentum, sic et infirmitas ipsius prestat penitentibus elïîcax documenlum. Porro in lectulo doloris sui rex iam decumbens, sicut adhuc valens et vadens fecerat, confessorem suum iugiter circa se habebat et ([uidquid de liiis actibus, ([uibus deum unquam maie vivens offenderal,
qui tantost le levèrent, si le recoucliièrent sur son lit très fort douloureuz et tant que, au huiliesme jour, il rendy son ame quant il ol esté conte de Flandres XVII ans. »
tune rcniinisci poterat, continuo sincère suo confessori confitens non sine lacrimis singula revelabat.
« Capituluni LXX\'L De devocione^ qunm in audiendis pluribus missis rex hahuit, Sed quid nunc rex egrotans in audiendis missis faciet, cuius omne solacium et precipuum cordis tripudium in audicione missarum plurium semper exstitit ? Forsitan missis carebat, cum visitare ecclesias non valebat? Absit. Ne enim rex iste plus mente devotus, quam egrotus corpore se suo privaret solacio, inconclavi sue camere, in qua exinanitus decubuit, aliqua altaria construi procuravit, ubi tanto plures audire missas solebat, quanto magis divinis intentis laudibus ab exterioris negocii et occupacionis strepitu suus animus requiescebat ; summo namque mane in articulo diei misse coram regc leguntur, pluresque lecte, pluresque légende pluribus subsequuntur. Gaudium audienti ex hoc principi nascitur et pascitur uberius prius quoque refeccione mentali, quam alimonia corporali. Ca«sa/>a^ in rege langwido dolor vehemens fastidium coniedendi et hibendi, sed nunquam tedium missarum solempnia audiendi.
(( Capitulum LXXVIL De paciencia, quam rex in infirmitate sua habuit. In passione sua tante paciencie hic princeps decumbens exstitit, quod omnibus cernentibus langworemque eius scientibus maximus stupor fuit. Cum enim doloris aculeus acucius interius dolentem pungeret, nequaquam in ore pacientis remurmurans querimonia aliqua resonabat. Quanta autem acerbi ipsum pupugerit vehemencia doloris, exinanicio niembrorum indicat et faciès, quam afficit cerulei species coloris, demonstrat. In omnibus autem hiis molestiis non peccavit rex lalîiis suis neque stultum aliquid contra Deum locutus est, sed ait : si bona suscepi de manu Domini sine meritis, mala cfuare non sustineam ex ingentibus meis demeritis?Plus quam merui, l)enediccionem a Deo suscepi, beneficiorum divinorum ingratus fui et nunc quoque digna factis recipio, que libens sustineo et peto, ({u©d caro hic totaliter tabescat,quod illic spiritus in Domino requiescat. Sepe tamen cum ultra modum vis doloris regem angeret et tangeret acrior infirmitas, domino Conrado Aule Régie solebat dicere : iam iam tantum crucior, sicut opiner, si alius eadem pateretur, adeo clamorem faceret, quod in tota vicinia audiretur. Non autem dubium,quin totum cesserit ad augmentum meriti tam aspera langworis cruciamina equanimiler pacienti. Viros eciam religiosos fre- ([uenter circa lectum regium rex langwens habebat, a quibus exhortacionis et salutifere doctrine monita aure patula, quam mente avida nonnunquam cum lacrimis audiebat ; ab horis autem canonicis, quin ipsas soleret dicere vel audire, nuUa prorsus passio sive occupacio ipsum poterat impedire. »
« Capitulum LXXX.Qualiter rex morlcm suam presenserit. Demum sciens rex langwidusplus quam sex mensibus dolore valide tabefactus, quia venerat hr)ra eius, ut transeat ex hoc mundo et quod resolucionis sue terminus iam instaret, licet adhuc integro aspectu atque auditu vigeret, soliim quoque in viribus corporis deficeret, nil in sensu claro, l)reditus intellectu non diu antc suum obitum prelatos et clericos,
