LIV. XII. DISSERTATION
< Verè ergo carnis illius sacramentum est. Ipse damât
< Dominus Jésus : Hoc est corpus meuni. > Quàm diligenter, quàm prudenter facta distinctio ! De carne Christi quce crucifixa est, quœ sepulta est, idem, secundùm quam Cliristus et crucifixus est, et sepuUus, ait : i Vera t utique caro Cliristi. > At de illâ quœ sumitur in Sacramento dicit : i Verè ergo carnis illius sacramentum est,» distinguens sacramentum carnis à verilate carnis ; quateniis in veritate carnis quam sumpserat de Virgine, diceret eum et crucilîxum , et sepultum ; quod verb nunc agilur in Ecclesiâ mysterium verœ illius carnis in quâ crucifixus est , diceret esse sacramentum ; patenter fidèles instituens , quod illa caro secundtim quam et crucifixus est Christus et sepultus , non sit mysterium, sed verilas naturœ. Hœc verb caro quœ nunc similitudinem illius in mysterio continet, non sit specie caro , sed sacramento, siquidem in specie panis, in sacramento verum Cliristi corpus , sicut ipse clamât Dominus Jésus :
< Hoc est corpus meum. >
5' Après s'être joué de la même manière de quelques autres passages du même S. Ambroise, de S.Jérôme et de S. Augustin, qui sont les trois auteurs dont Jean Scot se servait principalement , ainsi que l'insinue Bérenger : Si hœreticum liabes Joannem, cujus sentenlias probamus , habendus tibi est liœreticus Ambrosius, Hieronymus , Augustinus, ut de cœteris taceam, il apporte l'oraison, perficiant nobis, tirée du Missel grégorien. 6° Il en tire la même conclusion rapportée par Ascelin. Item, dit-il, alibi : < Perficiant f in nobis quœsumus. Domine, tua sacramenta quod con~ i linent, ut quœ nunc specie gerîmus, rerum veritate « capiamus. i Dicit quod in specie gerantur ista, non in veritate. Bérenger {Epist. ad Richard., Spicileg. tom. 2, p. 510) nous apprend deux autres particularités du livre de Jean Scot : la première, qu'il a été composé à la prière d'un roi de France ; la seconde, que ce roi de France n'est autre que Charlemagne. Noverit regîa majestas quœ scribit Joannes Scotus, monitum illum scripsisse, precarioque Caroli Magni... Unde ferat oportet defuncto palrocinium contra calumnias nunc viventium, nisi se mavult exhibere indignum successore, et sede illius magnifici anlecessoris sui.
Ces deux particularités se rencontrent dans le livre du Corps et du Sang du Seigneur. L'auteur le dédie à Charlemagne, et il assure que c'est par son commandement et à sa sollicitation qu'il s'est appliqué à écrire de l'Eucharistie. 11 se sert aussi dès le commencement des termes de magnificence et de magnifique, d'où peut-être Bérenger a emprunté ce même litre de magnifique, qu'il donne à Charlemagne au commencement de sa Préface. Bertrami presbyteri de Corpore et Sanguine Domini, ad Carolum Magnum imperatorem. Jubés, glonose princeps, ut quid de sanguinis et corporis Christi mysterio sentiam, i;es/r<EMAGNiFiCEN- Ti^ significem ; imperium quàm magnifico vestro principalui dignum , tam nostrœ parvilalis viribus constat difficillimum. Et au commencement du livre : Bertrami presbyteri de Corpore et Sanguine Domini ad Carolum Magnum imperatorem,