I2H PERPÉTUITÉ DE LA FOI
sunt verba ut plurimùm sicut sonant; ubi pra>serlim nulluin sefjuilur absuidum, inierpreiaiitlai simt vores iideliier uli sonant sinipliciler. Jésus Cliristns inquiens : Hoc est corpus meinn , non asseveravit : Hoc est figura corporis niei vel synibolum, quemadniodiim inleiligilur de pelrâ scaturieiiie aquas in deserio, de quâ dicebat Paulus aposlobis, 1 Cor. 10 : Pelra aulctn erat Chrislus. Ibuic enini bKpiendi modum aperlè Cbribtns daniiiavit. atque labefaclavil, dîini aF:rinavit, Joan. 6, aicns : Cctro men verè est cibus, et simguis mcjts verèest polits. Significalur sanc in pelrà Cbrislus, sed tamen non conlinelur iii pelrâ ; at in pane sacrificato, et significalur siuiul et contineliir, ni pricmonslravinius, idquc coufirmalur niagis ac niagis auctoritatc D. Cyrilli Alcxandrini, 1. A, in Joan , sic explananlis ea verba : Qui mandncal meain cariiem, in me manet, et ego in Ulo. Qucmadmoditm, inqnit, si quis c-eram cerœ conjunxerit, uli(jue alleram in altéra esse videbit; eodem qiioqne modo, opinor, qui Salvatoris carncm suscipit et bibil ejus preliosum sanguineni, unum qvoddam cum eo reperitur, quod mixlus quodammodb et immixlns ei per iltam parlicipalionem, ita ut in Cliristo qu\dem ipse reperiatur, et vicissim Cliristus in ipso. Quemadniodiim ergo S. Paulus ait, 1 Cor. 5 : « Modicum fermenlum totani massam fermentât, t sic sacra minhna Eulogia totum corpus tiostrum immiscet, propriàque replet efficaciâ : et ila Cliristus in nobis exislit, et nos vicissim in ipso, non aliter atque fermenlum est in totâ massci , et massa in loto fermenta.
Jure ilaqne nierito nuncupatur boc Sacramenlum epuium splendid* cbarilalis, anioris et unionis, iinô et lessera. Quemadinodùin enini ex ninliis granis frunienti constat panis iriliceus , necnon ex ninltis uvis nsuale vinum eximitur ; ila et mulli ex une eodemque sacralissimo pane ac vino finius participes ad spirituale consortium, ad inlimam rei'edionem, ad pleniludinem graliarum ; conleslante D. Paulo, 1 Cor. 10 : Unum corpus mulii sumus , omnes scilicet qui de uno pane ac de uno calice parlicipamus. El profcclô si baie unilas inlriiiseca décrit, vanum evit quodiibet signuni istiusmodi unilalis exlrinsec*, non aliler alque inauis foret circnmcisio carnalis Judito, quando simul non adesset et spirilalis ilia circunicisio cordis. Simile est regnum cœlorum fermento,quod acceptwn mulier ubscondit in farinœ salis tribus doncc fermentatum est totum. Et quanquàni Tbeophylaclus inleliigit bic pcr mulierem , rationalem aniniam très habeniem polentias, irascibilem, concnpiscibilom et intelleclnaleni ; nibilomini^is tamen pro Ecclesiâ sumenda poliùs est uiiiversaU 1res babenle gradus in suo cœln, incipienles, proOcientes et consummatos. Venile igitur, amici, et incbriamini, ô cbarissimi , de hoc vero neclare, alque ambrosiâ immorlali. Audilns bic non faililur, non aberrat. Vox enim Jacob est, scibcet sacerdolis minisiri, qui nomine Cbristi clamât : IIoc est corpus meum ; hic est sanguis meus. Est verè animarum nicnsa , non corporum, sacrum boc altare in quo manet Deusabscondilus ne conspiciatur ab impuris ac impiis ocubs. Quis unquàin, auialjo, cognovit lalegenus amiciiix ut
nempe ipsissimas suas carnes ad cpulationcni ac incorporalionem simul daret atque distribueret?
Eâ igilur noctc quâ tradebatur accepit panem, et gra^ tias agens fregit, ac dixit : Accipile et manducate, hoc EST coiiPus MEUM. Nolilc liîc poiicre scrupuium, quasi discordet ac dissonet D. Apostolus à sacratissimis evangelislis cùm priijs asseveraveril quôd fregit, quàm quôd benedixerit, id est, consecraveril. Usus nanique fuit snnclissimus Doclor gentium anticipalionis figura ÙTr£pêK;.<v, pra^poneiis scilicet illud (régit, quod omniiiô eral postponendimi ; quai figura passim babet locum in sacris paginis. Nisi tu quoque velis dicere non intercessisse aliquam conseculionem, sed poliùs quamdam puram coiicomilantiam inter benedixit et fregit; boc enim paclo concordantur anibce cytliara; Aposlolicaî, et evitatur error quorumdam ineplè diccnlium, Christum Dominum non consecràsse cum bis verbis : Hoc est corpus meum ; hic est sanguis meus, sed cum aliis quibusdam. Sed quare fregit? Ad boc nt oslenderel suam voluntariam passioncni ; ad boc ut de uno patie daret omnibus apostolis sacram particolara ; fregit quidem, sed species lantùm panis seu accidenlia fregit, nullam in fractione paliens la;sionem, juxta illud: Os non comminuelis ex eo, Exodi 12. Ideôque non frangentes sacram islam particulam consecratam dicimus : Dividitur, non scinditur Agmis Dei qui tollit peccata mundi ; signamusque cum parlicula iilâ nosmelipsos infronle aientes : Credo, Domine, at- CjUe confiteor, quia tu es Cliristus Filins Dei vivi : et accepto calice pronuntîamus : Pretiosus sanguis Domitti noslri Jesu Christi nobis iradilur in remissionem peccatorum et in vilam œternam. Quid planius?Quid significantiusdici potest prorealilaleal(iue verilaie bujus Sasramenti, quàm (irmissimècredereacfaleri panem coHsecralum esse corpus Cbristi, etcalicem consecraluni verum sanguineni Chrisli ? Facessat crgo hitresis, et conticescat impieias. Adde quôd non pauci (ex antiqîiâ reor consuetudineac iradilione) tacito modoproferunt jaculatoriam illam oraliunculam : Credo, Domine, atque fateor te Filium esse Dei vivi, qui in munduni venisli, ut salvos faceres peccalores, quorum ego primus sum Tandem clarâ voce sub.jicitur amen nb universo aslanie populo, perinde ac si diceret : Ve rum est quod enunliàsli , ô Mysla. Ast quod os externe loquilur, mens inlerna faleri qujque débet, et quod sermo sonal exleriùs, affecluscliam inlernèsenliat, quemadmodùm coucludit affabrè Mediolanensis arcbiepiscopus.
Enim verôderogat de omnipotentiâ Dei qui baTolicorum more dubilat de transsubslantialione. Nam id quod polest fier! absolutè pendct ab omnipotentiâ Dei ; quodque futurum est in effectu pendct à voluntale divinâ; quod autem crcdere dcbeam, id omninô pendet ab Ecclesiâ calbolicâ nostrâ maire acmagislrâ, quai nullatenîis errare poîesi, utpole fundata in auclorilate sacrœ Scriplurœ, quye minime nos decipere seu deludere vult.
Ideô autem haec conversio sacramenîalis dicitur Iranssubslantiatio, videlicet lolalis conversio seu la-
PIÈCES DIVERSES POUR LA CROYANCE DES ÉGLISES D'OHIENT
fius subsloni'ui, quia nihil remanct de nialcriâ paiiis ac vini ; alioquin si maiieret aliqua inaleiia, deberet iici poliùs iransformat-io. Recole jam memorià (piôd de terrà fiiixit Adamtim ; quôd de coslà ipsius fabricavit Evam, cl alia id geniis miraciila perpelravit, i'^t quare nequit converlere proposila quoqiie muiiera in allari, cùm de ipso verilicelur Rom. 4 : Qnœcumqiie promisit Deus potens est et facere? Credciiduin ergo est iinà curn Abrahanioin spe contra spein, id est, in spe omnipoleiili:e conlra spcin naluiM;, q;!<)d absohilisconsecratioiiis verbis Iransitpaiiis etviiiinn in substantiam carnis et saiiguiiiis Chrisii ; manenlibus accideulibus, quibustamen caro ipsa non aflicilnr. Qua;ris à nie modnni qiiomodô id fiât? Moresocralico aulumo, prorsùs nescio ; lanlùm iiocscio quôd Chri-,lus qni est sunnna et prima vcrilas dixit : Hoc est corpus meum, et illico faclum est. Dixit : Hic est sancjuis meus, etstalim iranssubstantiatusfuit. Credo, Domine, aiebat ille cœcus in piscinâ sanatns, Joan. 9. Et cerlè accedenlem ad cum oportet credcre, Hebr. H, inquit Aposlolus. Qui limetis Deum, crédite illi, ait sapieiitissimus Ecclesiastes. Qui autem non crédit, ait S. Pau- 1ns, superbus est, et nihil scions, \ Tinioth. 6.
Denè igitur S. Cyrilliis patriarcba lîierosolymitamis, in Calechisnio admonel nos edocens : Quamvis sensus tibi suggérât, pancm scilicet esse siinplicem, tamen (ides te conftrmel, ne ex giistu renijudices.
Addunl aulem cur Christus corpus et sangninem sinim sub speciebus panis et vini mandiicandum exhibnerit, et non in proprià,et in nalurali suàspecie; ut \idelicet, inquiunt, in credcniibus (ides exerceatur et bine liorrore manducelur.
Sed benc est, ais ; adhuc ego inqniro quare tara absconsus lenuiumqiieaccidenlium vélo inieclusremanere apudnos volueril, ubi lani magna Dei majeslas solis fidei ocidis cernitur? Rcspondeo propler diias rationes; prima est indignilas pravornm liominnm; secunda fides bonornm, nemi)e ut qui sumunt indigné, minus ex illo sumerent exilium ; et qui digne communicant, cum fœnorc grati;e amplioris hoc facerent, idcircô lectum se alqne invisum utrisque perniitiii. Quod si conspicnnni seso sumendum praobci-et, conlra accidercl. Graviori nanique snppiicio se obnoxios m di redderenl, bononnnque mei itum minus Lret, n(in aliler atque qui rcgi palàm oamibus exposito in scde regià et majeslate suâ injuriam at(iue contumeliam allerret, in gravem mulciam illico incurreret : minus autem supplicium promeretur isqui lalilanteni regcni in aulà spenseret, vidensque iihnn ofienderel. llis addo aliam quoque rationem, quôd Christus Doniiniis in sacramcnlalibus speciebus non quœsivit dignilalem, sed apliludinem. Decuisset forte magis augnstissimum hoc Sacramenlum sub eximiis, pra>slanlisbimis, incomparabilibn-que speciebus rcli:iqui; sed illo lum pauperes et homiMum plurinii fini non possent. Ut ergo universi eo gaudeanl, ut viia» panis et divinus hic missus, universorum esui et usui sil cxpositus, sub rcruin nec niagnarmn ncc prcliosaruni, sedrerunipasiim obvi.irum, ci qn;c parvo prclioha-
beri possunl, speciebus insliluitur; majorem euim rationem utiliUalis nuslnic, quàni oxistimalionis suai babet Deus. Etenim ha;c inest Dco (irmissima consueludo, ut ille profeclûs nosiri opéra magis ad charitalis suie quàm magnitudinis et majeslalis libram expciidat.
Falemur itaque nos miiiimè pcrcipcro moduni liujus transniulalionis; verùmlainen loluni illud procedit ex imbccillitate nostrai naturaî, qulppe quie ad spirilaleni rerum inlolligentiam parùni videtur esse idonea.
Maxima caligo bk circtimslat oculos nostros : subinde usurpandum est nioileslé verbum illud nescio, quando scilicet causa rei de qiià agitur penitùs ignoralur, (pisc inscilia jure merito à nnnnullis erudita IgDorantia nuncupatur. Non malè igitur fecimus (pii omisimus laies sublililates et qnaestiones subiiniiores, quibus veluti spinis sa'penumerô rccla sulTocanlur ingénia.
Ex supradictis facile colligitur quid tandem senliendum sit de sacra Eucliarisiià in arlhopliorio conservata , aiqne in specie co!nmb;Te constructo alcpie insignilo : cyboriuni quoque nominatur sacra isia pixis , seu cibi spiritualis apoibeca , in modimi lurris argentea; super allari asservais, cui larnpas proplerea pr.-clucel perpétua, Verbum Dei vivum in Sacramcnto scriptumque in Evangelio, cibura verum et niyslicun» animarum, iilustralura.
Porrô moris anliquissimi extitit in Ecclesiâ servare corpus Chrisli proptcr iiifirmos; imô consueludo vigebat lerrâ marique sacrosanctam Eucharisliam sndario involulam, ut scribil S- Ambrosiusin oraliowe de fratris sui Salyi i obilu , quippe qui ail Christianns cùm marilimum iler instituèrent, navesque ingrederentur, sacrosanctam Eucharisliam secum déportasse. Etenim viris dabatur Eucharislia in maniis, mnlicribus autem in nilidis linteaminibus , quac dominicalia ideù vocabaiitur, quod magis magisque liquet ex pra;sanclificatorum Lilurgià.
Illud etiam non taccbo, quod prx'scribilur in communione infirmorum; scilicet quôd sacerdos sacralissimum allaris Sacramentum déferre dcbeal in habita decenli, superposilo nmndo velamine, honorificèque antc peclus cum omni reverenlià ac limore, lumine pcrpeluo praîtedente, ciiui sit candor lucis a-terna'. Sed ad quid, quxso, faces adbibeiitur, ad quid lumen prafertur, cùm ipse sit origo et principium omnium luininum? Nimirùm ob id ipsum , quôd lalis candor. cùm sil lucis a;ternx% vult ut nos coram se luceamus, simusque conspicuaî luces alla;. Poiiam in calce auclorilalein S. Cyiilli in epistolà ad Colossyiium, agenlis adversùs Anlmpomorphylas, inler ca;lera ad h:vc scribenlis : Porrb alios esse etiam audio qui mysti~ cam benedictionem nihil ad sanctificalioneni juvare dicant, si quid ex eu fiât reliqui in alium diem. Insanium verb qui hœc asserunt ; ncque enini altcratur Christus , ov yùp à.l/.oioO'ZKt Xpiurê,- , lieque sanclum ejus corpus immulatur, sed benediclionis vis ac facullas, et vivi/icam gralia perpétua in ipso existit. Vide quid scribal et
i2î5 PERl'ÉTUlTÉ DE LA FOI TOUCfL\NT LEUCHARISTIE.
