CHAPITRE VII
Qui TÎd'io Dostra gento arer per dac«
Yarroae, il terzo gran lume romano...
( Trionfo delta fama, I II . )
Les Res memorandae contiennent un des meilleurs morceaux de notre humaniste sur la perte de la littérature antique et celui où il se montre le plus conscient de son rôle de représentant de Tesprit nouveau. Le texte des éditions étant presque illisible*, il n'est pas inutile d'en présenter un autre au lecteur :
• Sed quot praeclaros aetustatis auctores, tôt posteritatis pudores ac delicta commemoro, quae, quasi non contenta propriae sterilitatis ^ infàmia, alieni fructus ingenii ac maiorum studiis uigiliisque elaboratos codices intolerabili negligentia perire passa est, cumque nihil ex proprio uenturis daret, auitam hereditatem abstulit. Primum nempe Plinii opus, in quo, ut est apud Tranquillum ', omnia bella tractauerat quae cum Romanis unquam gesta sunt, ex oculis nostris euanuit nec usquam superest, quod * ego quidem talium satis ardens explorator* audierim. Hoc autem, et quicquid in banc sentêntiam questus sum, non ad minuendum post nascituri populi studium retuli, quin dolorem meum potius effundens et aetati curiosissimae in qui bus non oportet, rerum tamen^ bonestarum prorsus incuriosae', soporem ac torporem exprobrans. Equidem apud maiores nostros nihil querimoniae similis inuenio, nimirumque^ nihil similis * iacturae, cuîus ad
1. Ber, mem. I, 2 (Op. 398). La ponctuation de Timprimé est partout mise au hasard ; 'quelques-unes des leçons donneront une idée de l'état du texte. Je me suis servi du Par, 6069 I (f. 4) ; le 6069 V est ici moins correct.