‹ Pétrarque et l'humanisme (volume 3)Chapitre 296 sur 362 · F. 41, autre cit. de Cicéron: 9 Inuenl. ad fînem · texte numérisé non relu

F. 41, autre cit. de Cicéron: 9 Inuenl. ad fînem

Platonem circa premissas opiniones, — Responsio ad argumenta, — Meliiïs soluitur et de hac tota materia ?nelius agitur et certius in 5 de coiisolatione et in 4 per Boetium, F. 41, Preclare agit hoc loco de causis errorum humanorum, quos, ut ait Cicero, uidemur cum nutricis lacté suxisse ; quod hic tangit infra proxime, F. 45', Hinc opinio Picthagore, quam Seneca commémorât se quandoquesecutnmet qiiam Ouidius refert in 15 Meth. — Hinc illa Boetii Circee transformationis allegoria quam ponit in libro de consolatione. F. 49', Diffinitio anime secundum Aristotelem. F. 51, Diff, a, s, Platonem. F. 56, Nota contra Aristotelem, F. 56', Nota musice consanguineam esse poeticam, Palam est omnibus. On peut encore remarquer, f . 37 (sur les mots de Chalcidius : Non frustra de Pythagora dictum ipsuin dicere proptereaque ultra quaeri non oportere), ce mot de Pétrarque : Picthagoras dicit, ergo ita est\ Cette formule ironique vise moins Pythagore que l'ensemble des autorités philosophiques du moyen âge, et tout d*abord Aristote, envers qui notre humaniste ne manquait jamais l'occasion de marquer son indépendance.

Aristote dans son estime ne venait qu'après Platon. Les passages abondent où ce sentiment est indiqué ou précisément exprimé. Pétrarque mettait une certaine complaisance à y revenir et à étaler sous les yeux de ses contemporains, élevés dans le respect du docteur infaillible, les témoignages de l'antiquité qui font de Platon le prince des philosophes : Et quis, inquient, principatum hune Platoyii tribuit?,., Magni tribuunt auctores, Cicero primum et Virgilius, non hic quidem nominando sed sequotdo, Plinius praeterea et Plotinus, ApuleiuSy Macrobius, Porphyrius, Censorinus, losephus et ex nostris Ambrosius, Augustinus et Hieronymiis multique alii . .*.

1. Celte note peut servir d'éclaircissement à un passage, incompréhensible sans ce souvenir, de Fam. XXIV, 2 (esquivé dans la trad. Fracassetti) : Studio... quiddam scilicet Pythagoreum redolenti. — Dans le Cicéron de Troyes, f. 187', P. a mis en marge des paroles de Cicéron sur le Magûter dîxit des disciples de Pythagore {Nat. deor. I, 5): De ueneratione Pythagore quid iste non probat; f. 188 (I, 7: Libero iudicio, nutla eiusmodi adslrictum necessilaie)^ P. : NuUius inrare in uerba magistri. — P. parle abondamment de Pythagore comme d'un des Sept Sages, dans Rer. mem. III, 3 (Op. 448), Secr. III (Op. 356), etc.

%. A maioribus Plato^ Aristoleles Inudalur a pluribus (Op. 1053).

Page 1