DU VII® SIÈCLE
étaient en majorité choisis parmi les clercs instruits et que l’étude des notes tironiennes était en honneur dans la plupart des écoles monastiques. La mention : Grâtias verbo Domini in omnibus placée par Soabericus , évêque d’Orléans, après sa souscription, témoigne d’une certaine habitude de l’écriture tironienne. Chaino, abbé de Saint- Denis, a souscrit le dernier, au bas du parchemin (1).
Au point de vue de la langue on remarquera que les évêques^ dans leurs souscriptions, n’observent pas la même déclinaison. Les uns écrivent en effet In Christi nomine, d’autres In Christo nomine ou In Christo nomene.
Voici le texte de la charte d’Ageradus :
cum consenso filio suo domno Deodato, quondam aute-
cessori nostro, ipsius urbis episcopo, et plurimoram ponteficum vel sacerdotum, afflante Sancto Spinïu, sacro monastirio in rem
proprietatis suae in loco nuncup[anti] Il • [injtrà ipso
muro super fluviam Legeris, in honore Sanctae Mariae semper virginis vel citerorum sanctorum, suo opéré aedificavit et de rebus suis ditavit, et ipsum venera6i/i viro Chrotchario diacono
per suam e[pistolam] . . || ^ s firmavit, ut ibidem monachus,
' qui sub sanclo ordine vita theorica sub ordine caenubitale degentis conversare diberent(a), ibidem intromittire diberit, et ipsi
ipso monastirio in onus abb |0. . vit cui ipsum se viven-
tem sub se aut post suum discessum instituerit. Et dum nos ipsum devotissimum in hoc opus Domino famulare perspeximus, ideo voluntate plenissima hoc sacrosanctnm privilegium, || ^ [un]a cum consensum fratrum nostroram et conciulum senioram, indulsomus taliter ut liciat sancta congregacioni servorum Dei in ipso monastirio constitutum, quieto ordine, sine opressione cujuslibetil® [ponjteficum vel Carnoteno urbis episcopo, seu et clericorum, sine insolencia juvenum saecularium quieti vivire ; ut a nullos convivia, nec mansionis, nec paratas, nec munera
(1) La souscription est placéelOàtl centimètres au-dessous de celle des évêques. L’exécution de la planche a rendu nécessaire la suppression de cet espace blanc sur notre fac-similé.
(a) Tardif a lu diheret.
DOCUMENTS CHARTRAINS
expedenda non pertimiscant. || [Et si] ab ipso abbate pontefex Carnoten^w, pro eorum utilitate, invitatus fuerit, sine ulla am* bicionis causa vel fraude accidat ad eccle^ta^ consecrandas, et tabulas benedicendas. vel altaria seu presbitero[s] || ® [aut di]aconus vel reliquos gradus ordenandus, sine obtento pravae cupiditatis tradat benedicionis. Et, sicut habet humana fragilitas, se ipsi abbas Chrotcharius aut cui ipsi ibidem intromis |1 [sum e]t abbatem instituent, ab ac lucem migraverit, ipsa sancta congregacio servorum Dei, in suprascripto cenubio instituta, de semetipsas, ad gubernacionem monastirii et animas regendas, liceat eis II [talem] gubernatorem elegire, qui honestis moribus sit, non generositatis nobilium, sed in Dei amore expergencius atque sagacius inbutum, et sub sanctam regulam oboedienciae patrem instituere || [concedentjer decrivimizs, eisque concessimus ut nullo modo hoc sacrum privilegium a successoribus nostris sit inruptum, sed per omnia et in omnibus conservitur consistat(a). Et si scandala, qi/od a[bsit || et minime cjredimus, Deo adjuvante, quod fiat, in supradicto monastirio surrexirint, et ipsi abbas cum sua congregacionc hoc emendare non potuerit, patris spiritalis, qui sub sancto ordine vivere || [videntjur in Carnotena aui U7idt-que elegirint, ad hoc scandalum mitigandum invitent. Quod si nec ipsi, quod minime credimus, hoc emendare potuerint, tune ad pacis concordiae, sine ul[loJ || [cupidjitatis crimine, pontefex Carnoten^i^ ad ipso abbate vel sua congregacione invitandus sit, ut paterno more discordantis salvo eorum privilégié, ad pacem revocet. Illud eis [preterea || [aujetoritas nostra ponteficalis concessit, ut nullus de successoribus nostris, nec archidiaconus, nec vicem domini, nec missi clerici vel laid
discurrentis, in ipsius monastirii. .... || esens ex conlacio-
nc praedictae Adreberctane tenire vel dominare videntur, aut se adhuc inantea ad Dco timentebus conlatum fuerit, nec ad causas audiendum ne[c ad |j fiscum ejxigendum, nec mansionis, aut pastus, aut paratas, vel quemlibet reddebucioncm requerendum, nec hominis ipsius distringendum, nec de rebus eorum quicquam minuandum, || [penitujs non praesumat habere ingressum, sed sub regimen ipsius abbati aut successoribus ejus omnia in Dei nomme consistant. Et taliter per hoc privilegium sanximus ut
(a) Tardif a passé ce mot.