Cod. οὐκέθ ὅτε

Jo APPEND. I.

Aou” ὥσπερ ἀγνοοῦντες ὅτι τὸ μὲν ἐξελεῖν τοῦ λόγου τὰ τοιαῦτα, παγχάλεπον ἣν χαὶ τοῖς πρώτοὶς' συμπεραίνουσι δ) ἡμῖν ἀπ᾿ αὐτῶν µέσων, οἱ μὲν ἄν. συμ,περαίνοιτο, αὑτοῖς τε ἀληθεύειν καὶ τοῖς πρῶτον εἰρηκόαι συνάδειν αυμέαίνει : ψευδῆ δὲ καὶ οἷα τοὺς ἀπὺ ταύτης ÊT ἐχείνην μεταπηδῶντας σηµασίαν καὶ τὴν φύσιν οἰχὸς, ἡμῖν μὲν σοφιρταῖς

εἶναί τε χαὶ δοκεῖν τῷ ὄντι περίεστι: κοινωνεῖν δὲ τοῦ ἐγχλήματος οὐκ ἀνάγκη τοὺς ἡγεμόνας τῶν λέξεων, οἷς πειρώµεθα συμφωνεῖν : διώριον γαρ ἐχεῖνοι χαλῶς ταῖς γοείαις τῶν λόγων ἑκάστοτε οἰκείως, τὰ αὐτὰ οὐχ ὡσαύτως ὀνόματα ἐφαρμόζοντες. Καὶ Κύριλλος μὲν οὕτως. ΑἎγουστῖνος δὲ, οὐλὲ δυοῖν λέξεοιν ἐμφαίνειν ἔχει τὸ διττὸν τῶν πεοόδων, γλώττης στενότητι : ἀλλ) ἄν τε τὴν τοῦ Πνεύματος ὕπαρξιν, ἄν τε την ἐνέργειαν χαὶ τὴν χάριν σημαίνειν ἄλλοθι βουληθη, αὐτὺς μὲν évi ῥήματι τῷ προϊέναι η προχωρεῖν, καὶ πρὺς ἄμφω τὰς ἐννοίας ἐχρήσατο" τοῖς δ᾽ ἐὐγνωμόνως ἀκουσομένοις πρὸς τὴν τῶν λόγων χβείαν διαιρεῖν καταλείπει. Οὐδὲ γὰρ αὐτὸς λέγει τά γε τοιαῦτα πόῤῥω τῶν διπλῶν ἐκδίνων ἐμφάσεων, ὧν αἱ μὲν πρὸς τὴν τοῦ Πνεύματος ὕπαοξιν, αἱ δὲ πρὸς τὴν πέμφυν, τὸ τῆς προόδου ῥῆμα συνέλχουσι. Καὶ θαυμαστὸν οὐδέν ' ὅπου χαὶ τὸν Υἱὸν ἐκ τοῦ Πατρὸς ἐχπορεύεσθαι Εύριλλος ἔρη που ἀντὶ τοῦ γεννᾶσθαι τὸ ῥῆμα παρειληφὼς. ὅθεν ai χαὶ τοῦ Αὐγουστίνου τὴν λέξιν εἰς τὸ ἐκπορεύεσθαι ἑρμηνεύσει τις ὑπὸ Λατίνων βεθιασµένος, οὐδ' οὕτως ἀνάγκη τὸ ΗἩνεῦμα διὰ τὴν Αὐγουστίνου λέξιν ὑφίστασθαι χαὶ ἐξ Υἱοῦ. Πολὺ γὰρ οἰχειότερον ἐπὶ τῆς λοιπῆς προόδου µβταφέρειν τὴν λέξιν, καὶ ἀμφοῖν τῷ Πνεύpari πρεπουσῶν (καὶ ἀῑδίως γὰο ἐκ τοῦ Πατρὸς πνεῖται καθ ὑπόστασιν, ἐκ τοῦ Πατρὸς τὸ εἶναι λαμθάνω,

APPEND. IX. Jo

χαὶ ἐκ Πατρὸς xat Υἱοῦ τοῖς πιστοῖς πνεῖται, τουτέστι κατὰ τὰς πνευματικὰς ἐνεργείας, δίδοται καὶ µετέχεται), n πρὸς τὴν γέννησιν ἕλκειν, ἧς οὐδαμῶς τῷ Πνεύματι µέτεστιν ' ὃ τῷ Κυρίλλῳ γενναίως πάνυ τετόλµἨηται, ὁλοσχερέστερον εὐσεθῶς ἐχλαμθανομένῳ τὴν λέξιν, ὅτε δὴ καὶ. µόνον την ὁμωνυμίαν τοῦ ἐκπορεύεσθαι τῇ τοῦ Πνεύματος ὁμωνυμίᾳ συνΏψεν ἂν τις εὐλόγως ἐν τοῖς περὶ τοῦ Πνεύματος λόγοις, ε’ τὰ τῶν dx τῆς ἑσπέρας πατέρων οὕτω πρὸς βίαν ἡρμήνευτο, χανόύνι τῷ τοῦ Κ»ῥέλλου χοώμενος τρόπῳ, ὃν ἁπαξ ἐχαινοτόμησεν, ἐπὶ δυοῖν ὑποστάσεων καὶ εἴδει διαφερουσῶν προόδων τῷ ἐκποῥεύεσθαι κεχρηµένας. Kai voi γε ἐπὶ μὲν τῶν ἄλλων ἁπάντων, εἰ τὸ προϊέναι ὁμώνυμον, οὐδὲν χωλύει καὶ τὸ ἐχπωρεύεσθαι τοιοῦτον εἶναι: ἐπὶ ὃ᾽ ἄρα τῆς ἱερᾶς θεολογίας τῷ μὲν ἐχπορεύεσθαι µόνην τὴν ὕπαρξιν εὑρίσχομεν τοῦ Πνεύματος πάντας ἂηλοῦντας y τῷ δὲ προϊέναι χατακεχρηµένους ἐπὶ ταύτης τε καὶ τῆς πέµφεως, ὧν τῷ τύπῳ καὶ ἡμᾶς ἔπεσθαι ῥίχαιόν ἐστι. To δὲ τὸν μὲν Υἱὸν συναίτιων λέγειν, τὸν δὲ Πατέρα ἀρχοειδῆ αἰτίαν χκαλεῖν, παλῶς ποιῶν οὐχ À ήνεσας : ἄνευ γαρ τοῦ τὸ συναίΐτιον διαιρεῖν , αὐτοὶ dÀ μίαν ἀρχὴν τὰς ὑποστάσεις ἄμφω καλοῦσιν, ὥστε λοιπόν ἐστιν αὐτοὺς ἀντιφάσκειν, εἰ καὶ οἷόν τε ἦν µίαν ἀρχὴν εἶναι τὰ μὴ καθ᾽ ὅ εἰσιν ἓν, ἀλλ᾽ 4 δύο μᾶλλον, προάγοντ᾽ ἄν, εἴπερ προΏγεν, ποῦ τὴν τοῦ συναιτίου λέξιν εὗρον κειμένην ἐπὶ τῶν θείων. Ἀλλ' οὐχὶ μᾶλλον χαὶ ταύτην καινοτομοῦσι; Ποῦ τὸ ἀρχοειδῶς εὔ- ΡΏταί τις λέγων τῶν µακαρίων; Ἀλλ ἀρχιχῶς μᾶλλον ἐκ τοῦ Πατρὸς φαῖον τὸ Πνεῦμα προϊέναι τινὲς, ὡς ἂν ἐκ: Φήνωσιν ἐκ τοῦ Υἱοῦ τοῦτο μὴ αρχικῶς προϊέναι, ἄλλα μᾶλλον πεαπτικῶς τε χαὶ μεταδοτικῶς, οἵω χἂν ἑαυτοῦ

= \” / \ » ὃδά À s ρω προελθεῖν ῥηθείη γε τρόπω, καὶ ἑαυτοῦ δῶρον ὂν, χαι τῇ τοῦ ἐπιῤῥήματος τοῦδε προσθήκη τὸ χατὰ τὴν λέξιν ἁδιόριστον τοῦ προϊέναι καὶ τῆς προόδου διορίσαντες ἑξιάσωνται. Où γὰρ βραχεῖαν ἤδεσαν τὴν διαφορὰν, à ὡς ἐξ ἀργῆς τῆς ὑποστάσεως αὐτοῦ τί ποθεν προελθεῖν τῶν θείων προσώπων, τουτέστιν ἐχ τᾶς γονίμου καὶ ἀγεννήτου τούτων αἰτίας, Ἡ πρὸς τὸν τῆς χτίσεως εὐεργεσίαν ὀρμηθῆνα: ποθεν χατὰ τὴν ἐνέργειαν, τουτέστιν ἐκ τῆς ὁμοίου

EN -- , / ΔΑ 4 ον 5 ν 7 τῶν τριῶν προσώπων θέλήσεως. Ἡ τὸν Υἱὸν ὧν ἄναγχη γεννᾶσθαι πεμπόµενον ἐκ τοῦ Πνεύματος: προϊέναι à οὕτως ἐχεῖθεν αὐτὸν, καὶ ἡ γραφὴ χαὶ πάντες οἱ πατέρες συμφθέγγονται. Καὶ εὐλόγως. Ἔπεμψε γὰρ εἰς τὴν σάρχα καὶ τὴν ἐν ταύτῃ φανέρωσιν τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ, οὐγ ὁ Πατὴρ µόνον, ἀλλὰ δὴ χαὶ τὸ Πνεῦμα. συνευδοχῆσαν ‘ s 9 ’ t ε ΑΝ L 4 + 9

σφίσιν τὴν οἰκονομίαν ἐκείνην, ὡς δη ἓν ἔργον αὐτὴν τῆς T ριάδος συµπάσης ἐν τῷ τοῦ Ytoù συγκαταπραξαµένης προσώπῳ. Ὡς δὲ χαὶ τὸ [lveôua τὸ Ἅγιον ἀρχὴν μὲν ἔχει τὸν Πατέρα µόνον πὲριφανῶς, ποὸς δὲ τὸν κτίσιν Π χ . ρ be ep φι 2) προς ἀεὶ καὶ ἐκ τοῦ θείου πέµπεται Λόγου, ὡς οὐχ οἷόν τε καλῶς τε χαὶ εὖ ἔχειν αὐτήν ποτε un τῷ θείῳ Πνεύματι χυθερνωµένην. Καὶ ποτὲ μὲν ἀμυδρότερον, ἄλλοτε ὃ ἦν πληρέστερόν "τε χαὶ φανερώτερον., οὐ μᾶλλον αὐτὸ réuποντης τοῦ Υἱοῦ À καὶ ὑφ᾽ αὑτοῦ τε πεμπόμενον, ἅτε χοι-

vas τὴν τοῦ Πνεύματος χάριν καὶ τῶν τριῶν προσώπων ᾿

συναφιέντῳν * ἧς διδοµένης τε χαὶ ὑπὸ τῶν ἁγίων λααθανομένης, χαὶ δι αὐτῆς πρὸς τὴν τοῦ Θεοῦ κχοινωνίαν ἀναλαμθανομένων τῶν ἀνθρώπων, ὡς ἔξεστιν , αὐτὸ τὸ Πνεῦμα πέµπεσθαι λέγεται. Τὸ δὲ ἀρχοειδῆ μὲν τὸν Πα- / / s / re ‘ 4 ἂν εν , τέρα λέγειν αἰτίαν τοῦ Πνεύματος, τὸν δὲ Υἱὸν συναίτιον,

συναίτι« πάντα πρὸς τὰ ἀρχόειδῶς ποιοῦντα ὀργανικῶν αἰτίων ἔχουσι τάξιν xai ταῦτα µόνα τῇ τῶν αυναιτίων λέξει καλῶς οἱ περὶ τούτων εὖ εἰδότες προσαγορεύουσιν, Διὸ καὶ τῆς Ἀρειανικῆς οὐκ ἀπάδειν δόξης εἰδότες τὸ τὰν Υιὸν συναίτιον τῷ Πατρὶ τῶν υτισµάτων καλεῖν, ἑφείσαντό γε χαλεῖν οὕτως αἱ θεολόγοι, εἰ µή πού τις πρὸς ἀνάγκην λόγων τινα κατεχρήσατο, ἄλλα μᾶλλον αἴτιον ἓν καὶ µίαν ἀρχὴν ἄμφω τε καὶ τὴν Τριάδα ὅλην χαλοῦσιν, ὡς, À εἶσιν ἄμφω τε καὶ πάντα Θεὸς εἰς, ταύτῃ ἀπ᾿ αὐτῶν τῆς κτίσεως γενομένης ' μήτε γὰρ οἵόν τε οἶναι ὑπάρχείν τι Πατρὶ καὶ Υἱῷ, ὃ μὴ καὶ τῷ Πνεύματι πρόσεστι, pire, εἴ τι μὴ ἐφαρμόττοι τῷ Πνεύματι δι᾽ ὁτιοῦν, τοῦτ᾽ ἂν ἐγ χωρεῖν, τῷ Πατρί γε προσὸν, καὶ ἐς τὸν Υἱὸν χαινωνικῶς διαθαίνειν. |

Πάντα μὲν οὖν ἐκεῖνα σοφῶς τε χαὶ ἀληθῶς εἴρηχας, ὡς ἂν μὴ καθ) ἕχαστον ἐπαγαλαμθαάνων, περιττόν τι δό- Eau πράττειν. Ὃν δὲ μάλιστα χάριν ἔχω σου τῇ σοφία μεγίστην, ἐρῶ, τούτων ὄνεκα χαὶ ἐπιστεῖλαί σοι ταῦτα βαλόμενος κατὰ νοῦν. Ἐν τῇ πόλει ταύτῃ ὃμσί rio λόγοις τοὺς ἀπλουστέρους ταράττουσι χαὶ χλονοῦσιν οἱ τῆς πρὸς Λατίνους. µεταθέσεως προϊστάμενοι. Καλῶ δὲ οὕτω nai τοὺς λανθάνοντας πάντας οὗτοι γὰρ καὶ τῶν φανερωτάτων οἱ γείρους εἰσί. Καὶ πρῶτα μὲν οὐδὲν de . νόν Φὰσι Λατίνοις ἡμᾶς ἑνοᾶσθαι χατὰ Tv δόξαν : εἰ γὰρ καὶ ἀσύνηθές τι τὸ σφίσι λεγόμεναν, ἀλλ ἀληθὲς εἶναι δύναται, μηδενὸς ἐντεῦθεν ἁτόπου συµθαίνοντος, καὶ Λατίνους, μηδὲν τοιοῦτον ἔπεσθαι πεπεισµένους, οὕτω γαίοειν ὡς ἀληθεωούση τῇ 6. Καὶ εἴ γε βούλωσθέ, φησιν, ἀναστάντες ἐκχη ρύξουσι φανερῶς τοὺς τοῖς ἀτόποις ἐχεῖνοις δόγµασί ποτε τεθειµένους, καὶ καθ ἑαυτῶν, 4

τιθέµενοι χρύπτοιντο, τὴν. τοιαύτην δήπου pépovres ϕῆφον καὶ ὡς οὐδενὶ συγχωροῦσι τῶν ἐχ τῆς δόξης ταύτης . ὑποπτευομένων δεινῶν, χαὶ λόγοις καὶ γράμμασι xai πᾶσι τρόποις ἔσονται ἔξαρνοι. Καὶ οἴονται Λατίνους ἱχανόν τι δώσειν ἡμῖν τοῦτο διδόντας: χαὶ αὐτοὶ μετ ἐκείνων ἑνωθήσεσθαι φρονίµως ἐλπίζουσιν, οὕτως ἑνούμεvos καὶ πολλοῖς, ὅπερ εἶπον, τῶν ἀμαθῶν δοχοῦσί τί λέγειν οἱ πλείους τῶν ταῦτ᾽ ἀξιούντων, οὐδὲν ἐχείνων ὄντες σοφώτεροι. Ἡμεῖς δὲ μετὰ πολλῶν ἄλλων τὰ τοιαῦτα εἰδότων, ἔτι γὰρ ἡ πόλις πεπαιδευµένους τρέφει τινὰς, πολλάκις αὐτῶν τὴν πλάνην ἐλέγξαντες, ἔτι δὲ καὶ τὴν καχουργίαν ἑνίων, ἑδόξαμεν ἐπαχθεῖς: καὶ δοκοῦμεν ἔτι φιλονειχίας χάριν κενῆς τὴν μετὰ Λατίνων ἕνωσιν εἴργειν. Καΐτοι τί ἂν γένοιτο τούτου σαφέστερόν τε χαὶ δικαιότερον, ὅτι τὴν ἐξ ἀργῆς ὑπόθεσιν αὐτοὺς ἀνατίθεσθαι δεῖ μᾶλλον, ὡς ἔφησθα, καὶ περὶ τῶν ἀτόπων ἐχείνων οὔτ) αὐτοὺς dance πράγματ᾽ ἔχειν ἐξαρνουμένους αὐτὰ, οὔθ) ἡμᾶς αὐτοῖς ἐγκαλεῖν ὡς ἐκείνοις ἐνεχομένοις. “Eu δ) ἂν τὴν τῶν ἀτόπων ἀρχὴν ἐκείνων διαφυλάττωσιν ἐν ταῖς Ὑνώμαις τε χαὶ τοῖς λόγοις, οὐδ' ἂν ἐχεῖνα μυριάχις΄ ἀρνήσαιντο, λέγειν τι δόξουσι: καίτοι τὸ μὲν ἐξελεῖν τῆς χοινῆς ὁμολογίας τὴν λέξιν ἐχοίνην τὴν τὰς Ἐκκλησίας οὕτω ταράξασαν, h νοῦν αὐτῇ τὸν ἀληθῆ τε χαὶ πᾶσι γνόριμον λεδωχότας ἐν τῇ φωνῇ µόνη χαταλιπεῖν τὴν διαφοβὰν, περὶ ἧς οὐδ᾽ ἂν εἷς νοῦν ἔχων ἠμφισθήτει λοιπὸν (περὶ δὲ τῶν ἄλλων διαφορῶν ἄλλος ἂν sin λόγος), ῥᾷστον ἂν εἴη θἐλήσασι, καὶ ἅμα τὸ σεμνὸν προσέσται τῷ πράγματι. Τὸ δὲ τοαούτων τῶν ἐντεῦθεν ἑπομένων ἀδόξων ἐξάρνους Ὑίνεσθαι βουλομένους, Δοκεῖν μὲν ὡς ἐπὶ τοῖς αἰσχίστοις ἐγκαλουμένους ἀπολογεῖσθαι, χινδυ--

γεύειν δὲ καὶ ἄλλοις τιαὶ λανθάνειν ἐνεχομένους (τῷ γὰρ ψεύδει παντὶ πλέίω τὰ ἄτοπα ἔπεται' χαὶ ὥρισται μὲν ἀἁπανταχοῦ τάληθὲς, τὸ δὲ ψεῦδος πολὺ πλείους ὀχφύει τὰς χεφαλὰς τῶν περὶ τῆς ὕδρας μυθευοµένων ' καὶ εἰχός ἐστι διὰ τοῦτο xai ἄλλο τι συνεζεῦχθαι τῇ θέσει ταύτῃ δεινὸν πρὸς τούτοις δὲ τοῖς µέχρι τοῦ παρόντος ἐξητασμένοις), πολλἠν ἑκατέροις ἔχει δυσγέρειαν. Εἰτ᾽ οὐδ' ἔξεστιν ἡμῖν περὶ τῶν τῆς Ἐκκλησίας δογμάτων μὴ τῷ τῆς Ἐκκλησίας ἔπεσθαι τύπῳ, ὃς τοσούτων ἐτῶν ἐν τοῖς αὐτῆς προστάταις ἐκράτησεν, εἰ χαὶ οἷόν τ ἦν ἐξαπατηθέντα δι ἀμαθίαν κπροσέσθαι τινὰ τὴν ἀρχὴν «τοῦ φανερωτάτω ψεύδους, χηρύττοντα, ὅτι τῷ συνεζευγμένῳ φεύδει μεθ ἡμῶν φησι πολεμεῖν. Οἱ γὰρ ἐν ταῖς οἰχουμενικαῖς συνόδοις πατέρες (καὶ μηδεὶς θορυθείσθω τῇ λέξει τε καὶ τῷ παραδείγµατι), τοιαῦτ᾽ ἅττα τοὺς ἐν ἑχάσταις αἱρετικοὺς τερατευοµένους ἀπεωθοῦντο” ὀλίγαι γὰρ τῶν αἱρέσεων αὐτόθεν ἐπολέμουν τῇ πίστει, χαὶ τοῖς ταύτης ἄρθροις ἐμάχοντο" ἀλλὰ περιόδῳ τινὶ κατὰ τῆς ἀληθείας αἱ πλείους ὡπλίζοντο, καὶ ἔδει ταύτας μάλιστα εὐλαθεῖσθαι, ὡς ὑπὸ τούτων ἂν τῶν ἀπλουστέρων μᾶλλον βλαφθησομένων. Οὕτως οὖν οἱ μὲν περὶ τὸν Εὐτυχέα πάντων τῶν ἁπομένων σφίσιν ἀἁτόπων ἐγίνοντο ἔξαρνοι οὔτε γὰρ πάβος προσάπτειν τῇ θεότητι τοῦ ἡμετέρου δεσπότου Χριστοῦ, οὖτε χατὰ φαντασίαν ἄνθρωπον αὐτὸν γεγονέναι͵ οὔτε τι τῶν τοιούτων ὡμολόγονν φρονεῖν, ἀλλὰ τὰς δύο φύσεις οἷς µίαν ἐν τῷ Χριστῷ συνέληλυ- Δέναι νοµέζειν ἰσχυρίζοντο µόνον, χαὶ λόγους τινὰς εὖπρεπεῖς τισι δοχοῦντας τῆς δόξης ταύτης ἐχόμιζον * ἐχεῖνα δὲ πάντα χαὶ τοὺς ἐχείνοις ποτὲ τεθειµένοὺς τῶν δυσσεθεστάτων εἶναι νοµίζειν ἐθόων. Οἱ δὲ περὶ τὸν

Ἠύῤῥον ὁμοίως ἠρνοῦντο μὲν τὴν µίαν φύσιν καὶ τὴν ἐνέργειαν ἐν Χριστῷ, θέλησιν μέντοι μίαν τιθέντες, οὐδὲν ἡγοῦντο λέγειν δεινὸν, ἅτε τῆς κατ ἄνθρωπον θελήσεως Tr θεία καθαρῶς ὑποτεταγμένης ἐν τῷ ἡμετέρῳ δεσπότη: καὶ ἐδόχουν δἡ πολλοῖς προσδεκτέοι, ταῦτα λέγοντες, καὶ βοῶντες μηδενὶ τῶν ἐπαγομένων συγχωρεῖν σφίσιν ἁτόπων. AA οἱ σοψοὶ πατέρες ἐχεῖνοι τὴν θέσιν μᾶλλον ἐκέλευον ἀποῤῥίπτειν, χαὶ ἀρνεῖσθαι μὲν τὴν µίαν φύσιν τοὺς δεινοτέρους ἐχείνους τῆς οἰχονομίας ἐχθροὺς, δύο δὲ τιθέναι θἐλήσεις τοὺς ὑστέρους ἀντὶ μιᾶς ἐν τῷ τῆς ἂν- Ορωπίνης σωτηρίας καθηγεµόνι Χριστῷ, εἴγε μέλλοιεν μὴ πόῤῥω τῶν ἱερῶν ἐξελαύνεσθαι, ὥσπερ δὲ καὶ ἠλαύνοντο τῇ κρίσε τῆς Ἐχχλησίας où πεπεισμένοι. Καὶ ἡμᾶς οὖν τοῖς πατράσυν ἐχείνοις ἔπεσθαι χρὴ, χαὶ μὴ Χαινοτομίαν λύειν καινοτομία χείρονι βούλεσθαι, μᾶλλον δὲ βεθαιοῦν τὴν ἑτέρων καινοτοµίαν ἐν προσχήµατι λύσεως, χαὶ συγχαινοτομεῖν αὐτοῖς, τοὺς τοσοῦτον χρόναν εὐλόγως ὑπὲρ τῶν πατρίων ἀνθεστῶτας αὐτῃ εἰ µή τις Φαίη καὶ τὴν Ἐκχλησίαν πολλάχις ἐξαμαρτεῖν, «οὕτω γε πρίνασαν, οὗ τί ἂν εὐσεθέσιν ἀκοαῖς ἀπηχέστερον ἐμπέσοι ῥήμά ποτε; Οὕτω δὲ καὶ αὐτοὶ Λατῖνοι τὴν ἡμετέραν ἀνάπτυξιν (49° ἐστὶ, τὸ μὴ χαὶ ἐχ τοῦ Υἱοῦ τὸ Πνεῦμα τὰ Ἅγιον ἐκπορεύεσβαι εἴτ) οὖν ὑφίστασθαι) où προσίονται, καΐτοι ἡμῶν μὲν τὴν Ἀρειἀνὴν καὶ Νεστοριανὴν αἷρεσιν. ἔν' τε τῇ καθ) ἑχάστην ὁμολογίᾳ χαὶ πᾶοι. τρόποις ἀξαρνουμένων, à ἃς ἡμῖν ἐπισείουσιν. Αὐτῆς δὲ οὔσης "ἀσφαλεστάτης, ὅτι Te Ὑνωριμωτάτη, καὶ ὅτι δέὲι μὲν τῶν ἀπειλῶν τῆς τρίτης συνόδου, αἰδοῖ δὲ τῶν μετ ἑκείνην τεττάρων, af «τοὺς τῆς τρίτης νόµους ἠδέσθησαν, οὐ καὶ τῷ συµθόλῳ γε αὐτὴν ἐνεθέμεθα. Πολλῷ δ' ἂν

δικαιότερον συμφωνοῖεν ἡμῖν : αὐτοὶ τὴν ἀπόφασιν διὰ τὰς ἡμετέρας ἀρνήσεις, Ἡ, ὡς ἡμῖν ἐξαρχοῦν ἐχκεῖνα σφᾶς ἐξαρνεῖσθαι, πρὸς τὴν χατάφασιν βιάζοιντ’ ἂν τὴν .αὖὐ- ”” » ‘= CO τῶν, ταῖς τε ἀρχαῖς οὐ πάνυ συνῳδὸν ταῖς κοιναῖς, καὶ, T 3 + 2 δε ου ω οὗπερ οὐκ nv θέµις, προστεθειµένην. Ἡμεῖς τε τῇ Λα- Fivoy ἂν τεθειµένοι δόξη ἁπλῶς, χεῖρον ἂν αὐτῶν ἆμαρτάνοιµεν. Αὐτοὶ μὲν γὰρ καὶ οἰόμενοι μηδὲν τῶν φαύλων ΄ 9 ” , 4 τ σ € ταύτη ἀχολουθεῖν, οὐκ ἂν ἑχόντες εἴεν, οἵους ἡ θέσις ποιεῖ. Ἡμεῖς δὲ, ὡς ἂν βεθαίως ἠγώμεθα ἕν τι ἐκ πλειόνων συνεζεῦχθαι ταύτη χκαχὸν, δεῖ ὡς πᾶσιν ἑχόντας ἑνεη / ν « 4 Ô / 3 ον μεν. Ὃθεν οὐδὲ νεµεσητέα μᾶλλον ἡμῖν ἂν εἴη Λατίνοις ἡ διδακτέα μὲν, εἰ δύναιντο πείθειν’ εἰ ὃ᾽ οὐγ οἷοί τέ ἐσμεν ἐπαῖειν, ἅμα xai πλείστοις σοφωτέρηις μὲν ἡμῶν, πιθανωτέροις δὲ ἡμῖν Λατίνων, ἑπόμενο:, μετὰ τῆς ἐπὶ τῷ οὐκ εὐπαρακυλουθήτῳ συγγνώµης, καὶ τῆς εὐλαθοῦς ἆσφαλείας ἀπαινετέα., ἕως μὴ βούλωνται τῇ µόνη δικαιοτάτη ὁδῷ τὸ ἐκχλησιαστικὸν ἐξιᾶσθαι τουτὶ τραῦμα , € 9 la w ε , ο”. \ Li 4 ὡς αὐτοί γε ὄντες οἱ πλήξαντες. Πειρῶνται μὲν οὖν καὶ τὸν τῶν ἁτόπων ἐκείνων πρὸς τὴν ἐξαρχῆς ὑπόθεσιν σύνδεσμον λύειν: ἀλλὰ τοσοῦτον λύειν ἀπέγουσιν, ὥττε δύ αὐτά γε φορτικώτεροι τοῖς εἰδόσι δοκοῦσιν, ἀδοξότερα πολλῷ τιθέντες τῶν ἐξ ἀρχᾶς, ἵνα µόνον duvnθῶσι δόξαι τι λέγειν, καὶ ἵνα δόξωσι λύειν où λύοντες. Ἡμεῖς δὲ σὺν τοῖς 'πατράσιν ἡμῶν τὴν τῶν ἁτόπων ἐχείνων ἀχολουθίαν ἐκ τῶν τῆς πίστες ὑποθέσεων δεί- Χνυμεν οὕτως, ὡς ἄν τι δόξειε τῶν ἁπάντων ἑτέρῳ TU χατὰ τοὺς τῶν λόγων νόμους ἀχολουθεῖν. Διὸ δ) χαὶ τῶν , , 9 9 9 ο, € U Ô ϐ ΄ ϐ ἑπομένων οὐχ ἦττον τὴν ἐξαρχῆς ὑπόθεσιν διωθούµεθα, ἴσον δύνασθαι ταύτη τε κἀκείνοις χαίΐρειν τε Kat ἁπῃ-

χθῆσθαι ad πρός Ts τὸ μετὰ τῆς ἀληθείας mar τούναν τίον εἶναι νοµίζοντες. Ù

Ταῦτα τοίνυν καὶ πολλάχις εἰπόντες τοῖς ποτε ' ἡμε» τέροις, καὶ ἐν Ῥιθλίοις συνταξάµενοι πολυστίχοις, οὖκ ἔρωτι τοῦ πολλὰ συγγράφειν βιθλία, ζήλφ δὲ àpsλείας, καὶ πόθῳ τῆς αὐτῶν, ὡς ᾠήθημεν, ὠφελείας, οὐκέτι σωφρονεῖν τοὺς ἄνδρας ἐκείσαμεν. Ἀλλ᾽ ἴσως νῦν αὐτοὺς ἡ où βιάσεται φῆφος, εἰ μὴ µάτην ταύτην ἀπήτουν. Τὸ δὲ un ἄν ποθ᾽ ἡμῖν εὐσέθημα ἐνί γε τούτῳ ἀντισωθῆναι τῷ ἀσεθήματι, ὅτι τὸν Θεὸν, οἷς πκοιοῦμεν, τῆς ἡμῶν αὐτῶν ἀρχῆς ἐξελαύνομαν, οἷς μὲν αἱ ἄλλαι σώζονται πόλεις, τούτων ἁπάντων ὁλιγωροῦντες, χαὶ οἷς τὸ θεῖον εἴωθε Καΐρειν τῶν ἀνθρωπίνων ἐπιτηδευμάτων, ἀσκοῦντες τούτων οὐδὲν, ἀλλ) ἁγιστείαις µόναις, Ἀαὶ θυώµασι, καὶ φωνῶν ἐἑπάρσει, καὶ σχιαῖς τισι χούφαις θεοσεθείας ἀντὶ τῶν ἔργων, καὶ ὑποκρίσεσι τῶν χαλῶν οἰόμενοι τὸν Θεὸν θεραπεύειν ' εἶτα καὶ προδοσία δόξης τινὸς, Av περὶ τοῦ θείου καὶ παρ’ αὐτοῦ a τοῦ θείου λαθόντες ἔχομεν, ὠνούμενοι τὴν ἐκ τῶν ἐχθρῶν σωτηρίαν ἐς τῶν µήτε ὃὸ υναµόνων µήτε βουλομένων ἴσως ταύτην παρέχειν, ἀλλὰ Ὑράμμασι µόνοις ἀντὶ τῶν ἔργων xai χεναῖς ἐλπίσι ψυχαγωγούντων ἡμῶν τὸ puxpébuyov. Ei δὲ ἠδύναντο βοηθεῖν καὶ προηρηἈμένοι, κολὺ μεῖζον δυνησοµένης ἐκείνων εἰς τοὐναντίον, ppt δὴ Tv ἡμετέραν, ὅπερ ἀπείη', φθορὰν, τῆς ἁλιγωρίας τοῦ θείου" ἧς οὐδὲν ἂν γένοιτο .τεχμήριον μεῖζον, τοῦ μὴ µόνον τοῖς ἄλλαις,

1. Hac particula ποτε secerhit atque segregat a suis c08 qui ad Latinorum partes transierant.

2. Ellipsis attica, quasi scriptum esset : Τοῦτο 2 ἐστὶν ὃ δέδια, τὸ μὴ ἀν, κ.τ. À. Bed pro μὴ ἄν velimus μηδὶν ἂν. — 3. Cod. ἀπήει-

ἀλλὰ καὶ δογμάτων τῶν ἐχεῖθεν ἡμῖν ἡκόντων ἀρνήσει, παροξύνειν ἑτοίμους εἶναι. Ἰοῦτο χαὶ Θεοῦ φωνήν τις εἰπὼν, οὐκ ἂν ἁμάρτοι τῆς ἀληθείας. Θεοῦ γὰρ ὄντως τὰ τοιαῦτα φωναὶ, προφητῶν ἱεραῖς βίθλοις ἐγκείμενα, καὶ sic ἔργον ἐνηνεγμένα πολλάκις, οἷα δὴ καὶ προείρητο. Καὶ τὸ sixoç δὲ σφίσι συμμαρτυρεῖ, χαὶ τὸ ἀγθρώπινον δίκαιον, τύπος dv γε τοῦ θείου, καὶ αἱ xoiv τοῖς ἔχουσι νοῦν ἑνοῦσαι δόξαι περὶ τῶν θείων. Ἡμεῖς δὲ καὶ ὑπὲρ τούτων τοῖς πολλοῖς ἀπηχθήμεθα, τὰ σά τε δὰ ταῦτα λέγοντες πρὸς αὐτοὺς, καὶ πρὸς τούτοις, ὡς, εἰ μὲν χατεγνωκχότες αὑτῶν τᾶς πίστεως, οὕτως ἔχουπι περὶ τὰ οἱχεῖα ψυγρῶς (ὥστε) ' καὶ συγχωρῆσαί τισιν & μήπω πρότερον ὤρμηνται, οὐγ ἕνεκά γετῆς παρ) ἐκείνων ἐλπιζο- Μένης συμμαχίας, ἀλλ᾽, εἰ καὶ μηδὲν τοιοῦτον ἐχεῖθεν ἐπήγγελτο, τῆς ἀληθείας αὐτῆς, ἧς οὐδὲν ἀνθρωπίνῳ νῷ τιμιώτερονα τοῦτο βουλευέσθων τε καὶ πραττόντων. Ἐξέστω ὃ᾽ αὐτοῖς καὶ µετατίθεσθαι φανερῶς, πρὸς ἤν ποτέ βελτίω πίστιν ἐγνώκεσαν' καὶ θρησχευόντων οὕτως, Θεοῦ καὶ τῶν θείων ἄλλοι θρησκείας τρόποι συνάδουσι δεῖ δὲ nai δι ἀμφοῖν εὐσεθεῖν, καὶ ταῖς ἔνδον ὑπολήψες περὶ τοῦ Θεοῦ χατάλληλον τὴν ἔξω λατρείαν εἰσφέρειν. Καὶ ἂν Ἐκκλησίαν ἡγοῦνται διδάσκαλον ἀληθὴ τῆς προόδου τοῦ Πνεύματος εἶναι, ταύτης καὶ τοῖς ἄλλοις πᾶσι νόµοις «ἐπέσθων. Τί γὰρ δεῖ τῆς σχηνῆς αὐτοῖς καὶ τῆς εἰρωνείας; Εἰ δὲ τὴν πάτριον ἐπαινοῦντες εὐσέθειαν, καὶ νοµίζοντες πάσης ἄλλης εἶναι βεθαιοτέραν, κοσμιχοῦ τινος αὐτὴν ἀλλάττονται χρήματος, εἶτα νοµίζουσιν