‹ Plēthonos Nomōn syngraphēs ta sōzomena = Traité des lois, ou, recueil des fragments, en partie inédits, de cet ouvrageChapitre 265 sur 278 · Cod. 1289, οὐδὲ βέλτιον · texte numérisé non relu

Cod. 1289, οὐδὲ βέλτιον

πᾶσας ὁμοῦ, πλὴν τῆς πρώτης χαὶ µόνης πάντων αἰτίας. Οὐδ' ἀθροίχει µόνον τὰς τελειότητας τὸ τῆς θεότητης ὅ- 4 \ \ 4 4 ° / T ΄ 4 » + νοµα, ἄλλα καὶ τον τρόπον GUVATTEL ᾧ ταύτας εἰς ἓν ἄθροιζεσθαι χρή : ᾧ γὰρ αἱ τελειότητες προσήχουσι πᾶσαι, τούτῳ χαὶ ἁγεννήτως χαὶ ἀπείρως χαὶ ὑπερφυῶς, xai ὑπὲρ πάντα νοῦν τε χαὶ λόγον, καὶ τελεώτατα, καὶ µόνῳ, χρὴ προσ- / 4 ὰ μα s æ «ς ο.” ἄχειν αὐτάς ' xai διὰ τοῦτο ἀγαθὸν μὲν ἔστιν εἰπεῖν ὁτιοῦν τῶν Χτισµάτων, καὶ σοφὸν, © τοῦτο προσήχει, χαὶ ἄλλο, δυνατὸν, ἀληθεύοντας * ἀναλογικῶς “ap ταῦτα χαὶ τοῖς τοῦ Θεοῦ προσήκουσιν ἔργοις, μετὰ τῆς ἐν τοῖς πράγµασιν ἀληθείας, καὶ τὰ ὀνόματα. Θεὸν δὲ οὐκ ἔστιν ἄλλον εἰπεῖν Ἡ τὴν πάσης μὲν τελειότητος πληρεστάτην, πᾶσι δὲ. λό- You χαὶ τρόποις ἀπειράχις ἀπείρως ὑπερχειμένην παντὸς ε - ν , / ι ΄ / = ος ὁπωσοῦν ὄντος pÜauv. Πλείοσι δὲ φύσεσι ταύτης The e = - ν No 4 4 € ᾿ δύ ὑπεροχῆς χοινωνεῖν, οὐδ) ἂν αὐτὸς ὁ Θεὸς δύναιτο, Bou- 4 4 ο / # ληθεὶς ἂν, xairor πᾶσαν φύσιν παράγων µείζω τε καὶ / / 3 A y s N° 4 , 4 τ ἑλάττω µόνος αὐτὸς, ὥσπερ οὐδ ἂν δύναιτο μὴ εἶναι Θεὸς, à ὅλως μὴ οἶναι ὅπερ ἐστίν. Ἀλλ οἱ ' τὸ θεῶν εἰσάγοντες πλΆθος, τιθέασι * ταῦτα µόνον ἁπλῶς ., πρὸς τοὺς προτέρους οἱ ὕστεροι ἀναφέροντες, οὐ μᾶλλον αὐτοὶ σεµνυνόµενοι τῇ πρὸς ἐχείνους ἀναφορᾶ, À κἀκείνοις µεταδιδόντες τοῦ αἴσχους, μᾶλλον δὲ καὶ πολλῷ γείρους, ὡς αἶτιωτάτους αὐτοῖς τῆς πλάνης, δειχούντες. Καὶ σὺ γὰρ ἐνταῦθα λόγον οὐδένα περὶ τοῦ πλήθους διδοὺς, γεννᾷς µόνον, καὶ ὀνομάζεις, χαὶ συντάττεις, καὶ διακρίνεις, χαὶ συνοιχίζεις Li Ps Fe A a ee ad πλῆθός τι θεῶν ἀμύθητον. Ὅτι δὲ οὐδεὶς ἂν ὑμῖν πρὸς ταῦτα λόγος παρείη, δΆλον ἐντεῦθεν συντόμως. Πῶς --γὰρ οἷόν τε, διεστηχότας ἀμηχάνῳ ὅσῳ τῆς πρώτης

1. Codd. οἵ.--- 2. Cod. 1289 τιθεῖσι.----ὰ. In codice 1289 τής iteralur.

αἰτίας, οὕς pare θεοὺς, μὴ τοῦ Θεοῦ κτίσματα εἶναι καὶ pe / δὲ » , T / 4 + δοῦλα; Κτίσµατα δὲ ὄντας Θεοῦ, οὐχ οἷόν τε θεοὺς εἶναι, 9 ο ὸ / ’ ΄ 4 = καὶ θεῶν ἄλλων δημιουργούς. Ἀντιφάσεις γὰρ ταῦτα, τῆς τοῦ (Θεός ὀνόματος ἀκριθείας ὡς χρὴ τηρουµένης. Οὐδ᾽ ἀλλήλων τηλιχαύταις τε χαὶ τοιαύταις διακρινοµένους ὑπερογαῖς καὶ ὑφέσεσιν, εὔλογον ἂν ein, θεοὺς εἶναι \ - ν =: C4 % / L 4 es ον 4 9 χαὶ καλεῖσθαι δεῖν οὕτω. Et τοίνυν ἔργα τοῦ Θεοῦ καὶ αὐroi y ἂν ἧσαν, καὶ τῆς θείας ἄνευ ἰσχύος μήτ᾽ ἂν γεγε- / ι 19% Με / 4 ὸ νηµένοι', UT ἂν ἆλλους παραγαγόντες, HAT’ ἂν ὃυνλpe A \ ο - 9 τ θέντες ἐν τῷ παντὶ τῷδε καὶ ὁτιοῦν, ὥστ᾽ εἶναι τὴν πρώτην αἰτίαν, καὶ µόνην ὡς ἀληθῶς, ἧς τὸ δραστήριον ὡς δι) ὀργάνων τῶν ἀπ᾿ αὐτοῦ πάντων µέχρι χαὶ τῶν ὑστάτων διήχειν, τί σοι καὶ τοῖς σοῖς ἡγεμόσι τῶν τοιούτων πόνων δέ ” ΄ >» ὲ - * ἐδέησεν, ὥστε συµπλαττειν ανάγχη µΊδεμια τα πολλῆς , / , ' μα Ν - e s » = 9 ατοπίας Ὑέμοντα, Ἠμεῖς Ύαρ ot τον αληθή χαὶ θεῖον προϊστάμενοι λόγον, τὸν μὲν Θεὸν ἀμέσως πάντα δημιουρ- Υῆσαι φρονοῦμεν τὰ ὄντα, χαὶ ἀμέσως αὐτὰ χυθερνᾶν τε ἐχεῖθεν χαὶ προνοεῖν, ἡ προσήχει πρώτῳ ποιοῦντι. ‘Liv ρω La € ΄ e μέν τοι τῆς θείας χυθερνήσεως ὑπουργίαν, ὡς δούλοις, χαι τῶν Χτισμάτων αὐτῶν ἀποδίδομεν ὁπόσοις τοῦτο προσήχει, τῷ τε θείῳ προσήκειν ἀξιώματι τοῦτο, χαλῶς εἰδότες, καὶ τῇ τοῦ παντὸς συµφόρειν ἑνότοτι, καὶ TE τάξει τῶν ἐν αὐτῷ μερῶν, καὶ ταῖς ἑκάστου πρὸς ἕκαστον ὑπεροχαῖς καὶ ὑφέσεσιν, οὐ µάτην ἐχ Θεοῦ δεδοµέναις. "Ole, συντόμως εἰπεῖν, ταῖς μὲν νοεραῖς καὶ πάντη σωµάτων χεχωρισµέναις οὐσίαις αὑτὸν ἀμέσως τὸν δημιουργὸν ἐφιστῶμεν, οὐχ. ἄνευ τάξεως ἐξαισίου πρὸς αὐτὸν ἆνα- 8 \ LA / Ÿ 4 τεινοµέναις, καὶ τα θεῖα μυουµέναις προστάγµατα περὶ

τῆς τοῦ παντος διοικήσεως * ἦν εὐταξίαν αὐτῶν, dx Θεοῦ δι’ αὐτῶν ἀποκαλυφθεῖσαν, ἴσμεν ὡς οἷόν τε καλῶς. Τοῖς ὃ᾽ οὐρανίοις σώμασιν ἑνίας ἐφιστῶμεν αὐτῶν, ἃς οὐρανῶν καλοῦμεν δυνάμεις, οὔσας µέν τοι μὴ φύσεων αὐτῶν αἱτίας οὐδὲ τοῦ πεφυκέναι τῆδε κινεῖσθαι, τῷ δὲ συνεχεῖ τῆς κινήσεως συνεργοὺς, τρόποις εὐσεθῶς τε χαὶ σοφῶς νοουµένοις. Τῶν δὲ γενητῶν τουτωνὶ, τοῖς μὲν ἄλλοις, οὐρανόν τε καὶ πᾶν ὑπ' αὐτὸν σῶμα, ἄλλο ἄλλως, οὐ τοῖς ὰ ιαφέρουσι µόνον; ἀλλὰ χαὶ τοῖς αὐτοῖς συµβαλλόμενα, πρὸς τὸ γίνεσθαί τε ὡδὶ καὶ εἶναι ἕως ἂν ἠ. Ἀνθρώπων δὲ, τῷ μὲν γηΐνῳ, αὐτὰ δὴ ταῦτα, οὐκ dveu τῆς τῶν ἀσωμάτων ἐπιπλοκῆς, ἐπειδάν ποτε καὶ τῆς δι αὐτῶν προνοίας ἄξιον ᾖ διὰ τὴν ἀξίαν τοῦ συνηµµένου καὶ χρείαν' αὐτῷ δὲ τῷ βελτίονι καὶ ἀθανάτῳ καὶ χωριστῷ, τὰς ἀσωμάτους ἐφιστῶμεν οὐσίας µόνας, οὐχ ἄνευ Θεοῦ, οὐχ ὅπως Ὑένοιτό τε καὶ ἐν σώματι ein (τοῦτο γὰρ Θεοῦ μόνου ἔργον), ἀλλ᾽ ὅπως ἄμεινον Δύναιτο βιοῦν., ἐπιμελομένας. Ἀλλ᾽ οὔτε τι αὐτῶν ὀνόματος ἀξιοῦμεν οὔτ' ἐρ.. you µηδαμόθεν σφίσι προσήχοντος, οὔτ εἰς τὸν ἕνα παρανομοῦμεν Θεὸν, τὴν ὑψηλοτάτην ἐπωνυμίαν χραίνοντες τῷ καταθιβάζειν. ἔνθα pit” ἀληθὲς μήθ᾽ ὅσιον, καὶ τῇ Χοινωνία τῆς ἐπωνυμίας καὶ τὰς εἰς τὸν sv τιμὰς συµ.μερίζειν τοῖς δούλοις, καὶ δημιουργοὺς ἀλλήλων καὶ πατέρας ποιεῖν, καὶ τοῦ παντὸς τοῦδε δημιουργοὺς, x2! γενῶν διακρίσεις καὶ συνουσίας καὶ ἁρπαγὰς καὶ ἔρωτας καὶ τὰς ἄλλας φλυαρίας τῇ θεία φύσει προσάπτειν, à μετὰ τῶν ἄλλων οὐδὲ σὺ λέγων αἰδῇῃ καὶ νομοθετῶν, ᾽Αλλὰ pains ἂν καὶ τὴν ἡμετέραν γραφὴν τῷ πλήθει τῶν θεῶν συγχωρεῖν, λέγουσαν, Θεὸς θεῶν Κύριος ἐλάλησε' χαὶ, Οὐκ ἔστιν ὅμοιός σοι ἐν θεοῖς, Μύριε' καὶ, ᾿Εγὼ εἶπα,

Θεοί éore. Πολλοῦ γε καὶ δεῖ ταυτὶ ουγγωρεῖν. Ἐλαύνει \ T CS + t LS , μὲν οὖν πανταχοῦ, καὶ ἡμεῖς ὡς ἐλαυνούση προσέγοµεν : 9 Eu où 9 e A CS ὰ ’ - ιὸ / ἐχεῖνα δὲ νοοῦμεν, ὡς ἂν vooiro 9ήπου χαλῶς , εἰδότες / / x / . / 4 ὁ δόγµα τε διακρίνειν, χαὶ λόγων οἰκονομίαν, À αυνηθεία, à γρεία χαριζοµένην. Τοῖς γὰρ ὁμωνύμοις χαὶ μεταφοριχοῖς χρώμεθα μὲν πολλαχοῦ, τῆς γρείας χαλούσης" ὡς εἴ τις λέγοι τὸν ἀρετῇ καὶ πλεονεχτήμασιν ἐν τῷ τῶν ἀνθρώπων διαλάµψαντα βίῳ καὶ πολλαῖς ὠφέλιμον γεγονότα, ἥλιον εἶναι, ἄλλον ἥλιον, À δεύτερον ἥλιον ' ἀλλ᾽ οὐδεὶς νοῦν ἔχων, ἐντεῦθεν ἑλὼν, ἡλίους ἂν πολλοὺς πλάσειε, χοινωpes , pe , ν τ , ” , νοῦντάς τέ πη τῇ φύσει, καὶ αὖ διαλλάττοντας, ἵνα τήν τε γείρω βούλησιν ἐκπληρώση τὴν ἑαυτοῦ, καὶ μηδὲ δόζη τοῖς ἐχδήλοις καὶ ἀληθέσι πάνυ μαχόμενος. Παιζόντων γὰρ D =. A v 4 ο” δὲ dd 9 9 τὰ τοιαῦτα μᾶλλον ἂν En μὴ γρῆναι δὲ Taser ἐν οὐ παικτοῖς. Καὶ εἰ περὶ πάτης ὕλης φιλοσοφοῦντας γνησίως à ο» ΄ en LS ν χρὴ τὰ τοιαῦτα φυλάττεσθαι, πῶς ἂν ein δίκαιον τὴν ἱερὰν τοὺς ἀνθρώπ,ως κιθδηλεύειν θεολογίαν, ἵνα μὴ µόνον ψευδολογῶσι τὰ περὶ τῶν θείων, τὰς λέξεις ὥσπερ οἱ σοφισταὶ συναρπάχοντες, ἀλλὰ χαὶ πολλὰ μὲν βλασφτ- .. S - .” μεῖν, πολλὰ δὲ ἀσεθεῖν ἐντεῦθεν προάγωνται, ἐπὶ ψευδοῦς θεµελίου τὰ ἄλλα ἱδρύοντες. Ἡ μὲν οὖν ἱερὰ γραφὴ τῇ τῶν πολλῶν αἀσθενεία συγχατιοῦσά ποτε, χαὶ ἐπὶ τῶν Ἀτισμάτων καταγρῆται ταύτη τῇ λέξει, ὅσα τῶν ἄλλων ὑπερέγει τρόπῳ τινὶ. ἡ τῇ διοικήσει τῶν ὑποδεεστέρων. περέγει τροπῳ ) : ϐ 4 ο» v EN δω χατὰ τὴν βούλησιν τῆς πρώτης αἰτίας, Ἡ τῇ κοινωνία τῆς θείας µαχαριότητος, Ἡ τῇ τῆς σοφίας ὑπερογῇ καὶ τῶν 3). φ ο” φ ρω ο” ‘# 4 A = ἄλλων ἀγαθῶν ἐν τῷδε τῷ Bio: διὰ raurrot τῆς προση- Ὑορίας ποὸς τὴν ἐπιμέλειαν τῆς χατὰ λόγον τε χαὶ νόμου ζωῆς, δι ἧς, ὡς ἐφικτὸν τῇ ἀνθρωπίνῃ φύσει, πρὸς 4 Le , V4 [ή A ο“ » / ὸ τὴ, θείαν ἀφίξονται κοινωνίαν, τὰς τῶν ἀκουόντων δια-

/ 3 / , où , \ NN N , / νοίας ἑπαίρουσα. Τί δὲ τούτῳ χοινὸν πρὺς τας ἐκτόπους θεοπλαστίας, αἷς ὑμεῖς ἑναυγεῖτε; Ἴδωμεν δὲ χαὶ περαι-

τ ΄ τέρω σου τὴν σοφίαν. Κοινὴν εἶναι pe δόξαν, τὸ πλείους ο. + εἶναι θεούς. Ἀλλὰ ο λλον LA εἶναι δόξαν τοῦτο χοινήν. ΔΑ , , s à Ἔνελλες ἂν οὖν εἰκότως ἀποδειχνύειν' ἀλλ) οὐ δεικνύεις. Todro δέ ἐστι τὸ πάνυ ζητούμενον ἐχ πολλοῦ τοῖς ἀνθρώ- \ \ 4 s CN dé 9 y , ποις, ἐπεὶ χαὶ σὺ τὴν χοινὶν δόξαν πάλιν εἰσάγεις οὐχ τ NS 4 | - ’ ὸ \ εἶναι χοινὴν, τας περὶ τοῦ θείου διαφορὰς ἐκτιθέμενος.

Li ” ES = \ τ Εἶτα τιθεῖς, ὥσπερ νομοθετῶν , πλείους uiv εἶναι θεοὺς ,

9 8 ΝΑ ο” , + où τοὺς αὐτοὺς δὲ θεότητι. Ἀλλ' ὥσπεο εἰ μή εἰσι θεό-

\ 3 No 4 4 τ ο” * η ον 9 # τητι Bent, 09 ἂν θεοὶ etev, οὕτως. εἰ μὲν τῇ αὑτῃ πάντες εἰσὶν, ᾧ ἔποιτ᾽ ἂν καὶ αὐτοὺς εἶναι θεοὺς τοὺς αὑτοὺς

CT 4 EN v ΑΝ τῇ αὐτῇ θεότητι εἰδοποιουμένους, ἀδύνατων ἕνα τινὰ dur

φέρειν τῶν ἄλλων τῇ φύσει καὶ ἁμηγάνῳ ὅσῳ διαφέρειν, ὡς φής' εἶτα χαὶ τοὺς ἄλλους σχεδὼν ἀλλήλων οὑτωσὶ διχκρίνεσθαι * τοῖς γὰρ ἑνὸς χοινωνοῦσιν εἴλους, ἀθύνατον τηλικαύτην ἐνυπάρχειν διαφορὰν, ἀλλὰ συνωνύνως δεῖ κατ αὐτῶν τοὔνυμα λέγεσθαι. Φύσει δὲ μὴ διαφέροντες ἀλλήλων, À οὐδὲ διοίσουσιν ὅλως, à συμθεβηκόσι διοίσουσιν, ὧν τῷ μὲν ἔπεται μηδὲ εἶναι ὅλως οὔτε πλείους οὔθ᾽ ἕνα: τῷ δὲ πλεῖστα ἄλλα τοιαῦτα ἀκολουθεῖ. Ei δὲ ui τῇ αὐτῃ θεότητι, δἥλων ὡς ὁμωνύμως οὕτω χαλοῦνταν. Ἡ τοίνυν ἅπχντες ὁμωνύαως οὕτω καλοῦνται, καὶ οὐδείς ἐστι χυρίως καὶ ἀληθῶς θεός: καὶ À ἄλλοθί που αὗ À ἄλγθὴς θεότης ἐστὶν, οὐκ ἐν αὐτοῖς πᾶσιν ὁμοῦ, Ἡ εἰκῆ οὕτω χαλοῦνται, καὶ οὔτ) ἐν αὐτοῖς οὔτ᾽ ἄλλοθί mou θεό της ἐστὶν ἀληθής : Ἡ εἰ ταῦτ ἀδύνατα, εἷς µέν ἐστιν ὦ τεροσήκε, μοναδικῶς τοῦτο τὸ ὄνομα καὶ χυρίως, αὐτὶς δέ ἐστι καὶ μόνος Οεὸς, καὶ ἄλλος οὐδείς. Αὐτὸς γαρ οὗ μόνον οὐχ ἔσται ἄλλοις ὁ αὐτὸς τῇ θεότγτι, ἀλλὰ καὶ τῇ

©) Pa

αὑτοῦ θεότητι ὁ αὐτὸς ἔσται, τῷ ταὐτὸν εἶναι δεῖν ἐν τῷ Θιῷ τό τε ὑποκείμενον, χαὶ τὴν φύσιν Atos τὸ εἶδος. ἵνα ua σύνθετος n. Ἱαὐτὸν δὲ εἰπεῖν, Th θεότητι ὁ αὐτὸς ἔσται, διὰ τὰ εἰρημένα. καὶ els ἔσται Θεὸς μόνος, χαὶ 9 on! : $ 6 μονος , µία θεότης οὕτω. Fi τοίνυν εἷς ἐστι Θεὸς, καὶ μάλιστα εἷς ὸ 4 \ # e ο / A , 4 το LA TAV ἄχραν ἁπλότητά TE καὶ τελειότητα, οὐχ οἱόν τὸ πλείους εἶναι θεοὺς οὐδειιιᾶ μηγανῇ , οὔτε τοὺς αὐτοὺς αὐτῷ χαὶ ἀλλήλοις θεότητε, οὔτε οὗ τοὺς αὐτούς. Πῶς d ἠγνόηκας, ἄνθρωπε, ὅτι πᾶσα ἡγεμονία τῆς ἑνότητος ἐφίεται φύσει; Ὅθεν κάν ταῖς ἀρχαῖς. ἰσχυρότατον , ἅμα δὲ χαὶ γρησιμώτατον À βασιλεία ἐστὶν, ἔννρμος τυγγάνουσα μοναρχία. καὶ πολλαὶ μὲν ὑπηρετοῦνται τῷ βασιλεῖ, δι ὦν τὴν ἄρχλν αὐτὸς χατακοσμεῖ πᾶσαν, ἀλλ᾽ οὐδεὶς αὐτῶν οὔτ᾽ ἐστὶν οὔτε λέγεται βασιλεὺς, {λ.ν αὐτοῦ. Κάν τῷ σώματι δὲ, πλειόνων ὄντων μελῶν, µία C4 9 \ / σ 4 4 3 # , -- - » = + μόνη εστί χεφαλή. Kat ënt πάντων ἁπλῶς τῇ αργῇ χαι ταῦτα πολλῷ μᾶλλον δεῖ τὸν Oedv πάντων αἴτιον ὄντα, καὶ ἕνα µόνον ὁμολογεῖν, ᾧ καὶ πρὸς τὰ µέγιστα χαὶ τι- # LS w 3 ”» Ὁύ / ε € % µιώτερα τῶν ἔργων αὐτοῦ ἄπειρός ἐστιν ἡ ὑπερογή" οὐ γὰρ τάξει µόψη καὶ αιτίκ προέχει, CLIN σύωφυτος ὢν, ὡς τοῖς µέλεσιν À χεφαλλ, À 4 τῆς αὐτῆς τυγγάνων οὐσιίας, ὥσπερ τοῖς βασιλευοµένοις ὁ βασιλεὺς, ἀλλ᾽ ὡς οἰχοδόμος ἔγει πρὸς τὴν οἰχίαν. ὁαοιουιμένην τῷ ἐν αὐτῷ εἴδει τῇ 9 9 à à . '

1. Abest μόνος ο codice 1289, in altero suprascriptum est, tanquan casu elapsum.

2. Ahest αὐτῶν e end. 1289, in allero ad marginem ascriptum est eadem manu. :

3. In codice 1294 suprascripta sunt verha καὶ τῷ πρώτω, quæ in 1289 desiderantur.

Page 1