LIVRE m. BIENS. SECT. II. CRÉANCES
un débiteur, puisque ce n'est pas l'un et l'autre, mais l'un ou l'autre qui peut demander ou qui doit payer le tout.
On nomme souvent les obligations de ce genre, d'une manière générale, obligations correales, les cocréanciers cor rei ou plures reistipulandi(credendi), les codébiteurs correi (mj)lures rei promittendi (debendi),
Mais nos sources emploient encore cette expression dans un sens plus étroit, pour désigner certains cas particuliers de ce genre, qui ont un caractère tout spécial, attendu que. dans ces cas, malgré la pluralité des créanciers ou des débiteurs, on reconnaît positivement qu'il n'existe véritablement au fond, sous un certain rapport , qu'une obligation unique.
La rigueur des obligations corréales a été considérablement adoucie, pour les débiteurs, par Xauxilium ou beneficiurn dwisionis^ qui a été introduit par Adrien et a reçu peu à peu une assez grande extension.
In hujus modi obligationibus, et stipulantibus solidum singulis debetur, et promittentes singuli in solidum tenentur. In utraque tarnen obligatione una res vertitur, et vel alter debitum accipiendo, vel alter solvendo, omnium perimit obligationem et omnés libérât. Ex duobus reis promittendi alius pure, alius in diem, vel sub conditione obligari potest ; nec impedimento erit dies aut conditio, quo minus ab eo, qui pure obligatus est, petatui . § 1 et 2, I-, m, 17, De duobus reis stipulandi et promittendi.
Si plures sint fidejussores, quoquot erunt numéro, singuli in solidum tenentur. Itaque liberum est creditori, a quo velit, solidum petere. Sed ex epistola Divi Hadriani compellitur creditor, a singulis, qui modo solvendo sunt litis contestatae tempore, partes petere. Ideoque, si quis ex fidejussoribus eo tempore solvendo non sit, hoc caeteros onerat. Sed si ab uno fidejussore créditer totum consecutus fuerit, hujus solius detrimentum erit, si is, pro quo fidejussit, solvendo non sit, et sibi imputare débet , quum potuerit juvari ex epistola D. Hadriani et desiderare, utpro parte in se dettir actio. § 4, 1., in, 21, De fidejussoribus.
336 DEUXIÈME PARTIE. EXPOSIT. SYSTËM. § 124.
Ubi duo rei facti sunt, potest vel ab uno eorum soliduni peti ; hoc est enim Quorum reorum, ut unusquisque eorum in soliduni sit obligatus, possitque ab alterutro peti; et partes autem a singulis peti posse, nequaquain dubium est; quemadmodum et a reo et hdejussore petere possumus. Utique enim, quum una sit obligatio, una et summa est ; ut , sive unus solvat, omnes liberentur, sive solvatur ab altero, liberatio contingat. Ulpianus, fr. 3, § i, D., xlv, 2, De duobus reis constituendis .
Refert autem haec ad speciem, in qua vult ostendere, non esse novum, ut duce obligationes in unius persona concurrant. Est autem species talis : si reus promittendi reo promittendi hères exstiterit, duas obligationes sustinet. Item, si reus stipulandi exstiterit hères rei stipulandi , duas species obligationis sustinebit. Plane, si ex altera earum egerit, utramque consumet ; videlicet, quia natura obligationum duaru/n, quas haberet, ea esset, ut quum altera earum in Judicium deduceretur, altera consumeretur. Ulpianus , fr. S, D., xlvi, De fidejussoribus et mandatoribus.