‹ Précis d'un cours sur l'ensemble du droit privé des romainsChapitre 172 sur 262 · LIVRE IV. DROIT DE FAMILLE · texte numérisé non relu

LIVRE IV. DROIT DE FAMILLE

Si res in dotem dentur, puto, in bonis mariti fieri. Paul., fr. 7, § 3, D., xxiii, 3, De jure dote.

Accidit aliquando, ut, qui dominus sit, alienare non possit, et contra , qui dominus non sit , alienandae rei potestatem habeat. Nam dotale praedium maritus invita muliere per legem Juliam prohibetur alienare, quamvis ipsius sit, dotis causa ei datum. Quod nos , legem Juliam corrigentes , in meliorem statum deduximus. Quum enim lex in solis tantummodo rebus locum habebat , quae italicae fuerant , et alienationes inbibebat , quae invita muliere fiebant, hypotbecas autem earum rerum, etiam volente ea , utrique remedinm imposuimus , ut etiam in eas res , quse in provinciali solo positse sunt , interdicta sit alienatio vel obligatio, et neutrum eorum neque consentientibus mulieribus procedat, ne sexus muliebris fragilitas in perniciem substantia3 earum convertatur. Pr., L, n, 8, Quibus alienare licet , vel non.

Soluto matrimonio sol vi mulieri dos débet. Ulpian., fr. 2, D., xxiv, 3 , Soluto matrim.

Jure succursum est patri , ut, filia amissa, solatii loco cederet, si redderetur ei dos ab ipso profecta , ne et filise amissae , et pecuniae damnum sentiret. Alexand., c. 4 , C, v, 18, Soluto matrim .

Quoties res œstimatae in dotem dantur, maritus dominium consecutus summae velut pretii debitor efficietur. Si itaque non convenit , ut soluto matrimonio restituerentur, et jure aestimatae sunt, retinebit eas, si pecuniam tibi offerat. Idem, c. 5, C, v, 12, De jure dot.

Res in dotem data? , quae pondère , numéro , mensura constant, mariti periculo sunt, quia in hoc dantur, ut eas maritus ad arbitrium suum distrabat et quandoque , soluto matrimonio , ejusdem generis et qualitatis alias restituât, vel ipse, vel hères ejus. Gai., fr. 42, D., xxiii, 3, De jure dot.

In rebus dotalibus virum praestare oportet tarn dolum , quam culpam, quia causa sua dotem accipit; sed etiam diligentiam praestabit, quam in suis rebus exhibet. Paul., fr. 17, pr., D., eod.

Fuerat ante et rei uxoriae actio una ex bonae fidei judiciis. Sed, quum pleniorem ex stipulatu actionem invenientes, omne jus, quod res uxoria ante habebat , cum multis divisionibus , in ex stipulatu actionem , quae de dotibus exigendis proponitur, transtulimus , merito , rei uxoriae actione sublata , ex stipulatu , quae pro ea introducta est, naturam bonae fidei judicii tantum in exactione dotis meruit , ut bon» fidei sit. Sed et tacitam ei dedimus

hypothecam ; praeferri autem aliis creditoribus in hypothecis tune censuimus , quum ipsa millier de dote sua experiatur, cujus solius providentia hoc induximus. §29, I., iv, 6, De action.

La donatio propter nuptias.

Cod. y lib. v, tit. 3, De donatione ante nuptias vel propter nuptias.

Non-seulement le fiancé pouvait donner quelque chose à sa fiancée avant le mariage, attendu qu'elle n'était pas encore sa femme , mais ces dons étaient même d'usage lors de la conclusion des fiançailles : cela s'appelait arrha sponsalitia , donatio ante nuptias. Si le mariage convenu était ensuite réellement contracté , la femme conservait dans ses biens la chose qui lui avait été ainsi donnée avant le mariage.

A cette institution de Vante nuptias donatio qu'ils avaient trouvée établie, Justin et plus complètement encore Justinien rattachèrent, d'une manière un peu étrange, une institution toute différente, entièrement de leur création. D'après eux, le mari, ou celui sous la puissance duquel il est placé, peut, et même doit, quand il y a eu constitution d'une dot, constituer à la femme, comme contre-partie ou pendant de la dot, comme contre-dot, antipherna, une certaine quantité de biens, et même une quantité égale à la dot. Ces biens, qui ont une destination semblable à celle de la dot , savoir de préserver du besoin la femme et les enfants, si le mari tombe en déconfiture, sont administrés par le mari, mais forment, durant le mariage, un patrimoine séparé appartenant à la femme , et doivent lui être délivrés par le mari, dans certains cas , particulièrement quand il

Page 1