LIVRE IV. DROIT DE FAMILLE
paraît nécessaire : non - seulement toute personne peut donner cet avertissement , mais même , depuis Septime Sévère, certaines personnes tenant de près au pupille, particulièrement la mère, l'aïeule et les plus proches héritiers ab intestat , sont légalement obligées de provoquer, auprès du magistrat, la nomination d'un tuteur, dans le délai d'un an à partir du moment où la nécessité s'en "est fait sentir. Si ces personnes négligent ce devoir, elles perdent leur droit de succession, dans le cas où le pupille meurt avant la puberté.
Illud semper constitit, prsesidem posse tutorem dare igno-
ranti et invito. Gai. et Ulpian., fï. 5 et 6, D., xxvi, 5, De tutoribus et cur. dat. ab. Iiis , qui jus dandi hab.
Tutelam administrare , virile munus est, et ultra sexum fcemineae infirmitatis tale officium est. Alexand., c. 1, C, v, 35, Quando mulier tutelce officio fungi potest .
Matres, quae, amissis viris, tutelam administrandorum negotiorum in liberos postulant, priusquam confirmatio officii talis in eas jure eveniat , fateantur actis } sacramento praestito , ad alias nuptias se non venire. Valent., Theodos. et Arcad., c. 2, C., eod.
Testamento quoque nominatim tutores dati confirmantureadem lege duodecim tabularum , bis verbis : uti legassit super pecunia tutelave suœ rei , ita jus esto. Qui tutores dativi appellantur. Ulpian., Fragm., xi , 14.
Permissum est itaque parentibus, liberis impuberibus, quos in potestate babent, testamento tutores dare. Et boc in filios filiasque procedit omnimodo, nepotibus vero neptibusque ita demum parentes possunt testamento tutores dare, si post mortem eorum in potestatem patris sui non sunt recasuri. § 3,1., i,43, De tutelis.
Quibus autem testamento tutor datus non sit , bis ex lege duodecim tabularum agnati sunt tutores , qui vocantur legitimi.. .. Quum autem ad agnatos tutela pertineat, non simul ad omnes pertinet, sed ad eos tantum, qui proximiore gradusunt, vel si ejusdem gradus sunt, ad omnes. Pr. et § 7, I., i, 15, De légitima agnatorum tutela.
Eadem lege duodecim tabularum libertorum et libertarum tutela ad patronos liberosque eorum pertinet , quae et ipsa légitima tutela vocatur. Pr., I., i, 17, De légitima patronorum tutela.
Exemple patronorum recepta est et alia tutela, quae et ipsa légitima vocatur. Nam si qui filium aut filiam, nepotem aut neptem ex filio et deinceps, impubères emancipaverit, legitimus eorum tutor erit. Inst., i, 18, De légitima patronorum tutela.
Est et alia tutela « quae fiduciaria appellatur. Nam si parens filium , vel filiam , nepotem , vel neptem , vel deinceps, impubères manumiserit, legitimam nanciscitur eorum tutelam , quo defuncto, si liberi virilis sexus extant, fiduciarii tutores filiorum suorum , vel fratris, vel sororis , et caeterorum efficiuntur. Inst., i, 19, De fiduciaria tutela.
Si cui nullus omnino tutor fuerat , ei dabatur in urbe quidem Roma a praetore urbano et majore parte tribunorum plebis tutor ex lege Atilia , in provinciis vero a praesidibus provinciarum ex lege Julia et Titia. Sed et si testamento tutor sub conditione aut die certo datus fuerat, quamdiu conditio aut dies pendebat, ex iisdem legibus tutor dari poterat. Item, si pure datus fuerat, quamdiu nemo ex testamento beres existât , tamdiu ex his legibus tutor petendus erat, qui desinebat tutor esse, si conditio extiterit, aut dies venerit, aut hères extiterit.... Sed ex his legibus tutores desierunt pupillis dari , posteaquam primo consules pupillis utriusque sexus tutores ex inquisitione dare cœperunt, deinde praetores ex constitutionibus. Nam supra scriptis legibus neque de cautione a tutoribus exigenda, rem salvam pupillis fore , neque de compellendis tutoribus ad tutelae administrationem quidquam cavetur. Pr. § 1, 3, I, i , 20, De Atiliano tutore.