‹ Précis d'un cours sur l'ensemble du droit privé des romainsChapitre 199 sur 262 · LIVRE IV. DROIT DE FAMILLE · texte numérisé non relu

LIVRE IV. DROIT DE FAMILLE

telle, par exemple, de l'adrogation du pupille, tous les tuteurs doivent agir de concert .

Ex quo innotuit tutori, se tutorem esse, scire débet, periculum tutelae ad eum pertinere. Ulpian., fr. 5, § 10, D-, xxvi, 7, De adm. et periculo tut.

Excusantur autem tutoi es vel curatores variis ex causis. Plerumque autem propter liberos. Si enim très liberos superstites Romae quis habeat, vel in Italia quatuor, vel in provinciis quinque, a tutela vel cura potest excusari.... Item Divus Marcus in semestribus rescripsit, eum, qui res fisci administrât, a tutela vel cura, quamdiu administrât, excusari posse. Item qui reipublicae causa absunt, a tutela et cura excusantur.... Qui autem excusare se volunt, non appellant, sed intra dies quinquaginta continuos, ex quo cognoverunt, excusare se debent, si intra centesimum lapidem sunt ab eo loco , ubi tutores dati sunt. Si vero ultra centesimum habitant, dinumeratione facta viginti millium diurnorum et amplius triginta dierum. Quod tarnen, ut Scaevola dicebat, sic débet computari, ne minus sint, quam quinquaginta dies. Pr., § 1 , 2 et 16 , I., i, 25 , De excusationibus tut. vel curat.

Sed, si egeni sunt pupilli , de suo eos alere tutor non compellitur. Ulpian., fr. 3, § 6, D., xxvii , 2, Ubi pupillus cducari.

Tutoris praecipuum est officium , ne indefensum pupillum relinquat. Marcellus, fr. 30, D., xxvi, 7, De admin. et per. tut.

Pupillorum pupillarumque tutores et negtotia gerunt , et auctoritatem interponunt. Ulpian., Fragm.y tit. xi, §25.

Auctoritas autem tutoris in quibusdam causis necessaria pupillis est, in quibusdam non est necessaria. Ut ecce, si quid dari sibi stipuletur, non est necessaria tutoris auctoritas ; quod si aliis pupilli promittant, necessaria est. Namque placuit, meliorem quidem suam conditionem licere eis facere etiam sine tutoris

auctoritate, deteriorem vero non aliter, quam tutore auctore

Tutor autem statim , in ipso negotio praesens , débet auctor fieri , si hoc pupillo prodesse existîmaverit. Post tempus vero, aut per epistolam interposita auctoritas nihil agit. Si inter tutorem pupillumque judicium agendum sit, quia ipse tutor in rem suam auctor esse non potest , non praetorius tutor, ut olim, constituitur, sed curator in locum ejus datur, quo interveniente judicium peragitur, et eo peracto curator esse desinit. Pr., § 2 et 3, I., i, 21, De auctoritate tutorum.

486 DEUXIÈME PARTIE. EXPOSIT. SYSTÉM. § 187.

Administration des biens, et devoirs qui en résultent pour le tuteur.

Inst., lib. r, tit. 24, De satisdatione tutorum vel curat orwn. Dig.y lib. xxvi, tit. 7, De adm'inistratione et periculo tutorum et curatorum.

Cod., lib. v, tit. 37, De adm. tut. vel curat, et pecunia pupillari feneranda vel deponenda; — tit. 38, De periculo tutor. vel curat.

Dig.y lib. xxvii, tit. 9, De rebus eorumqid sub tutela vel cura sunt.

Cod. y lib. v, tit. 71, De prœdiis et aliis rebus minorum sine decreto non alienandis vel obligandis ; — tit. 72, Quando decreto opus non est.

Dig.y lib. xxvn, tit. 3, De tutela et rationibus distrahendis. Cod., lib. v, tit. 51, Arbitrium tutelœ. Dig.y lib. xxvn, tit. 4, De contraria tutelœ et utili actione. Cod., lib. v, tit. 58, De contrario judicio tutelœ.

Tant que la tutelle était un droit du tuteur, son administration était très-libre et sans limites. Il n'y avait que les donations des biens au pupille qui lui fussent interdites. De tout temps, au reste, il était responsable de son dol, qui le soumettait à Y actio de rationibus distrahendis , et toujours aussi il devait rendre les biens après la tutelle finie.

Mais , depuis qu'un autre point de vue eut prévalu, celui d'après lequel la tutelle est regardée comme une charge publique , la liberté d'administration du tuteur fut notablement limitée et sa responsabilité élevée en proportion.

Les bornes apposées à son administration s'appliquent surtout aux aliénations des biens pupillaires. Ces aliénations ne peuvent plus être effectuées par les tuteurs , depuis Septime Sévère pour certains immeubles , les prœdia rustica et suburbana , et depuis Constantin et Justinien pour presque toutes les choses un peu précieuses , qu'après avoir été dé-

Page 1