‹ Précis d'un cours sur l'ensemble du droit privé des romainsChapitre 250 sur 262 · LIVRE V. SUCCESS, SECT. II. LEGS · texte numérisé non relu

LIVRE V. SUCCESS, SECT. II. LEGS

Mais le senatusconsultum Trebellianum, porté sous Néron, les rendit superflues, en décidant que le fidéicommissaire serait traité comme un héritier véritable au prorata de ce qui lui serait laissé.

Plus tard, sous Vespasien, le senatusconsultum Pegasianum ramena la nécessité de ces stipulations dans certains cas.

Enfin Justinien décida que dans tous les cas le fidéicommissaire serait considéré comme un vrai représentant et héritier du défunt, à partir du moment de la restitution de l'hérédité. Du reste, cela n'a lieu qu'après la restitution de l'hérédité ; car, avant cette restitution , le fidéicommissaire n'a encore aucune part à l'hérédité , mais seulement le droit d'exiger cette restitution. Pour l'effectuer il n'est pas nécessaire que l'héritier fiduciaire fasse une véritable tradition des choses héréditaires; il suffit qu'il déclare verbalement qu'il restitue.

Le senatusconsultum Pegasianum étendit à X& fideicommissaria hereditas l'application de la lex Falcidia touchant le droit accordé à l'héritier direct de retenir le quart.

En vertu de ce sénatus-consulte, le fiduciaire peut même être forcé , par le fidéicommissaire , à accepter l'hérédité afin de la restituer, dans le cas où son refus ne serait fondé que sur un caprice égoïste et non sur des motifs réels.

Sicut singulse res legari possunt, ita universarum quoque summa legari potest, ut puta : Mœvius hères meus cum Titio hereditatem meam parti to , dividito. Quo casu dimidia pars bonorum legata videtur. Potest autem et alia pars, velut tertia vel quarta, legari. Quse species partitio appellatur. Ulpian., Fragm., tit. xxiv, § 25.

Quum aliquis scripserit : Lucius Titius hères esto, poterit adjicere : rogo te9 Luci Titi , ut, quum primum possis hereditatem meam adiré, eam Gaio Seio rcddas , restituas. Potest autem

quisque et de parte restituenda heredem rogare , et liberum est, vel pure , vel sub conditione relinquere fideicommissum , vel ex die certo.

Restituta autem hereditate is, qui restituit, nihilo minus hères permanet ; is vero , qui recipit hereditatem , aliquando heredis , aliquando legatarii loco habebatur. Et Neronis quidem temporibus , Trebellio Maximo et Amiaeo Seneca consulibus , senatusconsultum factum est, quo cautum est, ut, si hereditas ex fideicommissi causa restitvta it, omnes actione^ , qua? jure civili heredi et in heredem competerent , ei et in cum darentur, cui ex fideicommisso restituta esset hereditas. Postquod senatusconsultum praetor utiles actiones ei et in enm; qui recepit hereditatem, quasi heredi et in heredem dare ccepit.

Sed quia heredes scripti , quum aut totam hereditatem , aut pame totam plerumque restituere rogabantur, adiré hereditatem ob nulluni aut minimum hierum recusabant, et ob id extinguebantur fideicommissa , postea Vespasiani Augusti temporibus, Pegaso et Pusione consulibus, senatus censuit, ut ei, qui rogatus esset , hereditatem restituere , perinde liceret , quartam partem retinere, atque ex lege Falcidia in legatis retinere conceditur. Ex singulis quoque rebus, quœ per fideicommissum relinquuntur, eadem retentio permissa est. Post quod senatusconsultum ipse hères onera hereditaria substinebat, ille autem, qui ex fideicommisso recepit partem hereditatis , legatarii partiarii loco erat, id est ejus legatarii, cui pars bonorum legabatur; quœ species legati partitio vocabatur, quia cum herede legatarius partiebatur hereditatem. Unde, quse solebant stipulationes inter heredem et partiarium legatarium interponi, eaedem interponebantur inter eum , qui ex fideicommisso recepit hereditatem et heredem , id est ut et lucrum damnumque hereditarium pro rata

parte inter eos commune sit Sed, si recuset scriptus hères

adiré hereditatem ob id, quod dicat, eam sibi suspectam esse, quasi damnosam , cavetur Pegasiano senatusconsulto, ut, desiderante eo, cui restituere rogatus est, jussu praetoris adeat et restituât hereditatem; perindeque ei et in eum, qui recepit hereditatem, actiones dentur, ac juris est ex Trebelliano senatusconsulto. Quo casu nullis stipulationibus opus est, quia simul et huic, qui restituit , securitas datmr, et actiones hereditariae ei et in eum transferuntur, qui recepit hereditatem , utroque senatusconsulto in hac specie concurrente.

Sed, quia stipulationes ex senatusconsulto Pegasiano descendentes et ipsi antiquitati displicuerunt et quibusdam casibus cap-

Page 1