‹ Principes de la critique historiqueChapitre 56 sur 146 · CHAPITRE VII · texte numérisé non relu

CHAPITRE VII

dont le second forme la conclusion. Voici quelques phrases de ce chapitre: * SiKrametdum nuptiarum

* temporis nostri sic ad unum virum et unam ** uxorem redactum est, ut Ecclesiaé dispensa- ** torem non liceat ordinare nisi unius uxoris ** virum. Quod acutius intellexerunt qui nec eum " qui catechiunenus vel paganus habuerit alte-. " ram, ordinandum esse censuerunt. De sacror-

* mento enim agitur, non de peccato Propter

* sacramerUi autem sanctitatem, sicut femina,

* etiamsi catechumena fuerat vitiata, non potest ** post baptismum inter Dei virgines consecrari ;

* ita non absurde visum est eum qui excessit " uxorum numerum singularem, non peccatum " aliquod commisisse, sed normam quamdam ** sacramenti amisisse. — Ac per hoc, sicut plures " uxores antiquorum patrum significaverunt ^ fiituras nostras ex omnibus gentibus ecclesias ** uni viro subditas Christo, ita noster autistes ** unius uxoris vir significat ex omnibus gentibus

* unitatem uni viro subditam Christo. . . Sicut " ergo sacramentum pluralium nuptiarum illius ** temporis significavit futuram multitudinem Deo ** subjectam in terrenis omnibus gentibus, sic ** sacramentum nuptiarum singularum nostri " temporis significat unitatem omnium nostrum ** subjectam Deo futuram in una cœlesti civitate. „ Ainsi, saint Augustin appelle sacramentum le

mariage des Juifs aussi bien que celui des chrétiens, et cependant il est certain que le premier n'était pas un sacrement dans le sens propre du mot n dit que celui qui a été marié deux fois, fût-ce avant son baptême, quoiqu'il n'ait commis par là aucun péché, ne peut cependant plus être admis aux saints ordres, et ce propter sacramenti sanctitatem^ et parce qu'il a perdu narmam sacramenti. Nous ne voyons pas comment il peut encore, après cela, rester un doute sur la signification du mot sacramentum en 'cet endroit.

Il nous semble avoir lu quelque part dans un ouvrage théologique sur le mariage, qu'il fallait néanmoins soutenir que saint Augustin n'entend l'employer que dans un sens identique au sens rigoureux du mot sacrement dans son acception moderne ; car autrement ajoutait-on, nous ne trouverions plus dans la tradition écrite des premiers siècles aucune arme efficace pom* défendre la vérité du sacrement de mariage. La belle raison vraiment ! Nous comprenons qu'elle puisse émouvoir les théologiens anglicans, qui sont complètement aux abois dès qu'une de leurs croyances n'est pas démontrée par la Bible ou par la tradition écrite de la primitive Église. Mais pour nous, catholiques, dont la règle de foi principale se trouve dans .une autorité infaillible et toujours vivante, pom* nous qui nous glorifions à bon droit

Page 1