DÉPOSITION DE GEORGES D’AMBOISE , CARDINAL, ARCHEVEQUE DE ROUEN

Sequuntur autem nomma et cognomina ipsorum testium.

Reverendissimus in Christo pater ac dominus, dominns Georgius de Amboisia, miseracione divina tituii sancti Sixti sacrosancte romane ecciesie presbiter cardinaiis (b, archiepiscopusRothomagensis, testispro parte suppremi domini nostri Ludovici Regis duodecimi. . . . receptus, juratus et, ad cauteiiam, si et in quantum absolutione indiget, absolutus .

Et primo, si noscat partes contendentes, et qua noticia. Dicit quod cognoscit dominum nostrum Regem visu, nomiue et conversatione , sunt quindecim vel sexdecim anni ® : dominam vero Johannam sunt duodecim anni vel circiter, neque actingit alicui dictarum partium.

Deinde dicit quod, ipso tune episcopo Montisalbani, et dicente horas cum deffuncto, bone memorie, Rege Karolo, tune existente in villa Compendii, mandavit dominum deponentem Rex modernus, hora quasi undecima de nocte, in ipsa villa Compendii, ad quem Regem modernum, tune in ejus lecto existentem, accessit ipse dominus deponens; cui dixit ipse dominus noster Rex modernus, tune dux Aurelianensis, quod eum mandavsrat ad habendum ejus consiiium, quodque se transferre volebat in Britaniam. Et, post nonnulla inter eos prolo-

(1) Georges d’ Amboise venait d’être créé cardinal. César Borgia lui apporta le chapeau dans le courant d’octobre. — m Soit vers i 4g 2 (il le connaissait depuis plus longtemps).

cuta, cum ioquisivisset ipse dominus ioquens ob quam causam ibidem se transferre volebat, sibi respondit ipse dominus noster Rex quod intendebat desponsare dominam Annam, filiam Britanie, prout pauio post de facto se transtulit ipse dominus noster Rex in Britaniam. Et, reiatu multorum W, ipso domino nostro Rege in Britania existente, audivit quod tractabatur de hujusmodi matrimonio inter ipsum dominum nostrum Regem et predictam dominam Annam de Britania. Et ad bos fines cepit dominus cardinalis de Fouez onus obtinendi seu providendi eidem domino nostro Régi, de impetratione suffragabili seu qua opus esset pro hujusmodi matrimonio contraliendo, qui etiam re vera apud Sedem apostoficam se transtulit.

Deponit ulterius ipsum dominum nostrum Regem pluries sibi déclarasse et notiflicasse , verbis et facto, suam voluntatem et dissensum super nuptiis cum ipsa domina Johanna de Francia, quoniam cum certa vice fuisset requisitus ipse dominus Ioquens per deffunctum Regem Karolum de incitando prediclum dominum nostrum Regem ad communicandum , conversandum etbene tractandum ipsam dominam Johannam, suamque relationem super hoc ipsi domino nostro Régi fecisset, responsum fecit ipse dominus noster Rex, etiam cum juramento, eidem domino loquenti quod totum dimitteret, non volens audire loqui de bac materia : et, cum, alia vice essent ipsi Rex defïunctus et Rex modernus Aurelianis et ibidem supervenisset ipsa domina Johanna, fuissetque ipse Rex modernus devictus precibus seu preceptis ipsius Regis defîuncti ad conversandum cum eadem domina Johanna, accessissetque hora serotina ad certain cameram in qua invenit ipse dominus noster Rex eamdem dominam Johannam in lecto, cepit contristari, prout verbo, vultu et gestu eidem domino loquenti demonstravit. Qui, licet cum eadem domina Johanna cubuerit, invitus tamen id fecit, ut ex gestis suis apparuit.

Adjiciens ulterius quod, cum, alia vice, mandasset ipse deffunctus Rex dominum nostrum Regem modernuin ad se inveniendum aux

■' 1 Georges d’Amboise était alors détenu à Corbeil.

Montiz, ubi erat ipsa domina Johanna, requisitusque fuisset dominus loquens adincitandum dominum nostrum RegemadM ibidem se reperiendum, dicit eidem domino loquenti ipse Rex modernus quod ibidem se non reperiret, ipsa domina Jobanna ibidem existente; quod retulit q)se dominus loquens eidem deffuncto Régi Karoio. Qui quidem Rex Karolus sibi respondit quod veniret et quod, statim post ejus adventum, eamdem dominam Johannam alibi mitteret, prout ita factum est, quoniam, in adventu ipsius domini Regis modérai apud les Montiz, statim recessit ipsa domina Jobanna. Ex quibus et multis aliis, de quibus ad presens non veraciter recordatur, evidenter cognovit, hujusmodi nuptias et ipsam dominam Jobanna[m] de Francia ac ejus consortium ipsi domino nostro Régi minime placera, ymo summe displicere.

Neque umquam scivit carnalem copuiam inter eos intervenisse : et [dicit] ab ipso domino nostro Rege pluries audivisse quod, licet tentasset eamdem dominam Johannam carnaliter cognoscere, propter tamen ipsius domine Johanne indispositionem naturalem, nesciret veraciter asserere eam cognovisse.

Neque plura scit .

Sic signatum : G., cardinalis Rothomagensis.

Même jour.