ROBERT BLONDEL

Robert Blonclcl , clerc normand, instituteur du prince Charles, fils de Charles VII , a composé une histoire latine de la réduction delà Normandie en 1450. C'est de là qu'est tiré le passage rapporté ci-après. L'ouvrage qui n'est pas imprimé et qui probablement ne le sera jamais, a été analysé par Bréquigny dans les Notices et extraits des manuscrits (tome VI). Il y en a plusieurs manuscrits à la Bibliothèque royale. Celui dont je me suis servi porte le numéro 6197. Le chapitre de la Pucelle s'y trouve au feuillet 109.

De sacrilega ecclesiœ de Cleriaco exspoliatione, et de succursu Puellae et miraculosa obsidionis Anglorum expugnatione, et de inopinata régis Karoli Francia? coronatione.

Anglica gens rapax , gens sacrilega , quirm immanibus undenis arcibus illam, fide et arrais perspicuam urbem regni conservatricem , Aurelianis , obsessam [tenere] tibi gravissimus labor erat : celeberrimum variis et infinitîs miraculis illustratura nostrae domina? Virginis Mariae de Cleriaco, templura, sacris donariis et pagum profanis deprœdari audax fuisti. Exinde omnia infausta tibi sacrilegœ procedunt : nempe ille truculenlus cornes Salberiensis, crudae obsidionis director, e Pontis arcis fenestra , intus reconditus, splendidam urbis compositionem prospectans , ab ignoto auctore, quanquam quidam aiunt jirvene, jactatus , plaga qua percussus occubuit , letifere sauciatur. Hoc exstincto bellorumductore, obsidentium tum industria et corporis vigor exstincti marcescunt. Ad ultimum

strenua Puella viriles animum ac habitum , ul belli expeditio sibi divinitus commissa necessario urgebat, induta; re militari non ab homine, caeterum a Deo imbuta, ad tuam efferatam proterviam confundendam e coeio collapsa est. Immanitatem tuarum arcium horrendam, primo illius Pontis, si regum potentia , si nationum multitudo in insam dimicaret, scuto et lancea inexpugnabilis ; deinceps alterius Sancti Lupi innudito assultu, mortalium viribus praestantiori , miiitantibus Anglicis intus stratis , absque sanguine gallico , funditus evertit. Alii caetera rum custodes, tan ta clade inopinata perterriti suas munit iones novo insultu adeundas, fuga turpiter arrepta , victrici Puellae cedunt. Hœc armipotens cœlesti subsidio fréta, gressu properato incedens, rure Patheaco assecutos, medios per hostes ruit ferocissimos. Mirum! velut inepta membra et manus abscissas gérèrent, corpore robusti et bello exercitatissimi , invasi , minus reluetantes truncantur; ac alii liuc illuc per sepes et dumos fusi, miseranda cœde ut pord ad raacellum expositi, non dico a militibus, verum a rusticis bello inexpertis, trucidantur. Hoc prœlio confecto, in praevalidam Gergolii supra Ligerim munitionem facile cum parva manu ab hostibus tutandam, haec strenuissima bellatrix insultu aggreditur; in quo barbaros oclingentos repertos > arcu et gladio ferocissimos, omnes aut ca?sos vel captos, incredibili et plus quam humana armorum virtute, perdomuit.

Ante salutarem istius Puellae succursum, tanta rei adversae turbatio ac diffidentia a regni tuitione pugnaturos in ferocissimos aggi essores, fidelium etiam Delphini , animos labefactos depressit , quod , urbe

subacta , omni spe subsicfii destitutae caeterae civitates et castra, praesertim supra Ligerim constituai, viclori hosti cessurae erant; nec alio opporiimo remedio , nisi patria déserta , domini Delphini salutem consiliarii, tanti niaii aspeiitate perplexi , opinabantur. Verum hœc Puella sanelo Spiritu monita acdivino fervore accensa , infortunii lapsum sua prœstantissiroa virtute reparans, per média m lioslium confertissimorum ferocitalem , Karolum tune Uelphinum coelesti oleo consecrandum ilemis transduxit. Et qui modo nefanda suorum coiijuratione a regno exheeredatus, velut eoronae hostis , a perlidis impugnatur, nunc providentia divina sacro diademate redimitus, verus et iegilimus sceplri hieres , in regem sublimatur.