XXII. - LIBRI DE MEMORIA ET REMINISCENTIA

(Translatif! græco-latina.)

De memoria autem et reminisccntin dicendum quidem est propter quant causant fit, et cui animx partirait bæc accidat passio et rentinisci. Non enim iidein sunt memorativi et rcminiscitivi, sed ut fréquenter memorabiliores quidem qui tardi,

(l) Fonds de Saint-Vielor, 3o, 309 , 87a ; Fonds fie Sorbonne. 930, qn3 , g3o, «778. etc.

SPECIMIXA.

remiuiseibiliores autem qui veloces et bene discentcs. Primum quideiu igitur accipiendum cstqualia sunt memorabilia ; mul lotie:, enim decipil hoc; neque enim futurn eontingit mcinorari, sed est opinabile et sperabile ; erit autem utique et scientia quædam sperativa , qtiaui quidam divinativam dicuut , neque præsenlis est , sed sensus ; hoc enim neque futurum neque faclum cogooscimus, sed tum præsens. Memorin autem facti est; præsens cum adest, ut hoc album cura aliquis videt , nullus utique dicet memorari, nec quidem consideratur cum sît considerans et inlelligeus, sed hoc quidem seulire dicunt , illud autem scire solum ; cum vero sine actibus scientiam et sensum babeat, sic memoratur eas quæ triauguli , quod duobus redis equales , hoc quidem quare didicit aut speculatus fuit ; illud vero quoniam audivit aut vidit, aut aliquid taie; sent per enim cum secundum memorari agat, sic iu anima dicit quod hoc prius audivit aut sensit, aut intellexit. Est quidem igitur memoria, neque sensus neque opinio ; sed horum alicujus habitus aut passio, cum factum fuerit tempus. Ipsius autem nuuc in ipso nunc non est tnemoria, sicut dictum est. Est enim præsenlis quidem sensu»* futuri vero spes, facti autem ntemoria est. Unde post tempus meiuoria omnis. Quare quæcumque tempore senti tint hæc sola animal ia memorantur, et isto quo sentiunt (1).