XXIII — DE SOMNO ET VIGILIA

{ Translatif! græco-latinn.)

De somno et vigilia consideraudum est quid sint , et utrum animaî vel corporis propria siut vel communia : et si communia , cujus particule anintæ vel corporis ; et propter qnnm causam in— sunt animalibus et utrum communicent omnia simul nmbobus Ipsis ; aut alia quidem somno, alia vero alteri soluni, vel alia quidem neutro ; altéra vero utrisque. Adhuc autem quid est somnium, et propter quant causam dormientes interdmn quidem somniant ,

(t) Fonds de Ssint-Victor, 3o , aog.

interdura autem non; vel *nccidit quidem semper ilorraienlibus somniare, sed non meminemnt. Et si hoc fiat, propter quant causarn fit; et utrum contingat futuru providere, aut non contingat ; et qualiter, si contingat , et utrum futura ab homine prospicianlur sol u ni, et utrum agenda ab homine solum , vel quorum demonum babeut causam , et utrum a natura fiunt vel ah eventu. Primum quidem igitur hoc manifestum quoniam circa idem animalis vigilia quidem est etsomnus. Opponuntur enim , et videtur somnus vigiliæ quædam privatio. Nain cxlremu semper in aliis et in naturalibus circa idem susceptibile videntnr fieri, et ejusdem passiones esse. Dico autem veluti visus, excitas, tnrpitudo, pulchritudo, sanitas, ægritudo, fortitudo, débilitas, auditus et surditas. Antplius autem et ex iis manifestum ; in quo enim vigilantem cognoscimus, in hoc et eum qui somno premitur. Scntientem i

enim vigilare putamus, et vigilantem omnem aut eo quod eorum qux extrinsecus aliquid sentit, vel eorumquxin ipso motum ali— quem. Si ergo vigilare in nullo alio est , quam in eo quod est sentirc, manifestum quod quo quidem sentinnt, hoc vigilant vigilantia , et dormiunt dormientia. Quoniam autem nec animx proprium est sentire, nec corporis ; cujusenim potentia, ejus est et actio ; qui vero dicitur sensus lit actio, motus quidem per corpus animx est ; manifestum quod nec animx passio propria , nec inanimatum corpus possibile est sentire (1)