LUI. — DÉDICACE ET DÉBUT

Du traitiS de Eodcm et Diverse , adressé par Adélard à son neveu.

Siracusio Episcopo Willelmo Adelardus sal.

Dum priscorum virorum scripta famosa non omnia, sed pleraque perlegerim, eorumque facultatem cum modernarum scientia compara verint, et illos facundos judieo, et bos taciturnos appcllo. Quippe ncc illi omnia noVcrant ; nec isti omnia ignorant. Quare sicut nec illi omnia dixerunt, isti omnia tacere debent. Scribendum igitur aliquid vel modicum ccnseo, ne si invidiæ attrectationcs metuant , inscitiæ accusationem incurrant. Nam et ego cum illud , metuens injustæ cuidam nepotis mei accusation! reseribere vererer j in hanc démuni sententiam animum compuli , ut neprehensionis metuni patienter ferrent, accusation! injustæ pro posse meo responderem. Sed quoniam omne disciplinare opus non artificis sui verumtamem alienum expcctat judicium, factum est ut quidquid meum confuse depinxi , sapienlis discrelioni dealbaudum supponerem. Quoniam autem in epistola hac non unius tantum facultatis picturas inlexui , verum omnium VII liberalium artium quasdam descriptiones intentionis necessitate interserui , consequens esse intellexi ut non quenilibet judicem , immo talent qui septiformi rivo philosophiæ imbutus esset , intell igereni.

(I) Ane. Fond», 7Î99.

SPECIMINA.

Tibi igitur, Willelme, Siracusiæ Præsul, omnium mathematicamm artium eruditissime , banc orationem direxi , ut quidquid mea scientiola haud satis fretum in publico prodire non audet, ex examine tuo securum cxeat , et nominis tui perlatione corrosionis invidiosx morsus non pcrtiraescat. Hanc aulem epistolam de Eodem et Diverse intitulavi , quoniam videlicet in anxiam orationis partem duabus personis , philosophix scilicet utquc philocosmix , attribui. Unn quarum cadem ; altéra vero diversa, a principe pbilosopborum appellatur. Tuum igitur erit et supcrûua resecare et inordinata disponere.

ADELARDÜ9 AD NEPOTBM ,

De Eodem et Hiver so.

Sæpe numéro ammirari soles, Nepos, laboriosi itincris mei causant et aliquando acrius sub nomiue levitatis et inconslantiæ propositum accusare. Quod si quis alius vel vulgaris hoc errore tenerelur, incuria; tradendum putarem. De te autem non minus miror quam doleo. Miror equidem quare cum in puerilia adbuc detinearis, cujus levilas quxdam propria est, in me accuses quod in te ipso , si ne dissimulas , respicies. Doleo magis quia cum te nihil te carius habeam , soleatquc nabis in omni sententia communis animus esse , de hac prxsertim tali proposito meo dissentiamus.

Quare nec illam inalteralionein qux amicorum animis inesse solet, hoc infortunio amillamus, sententias in unum conferamus; et ego, sicut id videtur, causant erroris mei, ita enim vocare soles, paucis edisseram, cl multiplicem labyrinthum ad unum honesti exitum vocabo. Tu utrum recte texam animadverte; et ea qua soles, licet in sophismatum verboso agmine , licet in rhetoricæ affectuosa elocutione, modesta tacilurnilate utere. Ego rem quam per biennium celavi ,ut tibi morem gerant, aperiam. Tu vero orationem in fine, ut diem in vespere, dijudica.

Erat præterito anno vir quidam apud Turonem, tum sapientia,

SPFCîMINA.

tum morihus gravis , adeo ut eo tam vulgares quam philosophi uterentur. Sed quid plurn de iaude ejus , cum praesentis ætatis auditores plerumque invidiosi sint, et (c ejus probitas non latent, qui una ibi mecnm adesses ? Hune ego admodum eolebani , studens ejus prudentia doctior fieri, cumqtte semel mihi situs siderum, qualitotes planetarum , distantias orbium nocturnus exposuisset , tu, inquam, utrum recle cxeculus sim, tecum ex- ' pende.

Ëgo nie domura receperam : hic ego tum tractatus dignitate, cum senis ammouitione occupatus , ad audita relegenda animo accingor. Et quia locus non uihil quictis turbationisve sensuali tumultu nnimæ inferre solet, hune mihi quam quictissimum eligo extra civitatem , scilicet ubi me nihil pr.xter odorum flores et Ligeris fluminis fragorcs inquictarct. Itaque cum soli relcctioni sententiæ illius operam darern, cunctis extra cessantibus, duas mulieres, unam a dextra aliam a sinistra aspexi et ammiralus sum. Erat nutem dextra quæ vulgus aspicere horreat et pbiloiophis nunquam penitus imiotescat. Unde lit ut nec illi cam quærnnt, et bii quæsitam nunquam totam obtineant. Stabatbic undique VII stipata virginibus; quorum faciès, cum diversæ essent, ita tamen intertextæ erant, ut nulia intuenti pateret , nisi cum omnes simul aspiceret. Sinistra vero ita vulgari allcctioni subjacebat , ut et eam solam assequerenlur. Sed et h*c V pedissequis commitata erat, quarum faciès cognoscerc mihi pronum non erat. Erant et quasi pudore oppressas, et oppositarum VII non ferentes aspeclum. His ego prseterritus cum vicissim nunc bas nunc illas, subtristis visu percurrerem , sinistra ilia vullum verbo aecommodans hac voce exorsa est (1).

(i) Abc. Fonds, 3389.

sPEcnrnA.