LVI. — LEONARDI ARETINI EPISTOLA
Illud certe tibi, nisi fallor, præstabo, ut Platonem tuuin sine molestia legas , addo etiam , ut cum summa voluptate legas , quod , ut puto , neque a Cbalcidio , neque ab hoc altero qui bene atque graviter nomen suum suppressit , adhuc tibi prxstitum est. Sed illi forsan alla via ingressi sunt , ego autem alia. Illi enim a Platone discedentes, syllabas , atque tropos secuti sunt ; ego autem Platon! adhxreo ,quem ego ipse mihi effinxi, elquidem latine scientem , ut judicare possit , testemque eum adhibebo traduction! suæ, atque ita traduco ut illi maxime placere intelligo
(i) Ap. Mnratori, Hcr. fiai. Script., t. IX, p. 600.
SPKCIMINA.
Tria , ut ex liltcris tais animndvertere potui, a te in crimen vocanturex ilia prafalionemea, quamlibris Ethicorum adscripsi. Unura quod Aristoteleni de eloquentia commendarim , quem tu asseris nec eloquentem fuisse unquam , nec curavisse quidem , ut elotjuens esset. Altérant , quod interpretem ilium , qui ante , me hune librum traduxit , ordinis Prædicatorum fuisse dixerim. Tu vero ontiquiorem interpretem ejus libri putns esse quant Ordinem ipsum , ex quo fuisse affirmo. Tertium quod buic ipsi
interpreli ntnledixerim, indignaris •
Ex quomagistranslatoribusindisertis irasci soleo, quod lin jus philosoplii libres admirabili facundia, suavitateque in græco scriptos, tant absonc nobis convertcrunt. Sed non suut illi Aristotelis libri , nec si vivat ipse suos esse velit , sed inerte conversorum ineptiæ. 111e enim et politissimus scriptor esse voluit; et quod voluit curavit , et quod curavil , assecutus est. Quid ergo me in crimen voeas? Quid eloquentissimum philosophum infantiæcondemnas? An non pudet de rebus tibi incognitis ita leviter asscverarc? Sed salis de hoc. Ad aliud trauseamus. Eum , qui librum Ethicorum ante me convertit , ordinis Prædicatorum fuisse dixi. Hoc tu ita déridés , quasi erratum manifestum. Ecce rursus fatua crassaqueopinio vix pueris digna. Putas enim interpretationem illam lioetii fuisse, qua quidem in re perquam pueriliter aberras. Nullam enim Boetii interpretationem habemus, præterquam Porphirii et Prædicamentorum et Perihermenias librorum , quos si accurate leges, videbis summum ilium virum sine ullis ineptiis libros illos translulissc. Tcxtus est nilidus, et plaints , et græco respondeus. At enim in Ethicis, et Physicis quid tandem est, præter ineptias meras? Non verba in his lalina , non dicendi Ggura , non eniditio lilteraruin : præterea abipso græco male accepta complura. Hæc a Boetio longe absui.f , viro in utraque lingua docto, et eleganti. Nunquam ille archileclonicam, nunquam cutrapeliam , nunquam bomolchos et nunquam agricos, quorum vocabula in latino habemus , græce rcliquisset. Nunquam tristitiam pro dolore posuisset , nunquam
SPECIMINA.
bonestum cum bono, eligere cum expelere ronfudisset. Atqueut scias, duæ.fueruut ante me, quod equidem vidcrim , interpvetationes Ktbicorum, una , quam ex arabe lingua traductam constat post A verrais pbilosopbi terapora, quæ quoniam anterior est , vêtus appellatur. Altéra hæc postcrior, et novior a Britanno quodam traducla , ciijus etiam proemitim legimus , in quo et fratrem se ordinis Prædicatorum scribit , et rogatu confratrum de bis transfcrendis Iaborcm suscepisse. Quomodo igitur interpretatio ista prius fuit , quam ordo ipse institutus est? Aut quomodo Boetii fuit ista nova interpretatio, cum vetusta ilia, et anterior post Averroiin fueril , Boelius vero aliquot seculis, Averroim anteerat? reliquum jam criincu est, quod huic intcrpreti maledixerim. Equidem si vitam illius, si mores, si genus insectatus essem, tune faterer me illi maledixisse. Sed nihil talc attigi, neque attingcrem. At enim de litteris studiisquc rontendcre, ac interdum vebementius urgere,etsi res exigat, adversarium pungere : disserere id quidem est , uon maledicere. Denique tota vis in eo vcrsatur, jure an injuria ilium reprehenderim. Dixi græca verba ob ignorationem lalînae lingua: ab eo relicta, pro quibus latina vel optima baberemus. Mec dixi modo , sed et probavi, et verba ipsa oslendi. Cætcra quoque errata, nec ca pauca, ncc levia , 1 'edargui. Aut igitur ista defende si potes, aut me pupugisse ilium non moleste feras. Equidem si in pictura Jotti quis fæcem projicerct, pati non possem. Quid ergo existimas mibi accidere, cum Aristotelis libros omui pictura preciosiores tanta traductionis fa'ce coinquinari vidcam?an non commoveri? an nonlurbari? Maledictis tamen abstinui, sed rem ipsam redargui , ac palam • feci. Vale (1).
(i) Leonardi Bruni Arrtlini Epistolarum libri vin , rcccutente Liur. Melun. Floreuti*, 174 [ , a vol. iu 8°, tib. IV, ep.aa.
