SIXIÈME TÉMOIN
Mathias Farinator, religieux carme d’Augsbourg, transcrivit de sa main les quatre livres de l’ Imitation avec le nom de Thomas à Kempis, en 1472 ou 1475 (le manuscrit porte cesdeux dates). L Index du volume qu’Eusèbe Amort a vu de ses yeux porte ces mots : « Première partie.
piissimi viri domini Thomae Kempis , cujus praeter plurima alia eliara exstat opus aureum De Imitatione Christi, ex quo libro Wesselus fatebatur se pri— mum gustum verae lheologiae percepisse ; eoque accensum ut Zwoltas admodum adolescens pergeret , ut rudiment* artium disceret , simulque , ex intervallo utcretur consuetudine piissimi patris Thomae qui in Agnetano collegio canonicus erat ; quod Wesselus proptcrea reverenter colebat , et nulle loco libentius , quara illic eral. » Ullmann, Reformatorem vor der Reformation, vornehmlich in Deutzchland und der Niederlanden. 11 er B d , p. 295 et 732. Hambourg, 1842.
(<) « Attrahebat multos ad se fama optimi viri fratris Thomae Kempis... Scribebat ca tempestate Thomas Hbrum de Imitatione Christi , rujus initium est : Qui sequitur me. Fatebatur autem Wesselus se prima incitamenta piclatis ex illo libro percepisse, quo factum est , ut se insinuaret in intimiorcm notitiam et familiaritatem domini Thomae , eo plane instituto, ut in eodem coenobio vitam monasticam amplecterctur. » Hardenberg in Vita Wcsselii manuscripta ap. Ullmann , loc. cit , p. 296 et 732.
Traité de l’Imitation île Jésus-Christ, par Thomas , chanoine régulier du Mont-S 1 2 3 *- Agnès (1). »
Farinator, contemporain de Thomas à Kempis, transcrivit donc X Imitation un an après la mort de nolreauteur, sous le nom de celui-ci.
D. Delfau prétend, d’après Possevin etSemler, que Mathias Farinator naquit en 1300, et fut l’ami de Jean XXII. Ces deux écrivains se trompent , comme le prouve à l’évidence le père Tcstelette (2). L’erreur de Semler vint de ce qu’il avait lu dans le manuscrit des Moralités , copié par M. Farinator, cette note ambiguë : « Hune librum Moralitatum a M. Farinatore editumanno 1 477 , jussu Joannis XXII pontificis maximi , Lumen animae dictum est. » Il est dit que ce livre, copié en 1477 par Farinator, fut appelé la lumière de l’âme par ordre de Jean XXII , lorsqu’il fut composé : il n’est pas dit que Farinator le composa du temps de Jean XXII , comme le crut à tort Semler, qui aurait pu se détromper en lisant la préface dans laquelle Farinator déclare que ce livre , appelé la lumière de l’âme, par ordre de Jean XXII, a été divisé par lui en titres, et les titres en paragraphes , etc., et publié en / 477 , après qu’il fut resté très-longtemps inconnu dans la poussière des bibliothèques (3). Farinator est donc contem-
(1) Deductio crit . , p. 1 07.
(2) Vindiciae Kempetis., p. 164 et suiv.
(3) Liber moralitatum, jussu Joannis Pont. ,V. lihf.n animae diclus, quem posl diutinam occultalionem , quum adhuc iuformis esset... Frater Mathias Farinaloris, in tilulos et tilulos in paragraphes distinxil... et editus est anno 1477. Voy. Testelette , 1. c. , p. 163 , et De Villers, Bibtiotheca carmelitana, t. Il, p. 410. Aurel. , 1732.
porainde Thomas à Kempis, qu’il a reconnu comme auteur de l’ Imitation.