‹ Recherches historiques sur la principauté française de Morée et ses hautes baronnies. Le livre de la conqueste de la princée de la Morée, publié pour la première fois d'après un manuscrit de la bibliothèque des ducs de Bourgogne à Bruxelles, avec notes et éclaircissements;Chapitre 5 sur 54 · DE LA PRINCIPAUTÉ FRANÇAISE D'ACHAŸE. XXXV · texte numérisé non relu

DE LA PRINCIPAUTÉ FRANÇAISE D'ACHAŸE. XXXV

Vostitza, Chalandritza, Calavryta, Akova ou Mathe-Griphon, Caritena, Veligosti, Geraki, Gritzena, Passavant ou Passava, et on retrouve encore dans ces mêmes lieux les vastes ruines de ces grandes forteresses baronniales, qui couvrent en générallesommet de hautes collines. Pour

« Johanni Rossetto, patritio Corouæo, summæ probitatis viro patriæque maxime sludioso, filii collacrymantes atque pietatem colentes hunc exstruxere tumulum M. D. LXXIV.»

L'autre, qui se trouve aussi dans la même église de Saint-Pierre et de Saint- Paul, est ainsi conçue:

« Joapni, hujus ecclesiæ Sanctorum Petri et Pauli confratri, ex nobili familia Pugliatzorum et Paschaliorum, quorum origo ex vetustA civitate Coronæ, quique totum vitæ cursum in bellicis ludis occupaverunt, ut pro cesareâ Caroli V majestate ejusque filio Philippo rege catholico, nec dum fortunas profundere non dubitârint, boc simulacrum tumulumque sibi ac posteris erigere, ut in tabulis publicis cernior, concessum est, anno à partu Virginis M. D. LXXXXV. Ὅρα (priez) περὶ ἀμφοτέρων των.» (Meola, delle Istorie del la chiesa greca in Napoli, p. 163.)

Navarin n'était parvenue entre les mains des Vénitiens que dans les dernières années de la domination française en Grèce. Modon avait été comme surprise par eux en 4294 (Ὁ. p. 472). Une colonne élevée en 1473 par le châlelain Bernard Donato, le capitaine Louis Contarini et les provéditeurs de Coron, et encore conservée aujourd’hui(v. mon Voyage, p. 454), atteste que jusqu’à cette année les Vénitiens étaient encore en possession de Modon qui leur fut prise par Bajazet en 1490. La flotte de l’ordre de Saint-Jean la saccagea en 1531, ainsi qu'on le voit par le bref saivaot, adressé par le pape Clément VII au grand-maitre Villiers del’Ile-Adam et per une lettre de ce grand-maître lui-même :

» Clemens Papa VII.

» Dilecte fili, salutem et apostolicam benedictionem.

» Singakarem nobis Iætitiam attulit dilectus filius, eques Acciaiolus, nuntius occupatæ et direptæ Modonis à dilecto filio priore urbis, capitaneo vestro generali (Bernard de Salviati), nostro secundum carnem nepote, ad nos destinatus; nam et alacritatem virtutemque vestrorum militum, imprimisque ipsius nepotis nostri, cum vigore animi conjunctam felicitatem, auspicantis tali initio honorum et offiεἶπαι ei per vos demandatum, summo, ut par erat, gaudio suscepimus, atque ex eâ re, quanquam modicà, iu spem majorem erecti, omen futuræ prosperitatis in majoribos rebus gerendis accepimus. Agimus igitur Deo gratias, vobisque, filii, hoc commune gaudium in domino gratulamur, ejus misericordiam implorantes ut afflictionem acerbitatemque excursionum , per tot annos ab illis in nostros illatam, in ipsos hostes vertere dignetur. Quod et futurum in divinä bonitate confidimus. Sed tamen etsi hæc ipsa vos pro vestrâ prudentiâ consideraturos non diffidebamus, tamen paternâ benevolentiä et de vobis curà nostrà adducti, vos, filii, monendos duximus ac monemus ed magis nunc invigiletis et caveatis, providendaque studivsius comparetis, quo idem hostis, suapte naturà sævus et ferox, nunc irritatus in ultionem, consurgere acriüs posset : cujus tamen conatus omnes divina, ut spe-

Ce

XXXVI MÉMOIRE SUR LA GÉOGRAPHIE POLITIQUE

les petits furts, placés sur les limites des diverses baronnies, les Francs n’eurent le plus souvent qu’à compléter ou relever les tours helléniques, construites dans les temps héroïques pour séparer les royaumes ou hautes baronnies des rois vassaux d’Agamemnon et de leurs descendants ;

ramus , clementia irritos faciet, suosque fideles tutabitur. Nos vero quantum ipsi operâ et factis, atque apud alios hortationibus et auctoritate valebimus , nunquam ἴῃ amore et protectione vobis ἀθ (ἃ ac solitA deficiemus, sicut ex ipso equite Accialolo pleniùs hæc relaturo intelligetis.

» Datum Romæ apud Sanctum Petrum, sub annulo Piscatoris, die 28 septembris 1531, pontificatus nostri auno 8. Blosius. » (N° 180 , p. 284, t. 2 du Codice dipl. Ierosolimitano.)

« Frater Philippus de Villers Lisle-Adam etc., et nos Conventus etc., dilecto in Christo filio Stephano Marchetto, Rhodio, salutem.

» Consuevit religio nostra eos gratiâ, muneribus et favoribus prosequi, qui obsequiis ejusdem pro viribus incumbentes, de ipsà bene mereri conantur, ut illi qui. dem debitA laborum suorum remuneratione susceptA et commodius vitam transigere possint cæptisque ferventius insistant, et alii ad similia majoraque capessenda et promerenda alliciantur.

» Cum itaque jam aciem mentis nostræ direxerimus ut, non solum Rhodum insulam nobis vi ereptam, sed etiam Metonem, urbem munitissimam, caput totius Peloponnesi , à manibus et dominio tyrannorum Turcarum eriperemus et in ditionem et potestatem nostram et Christianorum redigeremus, et in hoc negotio trien. nium vel circà, non sine vitæ tuæ periculo, fideliter ità operam tuam præstiteris, ut civitas prædicta Metonis parvâ manu, scilicet à sex triremibus nostris, capta et direpta fuerit, licet (heu sortem! ) teneri non potuerit :hinc est quod, præmissorum contemplatione suasi, invicem maturo et deliberato consilio, de nostrâ certâ scientiä, te ad obsequia et salaria Religionis nostræ suscipimus et acceptamus, tibique propterea damus, constituimus et assignamus annuam pensionem 36 ducatorum auri in auro lergorum, honi et justi ponderis, de pecuniis nostri communis thesauri, in quatuor terminis , videlicet qualibet trimestri, tibi vel quibus commiseris, liberè, realiter et cum effectu, omni remotâ excusatione et dilatione, infallibiliter exsolvenda, cujus prima solutio fiet primo die mensis decembris proximè futuri, et deindè continuabitur, vitA tuâ durante, hic vel ubicumque Conventus noster adesse contigerit.

» Quapropter venerandis, magno preceptori, procnratoribus, conservatori generali et scribæ dicti thesauri, præsentibus et futuris, committimus et mandamus ut, sine controversiâ, dictam pensionem 36 ducatorum auri, boni et justi ponderis, in quatuor lerminis, ut committitur, quisque pro officio suo, omni excusatioue et dilativne cessante , singulis annis, donec vitam duxeris in humanis, tibi Stephano Marchetto datam, procurent et cum effectu exsolvant et numerent, etc.

» In cujus rei, etc.

» Datum Meliteæ, die 18 mensis octobris 1531.» (N° 181, p. 204, t. 2 du Codice diplomatico gerosolimitano.)

Page 1