II
1BGLB 1» SAINT CÉS41U d'àHLBS, DONHBB PÀ* bk UINK EÀDEGONDE
AU MOHÀJ5TÈRB DB POITOU 1 .
Prœfatia tancti Cœsarii Arelatetws archtepitçopi, n» Régula
sancthnoniaUum.
Sanctis et plurimum in Christo yenerandis sororibus in monasterio, quod, Deo inspirante et juvente, condidimus, çonstitutis, Caesarius episcopus, quia nobis Dominus pro sua misericordia inspirare et adjuyare dignatus est, ut yobis monasterium conderemus, quomodo in ipso monasterio vivere debeatis secundum statuta antiquorum patrum, monita vobis spiritualia ac sancta condidimus, quae, Deo adjuvante, custodire possitis. Jugiter in monasterii cellula résidentes visitationem filii Dei assiduis orationibus implorate, ut postea cum ftducia possitis dicere : « Invenimus quem quaesivit anima nostra; » et ideo vos sacras virgines, et Deo deditas animas rogp , quae inçensis lampadibus cum secura conscientia Domini praestolatis adventum, ut, quia me pro constituendo yobis monasterio laborasse cognoscitis, vestri me itineris socium neri sanctis orationibus postuletis, ut cum in regno cum sanctis ac sapientibus yirginibus féliciter introïbitis, me cum stultis non remanere foris yestro suflragio obtineatis, orante pro me sanctimouia vestra, ut inter pretiosissimas ecclesiae gemmas micantem fevor diyinus et praesentibus repleat bonis, et dignum reddat altérais.
HBGULÀ.
Quia multa in monasteriis puellarum aut monachorum instituta distare videntur, elegimus pauca de pluribus, quibus seniores cum junioribus reguiariter vivant, et spiritualiter implere contendant, quo specialiter suo sexui aptum esse prospexerint, haec sanctis animabus vestris prima conveniunt.
1. Si qua relictis parentibus suis seculo renunciare, et sanctum ovile voluerit introïre , ut spiritualium luporum fauces, Deo adjuvante, possit evadere, usque ad mortem suam de monasterio non egrediatur, nec de basilica ubi ostium esse yidetur.
2. Juramentum et maledictum, velut venenum Diaboli, fugere et yitare contendat.
3. Et ergo, quae Deo inspirante convertitur non Ucebh statim habi-
1 Maxima bibliotbeca veterum patrum, t. VIII, 866 etseq., éd. Ludduni, 4677.
tum religionis assumere, nisi antea in multis expérimentas fuerit vo-
luntas illius adprobata, seduni ex senioribus fradita annum integrum
in eo, que venit, habitu perseveret. De ipso tamen habitu mutando,
m vel secte» m âcholà habendo, sit in potestate prioris, et quomodo per-
sonâm Velcomjranctionem yiderit, ita Tel celerius Vel tardius stndeat
temperare.
>p 4. Quae àutem Tiduae, aut maritis relictis, aut mutatis vestibus ad
monasterinm Teniunt, non excipiantur, nisi anteâ de omni facultatula
sua, cui voluerint chartas, aut donationes, aut Tenditiones faciant, ita
m ut nibil suae potestati, quod peculiariteT aut inordinare, aut possidere
^ Tideantur, reservent propter illud Domini : Si vis perfectus esse, vade,
^ ! vende ômnia quœ possidès. Et, si quis non reliquerit omnia et secutus
^' me fuerit, meus non pot est esse discipulus. Hoc ideo dico, venerabiles
^ flliae, quia sanctimoniales quae possessionem habuerint, perfectionem
** habere non poterunt. Quam rem etiam et illae quae virgines conver-
^ tuntuf , si implere noluëritit, aut non recipiantur, aut certe Testimenta
# religiosa non permittaûtur accipere, donec se ab omnibus impedi- <* metitis mundi istitts libètas fecetint. Illae Veto quae, adhuc viris pà- $ rentibus, substàntiam sùam in potestatem habere non possunt , adhuc I* minoris aetatis suflt, chartas tune facërè compellantur, qiïando res
# parentum in potestate habuere potuerint, aut ad legitimam aetatem
# perVenerint. îdeo hoc sanctis ànimabus vestris ^raécipimus, timentes *■ exempltim Ananiae et Saphiraê, qui cttnl tottlnl se dixissent ajrcstolis
obtulisse , partem obtulerunt, partem sibi infidelitèr rëservàverunt, 4 quod fleri nec decet, ôec licet, nec expedit. Ancillaiù propriatm nulli , nec etiam àbbatissae, iiceat in servitio suo habere, sed, si opus habuerit, de junioribus in solatium suum accipiat.
5. Et si fieri potest aut difficile, aut nulla uhquam in monasterio infantula parvula; nisi âb annis sex aut septem, quae jam et Htteras discere, et obeàientiae possit obtemperare, suscipiatur. Nobilium filiae, sive ignobilium ad nutriendum aut docendum penitus non accipiantur.
6. Nemo flibi aliqûid operis Tel artiflcii pro suo libito eligat facieni dum , sed in arbitrio senioris erit quod utile prospëxerit imperandum.
7. Nulli iiceat semotam eligere mansionem, nec habebit cubiculum, vel anhariolum , aut àliquid hujusmodi quod peculiarius claudi Jossit, sed omnes, diTisis lectulis, in una maneant cellula. Quae Vero senes sùnt et inflrmae, ita illis conTenit obtempetari Tel ordinari, Tel non singulae singulas cellas hàbeant, sed in una recipiantur omnes, ubi et maneâni.
8. Nunquam altiori voce loquantur, secùnduih illûd Àpostoli : Oninis ctainor ioUatur à vboii. Simflitër dum psaflitur, fabulari omiiino, Tel opèrari non Hcéàt.
9. Nulla cujuslibet filiam in baptismum neque divitis neque pauperis praesumat accipere.
10. Quae, signo tacto, tardius ad opus Dei vel ad opéra venerit, increpationi , ut dignum est, subjacebit. Quod si secundo etiam aut tertio admonita emendare noluerit, a communione vel a convivio separetur.
11. Quae pro qualibet culpa admonetur, castigatur, corripitur, arguenti respondere penitus non praesumat. Quae aliquid ex iïs quae jubentur implere noluerit, a communione orationis, vel a mensa, secundum qualitatem culpœ, sequestrabitur.
12. Quae coquent singulae illis merito pro labore addantur. In omni ministerio corporali tamen, in coquina, vel quidquid quotidianus exigit usus, vicibus sibi, excepta matre vel praeposita, succedere ttebent.
13. In vigiliis ut nemo perotium somno gravetur, ea opéra fiât quae mentem non retrahat a lectionis auditu : si quae gravatur somno, aliis sedentibus jubeatur stare, ut possit a se somni marcorem repellere, ne in opère Dei aut tepida inveniatur aut négligeas.
14. In ipsis lanificiis faciendum pensum suum quotidianum cum humilitate accipiant, et cum grandi industria implere contendant.
15 Nemo sibi aliquid judicet proprium, sive in vestimento, sive in quacumque alia re.
16. Nemo cum murmuratione aliquid faciat , ne simili judicio pereat murmuratorum, secundum illud Apostoli : Omnia facite sine murmurationibus.
Matri, post Deum, omnes obediant, praepositae déférant.
Sedentes ad mensam taceant, et animum lectioni intendant.
Cum autem lectio cessaverit, meditatio sancta de corde non cesset. Si vero aliquid opus fuerit, quae mensae praeest sollicitudinem gerat, et quod est necessarium nutu magis quam voce petat. Nec solae vobis fauces sumant cibum, sed et aures audiant Dei verbum.
