‹ Recueil des Monuments Inedits de l'Histoire du Tiers EtatChapitre 143 sur 273 · FIT · texte numérisé non relu

FIT

XIII* SLÈCLK.

permissi.m leurs biais ou ordonnances (pii auparavant ne pouvaient l’être qu’avec l’autorisation du prévôt. Dans le cas où de la part du roi et à raison de sa souveraineté, quelque nouvelle ordonnance serait promulguée dans la ville et la banlieue, et dans le cas où l'infraction à cette ordonnance rendrait les contrevenants passibles de nouvelles amendes, la ville aura toujours droit au prélèvement de soixante sous.

1-° jugement du meurtre et du rapt reste réservé au roi; cependant le maire et les éclicvins pourront arrêter et iucarcérer les prévenus de ces crimes, à condition de les remettre à la justice du bailli royal; s’il y a condamnation, la commune prélèvera soixante sol*, sur les biens confisqués. Le maire ou la personne déléguée par lui pour faire l’odice de prévôt, agira en celte qualité au nom du roi, dans la même forme et de la même manière que les anciens prévôts ou fermiers de la prévôté. Enfin , chaque année, à son installation , le maire prêtera entre les mains du bailli d’Amiens le serment de garder fidèlement, d’observer et faire observer tous les droits du roi dans la ville et la banlieue

PbJippus, Dei gracia Fnocoruni rex, notion Imms universi. tam prrsennbus qua.11 futuris, quoil nos majori et scafaiais ,t communie Ambianensibos ad finn.ni perpétuant pensioni, inferius anootate, trad.din.us et concessinms préposai. rai» nostram Ambianensen. et banleure civitatis ejusdein, pro se et suis successoribus tenendam et in perprtuum possidendam, videliret : on.nes raidi tus, emendas, ex.tus et militâtes eu... omnibus justiciis et dominés , que ad nos pertinebant ntlione ’prepositure predicte, coin omnibus eciam illis dreituriis et émolument» quas prepositus, qui a nobis babebat eanden. ad tirman. sive .n custod,a percipiebat aut percipere debebat ib.dem. In quibus prédictif contenu intclligimus ea que inferius annota* tur, videl.oet:

Omne jus nobis compelens, tam racione dumanii quam acquestus facli per gcn.lorem nostrun. canaaimum a Ürocone de Ambianis, milite, quonda... domino de V inacourt, vel quacunque alia causa, in luasgio et tra verso Ambianensi, in teloneo bltaalà et aliorum gnnorum , v.raerie, esooherie, baierie, pisci», allecci», Une agmculurum , filalerie et omn.s generia atlimalium et pecudun. , in foragio vu.., in lege seu re.fibencia pialorum , in focagii, lignorum pt.r terran. et aquam. tem, in tbeloneo Irnctus, coriorum, ferri, calibis et omnium aliorum métallorum et p.nguedinura, pailmjmm et teUrum. Item, in piscaria noclurna aquarum , semel 111 amipj in torelagio cambiariorum seu factorum cervisie et

wW

- nifltpaclJa» Goü^lc

AMIENS

in cervisiaad quan» nobis tencbantur; in ccnsu f rotor uni régis, in censilms Maisellorum cl vici dicti Versiaux. Item, in co quod dicta villa nobis annuatim reddebat projusticia vici Cantusrane. Item, in prcpositura Magni Pontis. In justifia calallorum, in emendis, defectibus, arrestis, negacionibus, cognicionibus dierum, assignacionibus et omnibus aliis justiciis et cxpleciis ad nos spectantibus et que spectare debehant, ratione justifie calallorum 1 et litterarum, eo modo quod prepositus firmarius eUdem litteris poteral et debebat uti, novarum dissesinarum , turbacionum , omniumque impedimentorum et novitatum, boc acto, quod peticionem proprietatis, vel partis ejusilem, in feodis nobis retinemus. Item , in casticiis , edificiis super terram et aquam , nec non sub terra, indiqua et extra aquam, emendis, licenciis, dangeriis. In tendonibus reruni furtivarum vel amissarum sive vc ris aut falsis. In omnibus melleiis, forefactis ac emendis excedentihus summam noveni librnrum , in quaruiu niedie* taie ad nos pertinente dicta villa percipiet sexaginta solidos, ratione prepositurc predicte, nobis ipsius medietatis residuo rémanente; hoc excepto, quod nicliil piTcipimus aut clamamus in emenda decem et octo librarum , in qua , quicumque foraneus, non burgensis Ainbianensis , si burgensem Ambianensem cum baculo, custello, lapide seu alio armorum généré feriat, ut dicitur, per legem ville tenetur. In omnibus bannis fractis, eslraeriis seu derelictis, et invencionibus in quibus villa percipiet sexaginta solidos, sicut hoc noster prepositus finnarius consuevit, nobis residuo rémanente. Itein, in falsitate inensurarum et ponderum, que ad nos solummodo pertinere dicebantur. Item, in custodia part i , in arinaudo pugiles, in gagiis duelli admittendis , sexaginta solidos villa percipiet, nobis residuo retnanénte. Item, in cambiis. In custodia et ebolitura seu ruptura chiminorum. In uno pari calcarium deauratoruin début», modo census, et in omni jure quod in premissis liabebamus, ratione Guarucate que fuit prefati Droconis de Ambiants 3 , et in duobtis denariis rensualibus quos I)roco Malerbe nobis annuatim reddebat, ratione acqnestus tjuem fecit a Pelro de Macliello, milite nostro*, ac in omnibus aliis ad nos pertinentibus et que pertinere poterant et debebant ratione domanii , acqnestus predicti, seu quacunque alia causa spectantc ad preposituram predictam.

Et est sciendum quod major et scabini predicti servientes dicte prepositure, prosuo libito, instituent et destituent; qui servientes liabebunt pot estaient quam debent et consueverunt habere servientes ejusdem prepositure. Habcbunt etiam ipsi major et scabini custodiam et u^ilitatein prisionarioruni aires*

* Toyw ct-driiu*, p. roi, cbartt commun., * Voyez ci Jcmus . p. sSi, noies. . »

•» t. 49. 1 Voyez ri-dcMW, p«a;o.

XIII* SIÈCLE. a93

tatorum pro debitis et entendis nobis et ville communiler debiiis, nemon eu»todiam reorum; facientque, absque nostra licencia, banua sua que cura licencia préposai façiebant ante*. Et si iliquis omnia bons sua furefaciat , babrbit eainde villa sexaginta solidos, nobis totô rcsiduo rémanente; si vero aliqua banna nova vcl abque deffensiônes fiant in villa et barileuca predictis, ex parte nostra, racione superinritatis nostre, percipiet dicta villa, in ntilitate que nabis provenir*! exmde, sexaginta solidos. Tantum murtrum et raptuin nobis retinemus. Poterunt tamen major et scabini suspectos fccti appellare, capere, arres- Ure et incarcerare, ut nobis vil bailliyo nostro eos reddant, sicut prepositus dicte prepositure alias facere oonsuevit; et habefaunt, ex utililate que nobis inde proveniet, sexaginta solidoi, si tantus sit valor iu bonis commissis, prout ■déni ipsius prepositure prqtositus cousuevit babere. Bailltvus noster Ambianensis, qui pro tempore fucrit, ienebitur, ad sumptus petentium, frnngentes . arres ta dicte ville, et eos qui nabis et ville communiler tenebuntur in emendis, compellere seu couipelli facere redire in villam, satisfacluros de debitis in quibus tenebuntur et de entendis nobis et, ville cortimuniter debitis, ration* delictorum vel exeessuum perpetratorum in villa et banleuca predictis. Major siquidrm, aut qnicumque, ab eo deputatus, prepositus dicte ville erit, ex parte nostra, modo et forma quibus prepositus noster erat in ipsa prepositufa, tempore qtio eadrin prepositure et alia supradicta ad eandem spcetancia tenebanturin manu nostra.

Pro predicta autetn firma, dicti major et scabini et communia Ambianensis reddent et solvent nobis et nostrts successoribus , annis singulis, in futurum, sexcentas et nonaginta libras Parisienses , videlicct: tercmin partent earum in festo Omnium Sanctorun. , aliam tereiam partem in festo Candelose immédiat* sequentt, et reliquam tereiam partent in festo Ascensionis Domilii, Parisiis, apud letoplum; lia tamen quod feoda, elemnsinas et redibencias débitas et consuetas exsolvi de prepositura et aliis supradictis, fiteiemut reddi et persolvt de nastro. • 1

Sciendum est insuper quod major Ambianensis, quicumque pro tempore fuer.t, prestabil jupntentum in creatione sua, singulis annis, baillivo nostro Ambianensi pro nobis, quod jus nostrum et etiam jus nobis competens in entendis , in dicta villa et banleuca evenientibus , fideliler serval.it et faciet observari, qiiodque id , ad observa tionent juris nostri, baillivo nostro Anil.ianensi, quofiens ad ipsius majoris notieiam devenerit, denunciabit pro nobis, ut jus nottrutn in eisdem srrvetur.

Que ut perpetue slabililalis robur obtineant, salvo tamen in aliis jure çostro et jure etiam quolibet alieno, présentes lilteras sigilli nostri fecimus ira-

4f)4 AMIENS

pression*? inuniri. Àctum apud Vicenna* , %nno Doniini nullestmo ducenteùmo nonagcsimo secundo, mense maii. ¥ <•

Arrh. dr lliôlct de tille cl’ A mien», reg. tut tlurles coté t. fol. t v* à Ir*. — Reg. am char le* coté », M. 38 r° à 3fl r*,Tt fol. 4e r" à 41 r°.»— Heg. aux charte* coté r, fol. 1 r* à a r\ — L'original de celte pièce dictait encore, au xvi* siècle, dan* le* archive* de l liolel de ville d’Aowem; il est mentionne dans les inventaire* de i^58, t.;88 et i55i. — ■ Arcb. départ em. de 1a Somme, ree. de charte* du ebip. de N.-D. d'Amiens «olé a, fol. io3 r*. — Bibl. Roy. , colL de I). Grenier, *•* paquet , n* a , p. 5p8: 12e paquet, n*’*, p, ;64? là" paquet , na a , p. io<S et auiv.j 3op paquet, o* 4 , inme lep*. — lUbl. de l'Arseoal, litre* de Picardie, ms. n° 33a, fol. 195. — Dair# , H'ut. d'Amirw, Piêc. juit., £ ^ p. 533.

Page 1