ARRÊT DU PARLEMENT CENTRE PLUSIEURS PELLETIERS D'AMIENS
la pièce suivante offre le premier exemple d’une tentative laite par quelques membres d’une corporation de la ville d’Amiens pour se' soustraire à des redevances féodales, antérieures à l'existence de U commune, et toujours acquittées depuis son organisation. 11 s'agit d'une peau d’agneau primitivement due à l'évêque le jour de la Saint- Firmin par chacun des pelletiers de la ville. Celte redevance, qui avait passé avec certaines propriétés épiscopales dans les mains des seigneurs de Boves et de Coucy, devint, en i33o, le sujet d’une contestation entre ces derniers et quelques'-uns des pelletiers d'Amiens nominativement désignés dans Pacte. Jean de Coucy prétendait que dans le cas où la peau d’agneau n’était pas livrée à échéance , il avait droit de faire prendre des gages chez les pelletiers en retard dans leurs maisons ou dans leur halle ou en plein marché. 11 envoya ses sergents pour opérer cette prise, mais les objets saisis furent repris de vive force par les pelletiers ou par leurs femmes. On ne voit pas que dans cette contestation l’autorité municipale soit intervenue; elle resta neutre, et l’affaire portée devant le bailli d’Amiens se débattit judiciairement. la* bailli donnu gain de cause à Jean de Coucy, leva la saisie opérée par les ofliciers royaux à l'occasion du différend auquel cette redevance avait douné lieu, et condamna les pelletiers aux frais du procès, en réservant toutefois à leur égard laqueslion de propriété. Les pelletiers appelèrent de cette sentence au parlement qui la confirma par l’arrêt suivant, rendu le a mars 1 33t.
Lite mou corom haillivo Auibiunensi inler Johannem de Couciaco , ex parte una, et pluies pelliparios ville Amhmnensis , videlicet Eustacium de Bosqueto, Matlieum de Suucto Lupo, Petrum de Mans, Michaelem Garni fi ri. s , Johannem dictum Lecointe, Jacohuiu de Attrahato, Robertum Haterelli , Anselinum de Pinquegifiaco , Walterum de Sancto Salvo Logo, Johounem de Sancto Lupo, Johannem dictum Doumelicr, Petrum dictum Dorgeron, YYiilelmum de Friancuria dictum Toussains Hemardi , Petrum Marboti , uxorem Johannis Monerii, Petrum Latonii , Petrum Fabri , Petrum Poleti, Petrum Platelii, Johunnem de Sancto Salvo Loco, Andream de Raraburis, Fustacium Ferreti, Matheum de Harif Jacobum Latonii et Johannem Latonii, in quantum quemlibel tangit , ex altéra, su|>er eo quod dictus Johannes dicebat quod, racione < ujusiiam feudi , manerii et terrarum arabilium , quas in feodo et homugio nb episcopo Ambianensi tencbat , ipse erat in possessione et saisina , a tanto tempore quod de contrario non erat hominuin memoria, et de lali tempore quo<l sufticiehat ad bonam saisinam acquiremldtii , cobgendi et rccipiendi quolibet anno, in die Saura Firmini mai tiris et diebus sequentibus , a quolibet pellipario dicte ville Ambianensis et specialiter de supra nominatis, qui de onco et croya opérant tir unam pellem agniculi de bongia \ Dicebat eciam quod, quando prenominnti sru eorum aller erant in deffectu solvendi pellem predictam, quod ipse erat in pos&essione et saisina capiendi pignora a predictis pellipariis «eu nb altero eorum , propler deiTeclum solucionis pellis predicte, ubi volebat , §ive in pleno foro, in hala sive in domibus eorumdem , et asportandi dicta pignora ubi volebat, vcndendi que et distrahendi, usque ad pellis predicte sibi débité satisfaciouem, et quod istam saisinaiu continuaverat, videntibus et scientibus omnibus, specialiter pelhpariis superius nominatis et aliis condicionis ejusdem , tociens quociens casus se obtulerant. Dicebat eciam quod, dictam continuando saisinam , dictus Johannes, pro capiendo et recipiendo a pellipariis predictis dictam pellem, in domo seu hala dictorum pellipariorum iverat et eos requisivenit quod ipsi sibi traderent unam pellem agni de bongia, quant dicto Johanni tradere récusa verant indehite, quapropter pigiius capere voluerat, sed per dio tos pelliparios aut' eorum uxores dictum pignus sibi fuerat recussum , et quod predicta fecerant, suam saisinani predictam turhando et impediendo indebite et de novo. Quare petebat dictus Johannes dictos pelliparios per dictum balli* vum condempnari et compelli ad solvemlum dicto Johanni pellem predictam , et iu suisjustis possessionibus et saisinis teneri, et novitatem per ipsum Joliatmeni propoMtam emendari , et ad reddendum custus factos et facieudo» in prasecu-
» Onco ou 0*1 la peut-être pour onctu oiut . — Cray» peut-être pour groya boue , poudre delrrmpce dVau .
» Bongia »
«Ml.
AMIENS
doue prcsentis cause; insuper, et quod inanus nostra, que ibidem posita fuerat et erat propter opposicionem parcium predictarura , ad sui commodum amoveretur, et res conlenciosa sibi traderetur; dicti* pellipariis saisinam contrariam et ad finem saisine duntaxat proponentihus ex ad verso , ad finein quod ipsi de pelle predicta sol vend a quicti et liberi remaiierent , et quod, cum jtîsta causa pellein predictam solvere récusassent, petebant eciam dictum Johannem comdempnari et compelli novitatem, per ipsum Johannem propositam, emendare, ac eciam redderc custus factos iu bac causa ac eciam -faciendos per eosdem , et quia res posita ad marium nostram, propter parcium predictarum debatum , deliberaretur eisdem; pluribus eciam aliis racionibus ad fines predictos tendenlibus ab utraque porte proposais-, facto processu inter partes predictas super prédictif et in causa concluso, par libus prcscnlibus in judicio et petentibus per baillivum Ambianensem jus sibi dici. Qui hallivus , considéra tis deposicionibus testium , cum pluribus litieris in modum probacionis per dictum Johannem productis, considerato eciam quod omnes pelliparii Ambianenses erant et fuernnt ejusdem condicionis in casu presenti , pronunciavit dictum Johannem de (jouer suam intencionetn ntelius probavisse ad finem ad qitem tendebat , quant dicti pelliparii suam ; quare dictus baillivus saisinam levandi pelleni predictam modo supradicto Johanni adjudicavit predicto , manum nostram propter parcium predictarum débat uni positatn, ad dicti Jobannis cominodum, amovendo, dictos peliiparios in cuslihus et tuisiis, in prosecucione istius cause factis, dicto Johanni condempnando, reservata dictis pellipariis proprietatis causa, si et quando super eam volucrint experiri ; a quo judicato pelliparii superius nominati ad nostram curiam appellarunt. Auditis igitur in curia nostra partibus in causa appellacionis predicte, viso processu per curiam nostram et diligenter examinato et omnibus aliis considérais, per curie nostre judicium dictum fuit bene fuisse judicatum et male appellatum , et emendabit quilibet appellancium predictorum. Datum die secunda mardi, [anno Domini millesimo trecentesimo triceaimo].
Arch. du royaume. Section jndiciiirt. PaHemrni dr Pim./m», rvg. 3, loi. 14S r'.