‹ Recueil des Monuments Inedits de l'Histoire du Tiers EtatChapitre 187 sur 273 · NOUVEL ARRÊT DU PARLEMENT, AU SUJET DU PEAGE DE BAPALME · texte numérisé non relu

NOUVEL ARRÊT DU PARLEMENT, AU SUJET DU PEAGE DE BAPALME

Affranchis, dans certains cas seulement, du péage de Bapaume, les habitants d’Amiens avaient tenté, en i3i8, détendre leur franchise et d’éluder les dispositions qui la restreignaient. Comme on l’a vu , ils perdirent leur cause devaut le parlement ; mais coudamnés sur un point ,

• AMIENS

ils ne tardèrent |>as à porter leurs prétentions sur un autre. D'après l’enquête de 1202, ils n’avaient droit à l'exemption du péage pour les marchandises apportées de Flandre, que lorsque leur ville était le lieu de destination de ces marchandises; cette règle ne distinguant pas entre la destination définitive et la destination pro\isoire, les marchands amiénois l’éludèrent aisément en paraissant s’y conformer. Ils firent d'Amiens une ville d’entrepôt , et y déchargèrent momentanément les produits flamands pour les réexpédier ailleurs. Les péagers de Bapaumc portèrent plainte au parlement contre celle nouvelle fraude; ils soutinrent que le déchargement momentané à Amiens de marchandises flamandes deslinées à être transportées et consommées dans d’autres pa\s, ne devait point soustraire ccs marchandises au péage. Far l’arrêt suivant, rendu le 14 avril 1 338, la cour leur donna gain de cause, et prononça la mainlevée de la saisie du péage qui, pendant le procès, avait été séquestré par le roi.

Karolus, Dei gracia Francorum rex, universis présentes lifteras inspecturia sa lu te tu. Notuni faciraus quod nos, ad requestam carissimi fratris et consa nguinei nostri ducis Burgundie , ex registris nostre parlamenti curie extrahi fecinius quoddatn arrestum seu judicatura, tenorem qui sequitur contiriens :

« JM. Dudum li U* mota in curia nostra inter comi tissa m Atrebatensem , ex una

•rhi parte, et mercatores et habitatores ville Ambianensis ex alia , super eo quod dicta comitissa dicebat se esse in possession* et saisina recipiendi et levandi , per se, gentes suas vel pedagiarios suos de Bapalmis, nomine ipsius et pro ipsa, pedagium de oronibus avertis venientibus de Flandria Atubianis , totiens quo* tiens dicta avenu ducebantur seu deportabontur per mercatores Ambianenses vel alios exlraneos in Franciam, Burgundiam, Campaniam, ultra montes vel in Provenciaiu, licet exonéra ta fuissent Ambiants et postmodum onerata per dictos mercatores Ambianenses vel alios extraneos, qui a dictas mercatoribus Ambianensibus émissent dicta averia Ambiants, pro ducendo seu deportando ad loca predicta seu ad aliquem ipsorum , et de recipiendo et levando entendas a dictis mercatoribus, sive essent de villa Ambianensi vel aliunde, que dicta averia venientia de Flandria, exoncrata et postmodum onerata apud Ambianum, sicut dictum est, duci facerent ad loca predicta seu ad aliquem ipsorum, non solvendn pedagium apud Bapalmas ; nicbiloininus dicti mercatores dictum comitissam in suis possession! bu» et saisinis predictis impediebant , et impedire nitebantur

indehite et injuste, contra quoddam registrum nostre curie super lioc factum tetnere veniendo ; quare petebat dicta comitissa se tueri et defendi in suis possessionibus et saisinis predictis, predietiimque impedinientum manumque nostram ibidem positara propter debntum parti um ad utilitatem ipsius amoven t plures ratio nés ad finem predictum proponendo. Diclis mercatoribus et babitatoribus ville Ambianensis in contrarium proponentibus et dicentibus se esse in saisina franchisie adducendi et deportandi averia et mercaturas de Flandria Ambianis , et ipsas ibi exonerare et postmodum onerare et deinde ducere seu deportare dicta averia seu mercaturas ad loca predicta , dum tainen non transirent per districtum pedagii de Bapalmis , absque eo quod ipsi vcl extranei de dictis averiis seu mercaturis solverent pedagiutn seu transversum apud Bapalmas; nichilomimis dicta comitissa dictos mcrcatores et liabitatores in suis saisinis franchisie irapediebat et impedire nitebatur indebite et injuste , contra predictum registrum temere veniendo ; quare petebant dicti mercatores et habitatores ville Ambianensis se tueri et defendi in suis predictis saisinis franchisie , predictumque impedimentum manumque nostram ibidem positam propter debatum partium ad utilitatem ipso ru m amoveri, plures raciones ad finem predictum proponendo. Tandem, dicta comitissa rebus humanis exempta, arramentisque resumptis per dilectos et fideles nostros comitem et comitissa m Flandrenses, heredes quoad hoc dicte comitisse, inquestaque super premissis facta , ipsaque , auditis partibus ad judicandum per dictam curiam, salvis reprobacionibus, recepta, eaque visa una cum predictis reprobacionibus diligenter* que examinatis, attento quod sine predictis reprobacionibus poterat judicar», dictum fuit per judicium curie nostre quod dicti cornes et comitissa melius probaverunt intentum suum ad finem ad quem tendebant, quam mercatores et liabitatores predicti , quare tuebuntur et defendentur in suis possessionibus et saisinis predictis, amovitque dicta curia predictum impedimentum, die xim* apri* lis, anno Domini miliesimo trecentesimo tricesimo octavo.

In cujus extractus testimonium, nostrum presentibus litteris fecimus apponi sigillum. Dutum Parisiis, in pa|)amento nostro, secunda die augusti, anno Domini miliesimo quadringentesi4t qtiadragesimo sexto et regni nostri vicesimo quarto.

Arfh. dê|»artcm. du Nord, re%. d« charte*, t. II, foL 114. — ArcL do roreun* , Sociiuu judiciaire, Parkucol de l'irii, Juget, reg. ru , fol. 4 T r*.

h rr

AMIENS

Page 1