‹ Roberti Gaguini Epistole et orationes; texte publié sur les éditions originales de 1498: précédé d'une notice biographique, et suivi de pièces diverses en partie, inéditesChapitre 228 sur 287 · Réminiscence de ce vers de Virgile · texte numérisé non relu

Réminiscence de ce vers de Virgile

Du m memor ipse mei, dum spiritus hos régit art us. Mneid., IV, v. 336.

3. Cette lettre, postérieure au 18 août 14S6, est sans doute de l'année

(lo juin 1487?)

Robertus Gaguinus Joanni de Monte doctori theologoK [Epistola xxxiiij,]

De carminé quod in Roberti Sorbonici laudes ^ scripsisti

1. Jean Dumont, né dans la province de Bresse, au diocèse de Lyon, associé de Sorbonne en 1477 et prieur en 1485. Par un arrêt du conseil du roi, il obtenait au mois d'août 1484 des lettres de naturalité « pour tenir bénéfices, offices, faire testament et autres actes tout ainsi que s'il estoit natif du royaume avec le don de la finance ». Sur ces lettres, Jean Dumont est qualifié de maître es arts (Bernier, Procès-verbaux des séances du Conseil de régence du roi Charles VIII, p. 10). Il fut reçu le second à la licence en théologie, le mardi 20 décembre 1485, Bibl. nat. lat. 9945, fol. 254. Les ms. 1021, p. 426 (Arsenal), Bibl. nat. lat. 1(440. p. 46, donnent à tort i486 sans indication de mois: l'erreur provient sans doute de ce fait que la licence, sauf de rares exceptions comme celle-ci, avait toujours lieu avant Pâques. En i486, vraisemblablement dans le mois d'avril, Dumont fut reçu docteur. Il obtint un canonicat à Notre-Dame de Mâcon et mourut le 21 mai 1498, si l'on en croit Richer (lat. 994s, fol. 2(4), ou plutôt le 25 mai, suivant une inscription du xv° siècle qu'on lit sur un feuillet d'un commentaire latin sur le premier et le second livre des Sentences, et qu'il avait légué au collège de Sorbonne : « De dono Joannis de Monte socii hujus domus, canonici Matisconensis, qui obiit in hac domo in caméra situata super curiam directe ante puteuin,2} maii in anno domini 1498. Sepultus est autem in navi capelle hujus domus in parvo illo descensu qui est prope duas capellas directe ante crucifixuin. Orate pro eo. » Bibl. nat. lat. I S909, fol. 249 v". Le journal autographe de son pilorat est conservé à la Bibl. nat. lat. 5454 A, fol. 88 r" et sqq., ainsi que plusieurs mss. lui ayant appartenu. Cf. L. Delisle, Le Cabinet des Mss., t. II, p. 161 et notes.

2. Cette poésie sur Robert de Sorbon semble perdue et n'est connue

sic sentio. Laudo tuam in hominem bene de orbe christiano meritum pietatem ; tuum ingenium laudo, nec improbo

que par la présente lettre de Gaguin. Wimpheling semble l'avoir complètement ignorée [De vita et miraculis J. Gerson, 1 506, in-4) ; bien qu'il fût documenté sur Jean Dumont qu'il place, entre Fichet et Martin de Delft, parmi les théologiens séculiers illustres [Libelius de integritate, 1506, in-4, sig. Gi v"). Robert de Sorbon, le fondateur de l'illustre Maison à laquelle il a donné son nom, naquit à Sorbon (Ardennes), le 9 octobre 1201 et mourut à Paris le 15 août 1274. Son obit, depuis l'année 1421 (ex antiquissimis computis Facultatis collegii) était célébré tous les ans en grande solennité dans l'église des Mathurins, et l'Université, présidée par le recteur, y assistait en corps. Il en fut ainsi jusqu'à l'année iS54i 3 partir de laquelle les messes de la Faculté de théologie et les réunions furent transférées à la Sorbonne, à la suite du refus opposé par les Mathurins de laisser célébrer les messes dans leur église, froissés qu'ils étaient qu'un des leurs, Guillaume Manorry, eût été reçu le dernier à la licence en théologie. Richer, Bibl. nat. lat. 9945, fol. 216. Laurent Pousterel (ou Poutrel), notaire apostolique et grand bedeau de la Faculté de théologie de Paris, mourut le 4 septembre 1470, laissant par testament à celle-ci sa maison à l'enseigne de Sainte-Madeleine pour y recevoir des docteurs : dès l'année 1452, il y avait fondé deux obits en l'église des Mathurins, l'un pour Guillaume d'Auxerre, sans doute l'auteur de la Somme théologique, l'autre pour Robert de Sorbon. Ce testament étant inédit et intéressant l'histoire des Mathurins, je crois devoir le donner ici . c Universis présentes literas inspecturis Frater Bernardus Lautren, minister Ecdesie Sancti Maturini Parisius, Ordinis s. Trinitatis et redemptionis captivorum religiosique dicte ecclesie conventum représentantes, salutem in Domino. Notum facimus omnibus et singulis quod ad requestam et supplicationem venerabilis et discreti viri magistri Laurentii Poutrelli presbyteri, bidelli principalis venerande Facultatis Théologie, exequutores defuncti venerabilis et circumspecti viri magistri Johannis Lohier quondam in utroque jure licenciati, curati ecclesie parochialis s. Pauli Parisiensis, factam in aima Universitate, matre nostra, super decem libris parisiensibus in manibus dicti supplicantis nomine exequutorio ipsius defuncti pro exponendo in prefata Universitate in aliquo bono usu publico, et supplicavit magisier Laurentius ut nobis daret et traderet predictam summam decem iibrarum parisiensium, mediante quo teneremur aut tenebuntur annis singulis duo servitia celebrare, quorum primum est in crastino omnium defunctorum, videlicet missam cum diacono

caracterem. Sed ne te assentationepalpem, tu meo consilio illud iterum atque iterum pensiculabis. Aliud enim est posteritati nos perenniter credere, aliud equalibus nostris nostra ex tempore condita opéra communicare. Illa ad scrupulum que acceperit trutinat omnia. Hi, sicut tumultuarie legunt, ita errati nostri facile obliviscuntur. Quedam ergo que rudiora ' (si recte cogites) sunt elimabis.Vale. iiij. idus Junii ^.

et subdiacono altam et solemnein ob remedium anime venerabilis et circumspecti viri, magistri Gulielmi Antissiodorensis, et aliud pro mag. Roberto de Sorbona, videlicet in die s. Martini seqiienti vigilias, et in crastino missam soieninem, ut supra, et ob remedium ipsius dicti magistri Lohier, ceterorumque omnium defunctorum. Que quidem Universitas, mater nostra, ut nobis légitime constitit et constat, ita ordinavit et concludit anno Domini millesimo quadringentesimo quinquagesimo primo, die quinta mensis martii. Nos igitur prefati minister et religiosi ex matura deliberatione et nostrolibero consensu, considérantes ecclesie nostre indigentiam [et] reparationes, recepimus a prefato viro mag. Laurentio Poutreili predictam suminam decem librarum parisiensium ac cum hoc quadraginta solides parisienses de bonis a Deo sibi collatis in favorem predictorum servitiorum et nostre ecclesie, pro quibus duodecim libris parisiensibus ab ipso receptis promisimus et promittimus dicta duo servitia prefati Universitati ob remedium predictorum annuatim celebrare seu per nos celebrari facere in perpetuum, obligantes super hoc nostram ecclesiam seu temporale nostrum in futurum, proviso quod nos prefati religiosi seu nostri successores habebunt pro recreatione a ministre seu procuratore ecclesie aut aliis duodecim solidos parisienses, et in altéra die octo in quorum testimonium sigilla nostre prefate ecclesie ducimus apponenda, anno Domini millesimo quadringentesimo quinquagesimo secundo, die secundo mensis januarii. » Bibl. nat. lat. 994s, fol. 216-217.

Page 1