Cf. R. Vidal, St
iç8 P. MEYER
Seygnor e abat e enfan; Li oblic plural con diray van, Con comSy e enfans, e senyors, 424 Homes, preveres e pastors; E per que may saber n'haiatz Ieu vari seygnor, so sabchatz :
Nominatio, seygner; genetio, seignor; datio, seignor y acusatio, seignor; vocatio, seigner; ablatio, seignor. Et plural, seignor; genetio, seignors; datio, senyors; acusatio; seignors; vocatio, seignor; ablatio, ab seignors.
Dels verbals nons sapchatz aqi 428 Que de très manieras son, si
Con trobayre e chantayre,
Consirayre e amayre,
E contrayre e mentire, 4$ 2 E suffire e jauzire,
E encara devineyre,
E valeyre e condeyre ;
Aysi con hai escrig adretz 4)6 Fan tuit els singulars retz
E en totz los oblics primiers
E en loi retz plurals en vers,
Aysi fan tuit con chantador, 440 Menîidor e devin ador,
Els plurals oblics en ors
Fan aysi con fay amadors;
E per un mostraran si con 444 Tuit li autre se varion :
Nominatio, trobayre; genetio, trobador; datio, trobador , acusatio, ta>bador, vocatio, trobayre ; ablatio, ab trobador. Et plural, trobador; genetio, trobador[s]; datio, trobadors ; acusatio, trobadors ; vocatio, trobador; ablatio, ab trobadors.
De los comuns ajectius> Vuoill dir e de lur cors honrius, Qui fan enls primiers retz, mellers, 448 Menres, jensers e maers Pejersy sordejers e bellayre ; Del[s] primiers oblics retrayre
427-44. Cf. R. Vidal, St., 80, 22-42. — 434 Corr. tondeyre, leçon du ms. Riccardi. — 443 mil, corr. un? — 445-58 Cf. k. Vidal., St., 80, 43-81, 8.
Vos dei, qi fan turt en -or, 452 Si con jensor e bellazor.
Eu plural hom los deu luoygnar Con s'eschar e abreviar, Segon que lur er ayziva 456 Parladura substantiva ; Per que ab la mascolina Parladura ysis déclina :
Nominatio, mellers; genetio, meUor; datio, mellor; acusatio, mellor; vocatio, mellers; ablatio, ab mellor. Et plural, nominatio, mellor; genetio, mellors; datio, mellor s; acusatio, mellor s; vocatio mellor; ablatio, ab mellors, etc.
Pois qu'eu [vos] hai parlât del nom 460 Razonar dezir del pronom,
E derrier del verb diray,
En aysi con mell sabray,
Perque sapchas, emanz grazitz, 464 Que en lo primier rech hom ditz
Aycel, aquel, e el, cel, cest,
Autre, nos, îos e aquest.
En los primiers oblics s'adui 468 Luy, celuy e cestui;
Enl rech plural ditz humil
Aquily autre, aquest e cill;
Enl oblics plurals ditz homs els, 472 Autres, sos, mos, los, e aquells;
E tôt aysi con al déclin
Van tuyt li autre mascolin :
Nominatio, cel; genetiu, celui; datio, celui ; accusatio, celui; ablatio, celui. Et pluraliter, cel; genetio, cels; datio, cels; acusatio, cels.
Auzit havetz del mascolin, 476 Araus diray del fem[i]nin
Qu'el primier rech deu hom dir il,
Ma, ta, sa, autra e cil;
E tuyt li singular oblic 480 Van en aysi com ieu vos die :
454 Corr. s'eschai. — 459-72 Cf. R. Vidal, St., 81, 9-22; Madrid, p. — 463 Corr. amanz. — 469 humil, corr. hom il. — 47 S '9° Cf- R> Vidal, St., 81, 23-41 ; Madrid, 37-8. On pourra constater ici encore que routeur se tient bien plus près de la leçon du ms. Riccardi que de l'autre.
Mây ta, sa, la, cella, cesta, Autra, Ici e aquesta; E en totz los plurals cas 484 Van aysi cora mas, tas, las, sas, Encara autras e cellas, Aquestas, cestas e aquellas.
Enls singulars ditz hom nostra, 488 Sieua, tieua e vostra, E en los plurals fay sieuas Nostras, tieuas e mieuas; E per q'haiatz major membrança 492 les vos déclin il ses duptansa :
Nominatio, //; genetio, il; datio, Ici; acusatio, Ici; ablatio, ab ley. Et pluraliter, ellas; genetio, ellas; datio, ellas; acusatio, ellas; vocatio, ellas, etc.
Las autras d'aytal conven Paraulas vay eizamen.
Oymay dels averbis vuoill 496 Ieu parlar, e jes no m'en tuoill,
Que tais hi a q'hom deu en ver
Dir breus e loncs, segons q'obs er,
Aysi con mays e may, 500 E aillor e allors n'ay
E finamen e finamenz ;
L'autre van eizamenz.
L'autra tota parladura 504 De l'averbi, gay' e pura,
E de la preposion,
E tota la conjuntsion
Ab la interjession hi es.
508 Totz hom qui prims e savis es,
Si ben l'esgar, ha obs que sia
D'un sol semblan tota via.
Oymay els parlars acurs 512 Del verb, per que es fortz e oscurs, Vuoill que ma obra s'espanda
492 les, corr. Ieu?