A CHARLES-LE-CHAUVE

Pour lui annoncer l'envoi de la Passion de saint Denys, par saint Méthodius. traduite par lui du grec en latin, tirée du manuscrit 5549 de la Bibliothèque impériale de Paris ( fonds latin), contemporain d'Anastase-le-Bibliothécaire et de Charles-le-Chauve.

Incipit epistola Anastasii, romani bibliothecarii , ad Karolum imperatorem , quse. asserit sanctura Dyonisium vere esse Areopagitem.

Domino piissimo et serenissimo Karolo, imperatori Deique veri cultori, semper Augusto, Anastasius, exiguus apostolicae sedis bibliothecarius in Domino. — Eternum in Christo imperium.

Ecce? imperatorum sollertissime et ehristianissime, qui effodis et rimaris sapientiam sicut thesaurum, cui nichil sinistrum est, cùm utrâque nimirum manu pro dexterâ utaris? nam sic humana reipublicaB commissa secundùm legem Dei gubernaeula moderaris ut divina quseque non deseras, sed potius praeferas, passionem sancti ieromartyris Dyonisii , quondam Ariopagitœ 9 postque Athenarum antistitis, quam Roma3 legi cùm puer essem, quamque a Constantinopolitanis legatis audieram, secundùm jussionem vestram diu quœsitam, tandemque in maximo caBnobiorum Romai sitorum

repertam, etiam inter diversos languores positus, arrepto inlerpretandi certamine , latino eloquio tradidi quantùm potui , auxiliante Deo , et si non ex toto verbum e verbo, sensum tamen penitus hauriens. Gesset ergo jam quorumdam opinio perhibentium non esse Ariopagitam Dyonisium eum qui apud Parisium corpore ac virtutibus redolet, cùm hoc et Graecorum quoque stilus, cum latinâ linguâ concordans, testetur et predicet; in quâ profectô natus est et quâ celsa scripta sua contexuisse probatur, prsesertim cùm manifeste sciamus praecipuos tractatores Ecclesias qui latino stilo scripsere, quid dubium in sacra scripturâ reperientes, mox ad graîca exemplaria currere, et ad eorum sensum protinus a se omne nubilum ambiguitatis excludere. Nec mirum si quisquam doctorum erga plurima occupatus, nec Grcecorum scripta rimatus, aliter senserit, cùm ipse apostolus Petrus qusedam sic tenenda esse putaverit, ut meritô coapostolus ejus Paulus eum reprehensibilem judicaverit. Beatus etiam Cyprianus , doctor et martyr, qniddam de rebaptizatione diffinit, quod tota Ecclesia rejicit. Quid autem de sancto Augustino dicemus , qui etiam libros retractationum conficiens , nonnulla quae se bene sensisse dudùm putaverat, reprehendit. Nam omnipotens Deus nonnunquam dispensatorie gerens ? cui multa révélât , quiddam opertum deserit, et quod alteri obserat, alteri reserat; nec tamen sine remunerationis dono relinquit quod ex radice caritatis prodire non nescit, qui, cùm cor scrutetur, non tam dictum quàm intentionis admittit affectum. Verùm hinc multa, docente Deo, dicere possem, si non mihi prœfationem, sed apologiam faciendi, propositum extitisset. Suscipe itaque, piissime

Imperator, Dyonisium ex Grœciâ iterato volatu venientem? et qui gaudes eo latino eloquio habito, gaude et ab achivo sermone donato. Sane, quia nonnulli beatum Dyonisium pterigion tu uranu a Graecis appellari commémorant , notandum quôd hune beatus Johannes Chrysostomus petinon tu uranu, id est volucrem cœli, in ultimo sermonum suorum libro, describat. Quorum duorum nominum difFerentiam sacri evangeliorum atque psalmorum graece scriptorum libri demonstrant. Nam in altero quidem, grsece pterigion scriptum codex latinus non alam, sed pinnaculum, interpretari déclarât ; in altero verô , petinon crebrô sermone romano translatum , volucrem sonare désignât. Hujus autem passionis textum beatus Methodius, qui a sede apostolicâ Constantinopolim presbyter missus, ejusdem urbis tenuit pontifîcium, et ex tune inter sanctos ab omnibus ob suae confessionis et agonis certamen veraciter veneratur et colitur, edidit, pauca de multis prsecedentibus dictis excerpens. Deus autem pacis conterat Sathanan sub pedibus vestris velociter, et qui dédit amplum in terris imperium , tribuat in cœlestibus ditissimum praemium. Explicit. Data mense Junio. Indictione IXa, anno pontificatûs viri beatissimi dni nostri Johannis octavi papae quarto, imperii verô dni clementissimi Karoli semper Augusti primo. (F. 2 et 3.)

Voir chapitre VI, n° 22.