FIN
PU I PAPiK EPISTOLA JUSTO VIENNENSI EPI8C0P0.
Attalus epistolas martyrucn portans ad nos venit, gaadiam nobis insestimabile faciens de triumpho eorum : qui dixit nobis sancluro Verum collegam nostrum victorem de mundi principe triumphasse ; tu vero apud senatoriam urbem Viennensem ejus loco a fratribus constitutas, et colobio episcoporam vestitus, vide at ministerium qaod accepisti, in Domino impleas ; cura autem sanctomm corpora sicut membra Dei, quemadmodum curaverunt apostoU Stephanum. Garceres sanctomm visita, ne aliquis tepescat in fide. Martyria sancta Spiritu sancto proba; ut persévèrent in fide, eis incitator insiste. Presbyteri et diaconi non ut majotem, sed ut ministrum Christi te observent; plebs uni versa sanctitate tua protegatur. Fratres nostri, quos per Attalum recognosces, de tyranni ssevitia jam liberati requiescunt in Domino. Presbyter Pastor titulum condidit, et digne in Domino obiit. Revelatum mihi esse scias, collega beatissime, citius me finem hujus vitse facturum. Unum fiagitabo : in communione sta, et mei ne obliviscaris. Salutat te senatus pauper Christi apiid Romam constitutus. Saluta omne collegium fratrum qui tecum sunt in Domino.
{Patr. grœc.y t. V, c. Ii26, edit. Migne.)
No 2.
HOMILU DB SANGTA BLANDINA LUGDUIŒNSI.
Etiamsi martyribos regionis extraire» pia votoram débita redderemas, propriis consulere utilitatibus et commodis probaremar, nostros eos fides laceret, et remotis qaamiibet finibus, sperata nobîs patrocinia corrogarent. Stadioram siquidem sant hajusmodi suffragia, non locoram : proinde apud domesticos Deî tantam intercessionis promereris, quantum venerationis impenderis. Oportet itaque ut alienos potius nobis devotio religiosa conciliet, quam forte proprios a nobis negligentia irreligiosi teporis alienet. Agnoscamus, charissimi, circa Ecclesiam nostram uberiorem divinomm munerum largitatem : exultant singularum urbium populi, etsi unîus saltem martyris reliquiis muniantur; ecce nos populos martyrum possidemus. Gaudeat terra nostra, nutrix cœlestium militum, et tantarura parens fecunda virtulum. Ecce profanus hoslis nequaquam ei tantum prodesse potuisset obsequio, quantum profuit gladio. Nam sicut sacralissimi praesentis diei manifestant festa, quantum contra eam iniquitas abundavit, tantum in ea gratise nunc et benedictionis exuberat.
Legimus in Bethléem ab Herod^e, dum Ghristum persequitur^ millia felicium extinctaesse puerorura, dicenle proplieia : t Rachel plorans fic lios suos, et noluit consolari quia non sunt. i» (Matth., ii, 18.)Ita haec beata parens, et triumphalium illustris patria bellatorum, tantorum dives pignorum merilis, etsi ad monumentum oculis inspicientium orbari visa est, nequaquam laoïen indiget consolari, nec plorat filios suos, quia in videndis luctibus dum perderet, acquisivit. Fiducialiter inter hsec tecum, o Bethléem terra Juda (quae Herodis immanitatem puerorum extinctione perpessa es; quse sub uno tempore candidatam plebem imbellis infantiae Deo offerre raeruisti), digne, inquara, tecum, o Bethléem, Lugdunus noster certaret, et super divin is circa utraque benefîciis velut collato tecum sermone contenderel, ita dicens : Bethléem, in
PIÈGKS JUSTIFICATIVES. 445
martyruin nostroram titalis ta numéro forte praeeedas» ego merito; in tuis interfectio fuit, confessio non fuit; in meis colluctatio passionis, in tuis sola fuit opportunitas et occasio felicitatis; te exitus ditavit bene*dictione, me virtus ; tu in sanguine parvulorum potuisti vidare pereuntes, non potuisti expectare certantes ; te coronavit innocentia morientium, me gloria triumphantum ; tui in prœmium regni tine oonscientia pervenere martyrii, mei autem cruciatibus afflicti, suppliciis explorati, ssevis ignibus sacrificii more deoocti, quantas susceperunt in corpore pœnas, tantas in spiritu perceperunt coronas, ac sic per tormentorum plagas et torquentium moras, prius consecrati sunt quam perempti ; tu obtulisti annis parvulos, ego etiam meritis consummatos ; ego obtuli qui per tormenta sua vincerent, cum periclitari io fide potuissent; tu obtulisti qui fructum moriendi habere possent, periculum negandi timère non possent; tu obstulisti inûrmum populum, ne Ghristum sacrilegus inveniret; ego obtuli robustum numerum, cujus exemplo etiam sacrilegos in salvandis perseeutorum ministris Ghristus acquireret. Pos* tremo beata illa morte qua Herodes dum sacrum Puerum quaerit solum, tantum pueros immolavit; triumphum tuum sexus unus, meum uterque promeruit; mea pugna palmam de mundi principe etiam in feminis reportavit. Chorus meus in pueris innocentes tuos habere' potuit, chorus tuus Blandinam meam habere non potuit.
Pracstitit inter ista divina providentia ut in tantis patrise sacrifieiis etiam pontifex non deesset. Hapitur ad impiam qusestionem grandaevus et plenus dierum beatus pater noster Focinus, Ecclesise hujus autistes, et pro eruditionis, ut credimus, merito gregi suo jungitur; ac post dominici corporis sacrifidum, profanis tribunalibus novam de se hostiam Ghristo oblaturus infertur. Senilis infirmitas per injurias et afflictiones furentium ministrorum ita celerem sortitur exitum, ut eum intelligeres ad tempus illud soli martyrio reservatum. Félix cui in ipso vitœ limine constituto, ûnem suum non tam naturse contigit debere quam gloriae.
Corroborantur hic piae mentes tanti parentis exemplo, et parata supplicia non tam excipiunt quam invadunt. Diversa multimodœ crudelitatis ingénia, novosque cruciatus in semet sanctorum pectora invicta consumunt, et intolerandum pondus malorum contemnendo vincunt, et
sentiendo obtinent ut sentira non possint; sabjiciontar ignés, sed ad hoc tantam valere cognoscuntor ut consecrent; instigantur bestise, sed ad pnedam snam f entas impasta miratur. Dilacerata vario tormentoram génère membra.sanctificant flammse dam pascere nescinnt, honorant bestiœ dam ssevire non norant. Ubi sant qai dîcant venerationem sacris martyram deferendam non esse corporibas? Ecce cruentse feriiatis immanitas qase religionis non recipit sensam, defert venerationis obseqaiam, et qaae discretionem rationis ignara non recipit, ad maloram tamen damnationem, quid honoris sanctis debeatar agnoscit; ac sic sapplicii ministenam yel instramentam miro modo meritoram efficitar testimoniam, et dam pietati revereniiam prsBstat, profert tacitam de impietate sententiam.
Gam ergo, charissimi, Ecclesia nostra tantis Mei adornetar tropseis, id elaborabat jus iniquitâtis at seipsam scelerum novitate saperaret. Sacra corpora faneris honore privantes ignibas dabant, et post hoo)inum mortem contra ipsam pugnabant hamanitatem. Et quam jam caasa perisset furoris, finem non imponebant crudelitati; sed tamen, veilent noUent, beatitadinis eoram erant testes, quibas etiam mortais invidebant. Qaomodo semper malitia cam staltitia conjuncta est? Veneranda ossa in cineres redigebant, qaasi vero possent flammis mérita consami, et virtates cam cineribus concremari. Qaam confasa demential Qaibas cœlum acqairebant, bis terram negabant. Nil ergo fecisti, inaudita ssevitia; incassam te extingaere eoram memoriam credidisti, quorum gloriam propagasti. Dispergis sanctorum pulverem flaentis Rhodani ne resurgat, sed aquis resurrectio non consumitor, quse per gratiam regenerationis etiam aquarum munere célébrât ur. Adorandas reliqaias Rhodano tradis ; hoc facit vis fluminis in corporis resolutione, (juod temporis. Quidquid itaque ex humana substantia avis rapuerit, bestia devoraverit, anda sorbuerit, etiamsi tumulo non clauditur, intra mundi gremium continetur. Neque enim réparatio hominis in ratione terrœ, sed in legis natura et in reparatoris virtute consistit. Ipse enim veridico ore testatus est : t Ego sum resurrectio et vita » (Joan., xi, 2S), qui vivit in secula seculorum. Amen.
(Patrol laL, t. L, c. 859, edit. Migne.) .
ACTA SS. BPIPODII ET ALSXANDRI.
Si merito viroram fortiam fàcla, ad incitameotum posteritatis, mandantor annalibus, qui pro terrena libertate vel pro patria iDani intentione ceciderant, relinquentes carnalium Yiriatam brevia monumenta, dam pereuDty quantis prseconiis celebranda mors martyrom est, qui admirabili gloriosoque compendio, dum manos suas ad cœlum porrigant, fidei et devotionis exempla terris relinqaunt, propagantes bominam vitam mortibus sais. Neqoe enim pro imperatore terrestri, sed pro Rege cœlesti spiritam profundant saum; non pro patria qase gignit et recipit, non pro patria qase babetar et amittitar ; sed pro iila Jerasalem cœlesti, patria sempiterna, qase meritis est constracta sanctorum, quie culmina sua cœlo inscrit, cujas incolse mori nesciunt, cujas libertas jagum tartarese captivitatis ignorât, cujas libertas cum immortali gloria et bealitadine persévérât. Et licet de prsemiis martyram paaca perstricta sunt, qaia nequaqaam condignse sunt passiones praesentis seculi ad magniiadinem glorise cœlestis, quse erit perpétua et sempiterna; attamen bi sunt perpetai sanctoram triampbi, qui merito scriptis proditi mittuntur ad posteros ; ut si eis non contingat occupatio passionis, succensse tamen mentes semulationis ardore, immacu* latam vitam, et contritione corporis et imitatione martyrii illorum, consequantur. Itaque beatissimorum Epipodii et Alexandri conflictus et victorias, Cbristo in illis triumpbante, referimus; ut fides credentium prsemissum et desideret et sequatur exemplum.
Igilur principis Antonini Veri decimo septimo imperii anno, cum per provincias Gentilium furor desaeviret, prœcipue in Lugdunensi urbe débaccbatas est; in qua pro sui magnitudine quanto majores degebant populi, tanto etiam Gentilium copiosior rabies œ^uabat. Judices, officiales, tribuni, milites, vulgus, certatim, indiscreto etiam sexu, christianos multiplici crudelitale laniabant; quorum plurimi, distinc-
446 PIÈGES JOOTIFICATIVES.
tis passionibas atqae nominibas, ad saccedeniiam memorias perveaemot; innameros vero, qui vel indiscreta cœde concisi sunt, vel vincti in ergastalis defecerant, inscriptos cœlestis liber tantam continet. Nam post Yastissimam martyram stragem et sœvientiam passionam oradelitatem, de qua etiam Gbristi famali, qnos tonc illustrissiinse orbes Vienna et Lagdunam tenebant, ad Ecclesias Asise et Pbrygiae scripta misemnt, cam pêne ad integmm Christi nomen a Gentilibos erederetur extinctam, per proditionem domesticam Epipodius et Alexand^ occulte operam dare catbolico fidei cultui, Pnesidi nuntiantur; qaos ille indagine solicita, exosse religionis reliquias in iliis extingaere capiens, prsecepit inquiri.
Verum intermisso paulisper ordine passionis, quanti qualesve fuerint, oonvenit vel leviter publicari. Et Alexander quidem natione Gr»cus fuit, Epjpodius vero Lugdunensis civitatis indigena. Porro eos parvulos, scholse contubernium, et caritas jam virilis in primœva setate conjunxerat, et ita litteris eruditissimi, concordia crescente, ad Deum profectisunt; ut cum fuerint christiani, et a clarissimis parentibus ins tituti, ad religionis tamen incitamenta se mutuo provocarent. Nam sobrietate, parcjmonia, castilate, fide, opère misericordise, ita Deo sese hostias dignas praeparabant, ut in consummationis meritum profuerit gloria illata martyrii. Erant ambo juventutis flore conspicui, neque adhuc conjugalibus nexibus implicati ; saeviente autem persecutione, implentes evangelica constituta, quoniam ad aliam vel etiam tertiam civitatem abire non possent, latebram ibi quaesierunt. Egressi vero occulte septa murorum, in eo vico, qui propter Incisam Petram situs est, tugurio se cujusdam religiosse et fidelis viduse, etiam sine ullis oomitibus, abdiderunt. Cumque illuc aliquamdiu tecti Me muliereulse et loci bumilitate latuissent, tandem sagax illos inquisitor invenit, eosque per angustum cellule aditum fugientes manus infesta corripuit. Qui ita trepidi inler insilientes irruperant, ut S. Epipodius calceamento pedis unius, dum pavidus prosiliret, privaretur; quod postea fidelis muiier, tanquam tbesauro sibi reperto, occultavit.
Itaque captos, etiam ante discussionem^ carcer accepit : quia manifesti putabatur criminis nomen esse, ipsa appellatio christiana. Deinde
PIÈCES JUSTIFIGATIVEIS. 449
post tridiram, vinctis post tergam manibas, ante Prsesidis statauntar tribunal; quos ssevissimus judex, adstante et infremente Gentilium multitudine, de nomine et professione interrogavit. Illi vero et Yocabala sua prodiderant, et christianos se esse perspîcue testati sunt. Accenditur ergo judex, et popularis conclamatio attollitur, et in innocentes simul omnium insania consurgit. Potestas eos increpat, furorem suum hujusmodî clamôre testatur : Etiam nunc adversus Deos immor* taies humana'temeritas persévérât? Etiam nunc convelluntur Principum sanctiones^ et in uno eodemque majestatis crimine^ imp^ator impugnatur et numina? Ubi sunt tormenta qu» intulimus? ubi cruces? ubi gladii? ubi bestiae? ubi ignitœ laminœ? ubi districtio, etiam ultra mortis terminos procurata? Extincti sunt homines, sepulcra non extant, et tamen Christi memoria persévérât. puniendi, quo ausu in religione vetita perdurastis? Jam nunc pro yestrse prsesumptionis terne* ritate pœnas dabitis.
Ne se invicem exhortentur, aut muniant sermone vel nutibus, ejecto Alexandro, qui erat setate fîrmior, Ëpipodius appiicatur, quem sciiicet singulariter destitutum, dum pro conjectura setatis tenerioris animo judificabat, serpentis antiqui usus calliditate, venenata blandimentorum arte sollicitât : Video enim te, ait, juvenem ; et nefas est ut in in* tentione pravi propositi persévères et pereas. Nos immortales Deos colimus, quos universitas populorum, quos etiam propriis nominibus sacratissimi Principes venerantur. Nos Deos colimus, Isetitia, conviviis, cantionibus, ludis, comessatione et lascivia ; vos vero hominem crucifixum, cui placere non possunt qui bis omnibus perfruuntur; qui licentiam respuit, qui jejuniis deléctatur, qui, damnatis voluptatibus, tristem et infœcundam diligit castitatem. Quid vero tribuere beneficii cuiquam valet, qui se tueri a vilissimorum infestatione non potuit? Quse quidem omnia idcirco tibi contexui, ut cum oblectatione et cum gaudio, quasi juvenis, austeritatem refugiens, mundi hujus beatitudine perfruaris.
Ad hsec B. Ëpipodius : Non ita me Christi ac fidei catholicœ armavit affeetus, ut sensum meum misericordiae tuae figmenta permoveant. Pietas enim ista crudelitas est; vobiscum vivere, mors est aeterna; csele-
mm a vobis perire, gloriosum est. Sempiternum vero Dominam nostram Jesam Christum, qnem crucifixum commémoras, resurrexisse non nosti, qui ineffabili mysterio homo pariter et Deus, famulîs suis tramitem immortalitatis instituit, et ad cœlestia régna perdacit. Sed ut communiter tecum loquar, quia alta non recipis, namqnid ita csecata mens tua est, ut nescias hominem ex animse et corporis duplici constare substantia? Animse imperio, corporis servitio magis atimor. Turpitudines, quibus daemones vestros colitis, oblectant membra corporis, mentes interimunt. Quse autem illa vita est, ubi partis potioris detrlmenta proveniunt? Nos pro anima adversus corpus beila suscipimus; nos pro anima adversus vitia dimicamus. Vobis venter deus est, et in niorem pecudum, post ingluviem prodigam, finem vitœ prsesentis, mortis judicatis occasum. Ceterum nos, qulcumque vobis persequentibus interimus, dum nos temporalia deserimus, vitam ingredimur seternitatis.
Judex vero responsi hujus livore et admiratione defixus, iracundiaque stimulante commotus, admirabilis eloquentiœ domicilium^ id est os martyris, elidi pugnorum ictibus jubet. Ac deinceps S. Epipodius, illato dolore constantior, mixtis cruore dentibus, bsec verba profudit : Ghristum cum Pâtre et Spiritu sancto Deum esse confiteor, dignumque est ut illi aniroam meam refundam qui mibi et Creator est et Redemptor. Ita enim mibi vita non toUitur, sed mutatur in melius. Nec interest, infirmitas corporea quo fine solvatur, dummodo anima cœlis invecta ad suum revertatur auctorem. Cum bsec B. £pipodius constanti assertione loqueretur, imperio truculenti judicis eculeo suspenditur, circumstantibus bine inde lictoribus, ut latera ejus impressis ungulis sulcarentur. Tune subito populi terribilis clamor factus est, petentis ut sibi detur aut obrueretur imbre saxorum, aut membratim divisus ssevientium insania carperetur. Ita furore omnium tarda erat crudelitas judicantis. Metuens autem Prseses ne magis vim perferret, et per seditionem potestatis et judicii reverentia turbaretur, ad sedandum circumfusse multitudinis prsecipitem et insanum furorem, causamque commotionis extinguendam, eductum extra tribunal gladio raptim feriri jubet. Itaque quanto infeslior fuit inimicoram tumuUus, tanto ci-
tias, dispositione divina, consummatio accelerata est martyrii; ut puerum suum de passione ac persecutoribus triumphantem, vçlocius Christus remunerator reciperet, qui est benedictus in secula.
Beatos martyres Ëpipodium et Alexandrum primum conjunxit inantla, deinde in timoré divino instituit adolescentia, firmavit juvenftus, donec animis meritisque conjuncti ad martyrium pervenerunt, quod tribuente Dei munere pari ter susceperunt. Sed dum Dominus noster Jésus Christus ita militum suorum victrices dispensât coronas, ut qui ei jungebantur confessione temporali, dividerentur occasu, merito nobis pvœstitum judicamus, ut duplicata in illis solennitate fruamur. Nam dum et al ternis diebus festa illorum veniunt, et illos inseparabili veneramur affeetu ; non singulis diebus, sed geminatis obsequiis utrumque bis colimus. Et sicut nudiustertiana solennitas cœlo insertum B. Ëpipodium celebravit, ita hodierna festivitate B. Alexandrum pervenisse ad régna cœlestia gaudemus. Idcirco autem nunc revertamur ad historiam passionis.
Interempto ergo Epipodio martyre, persecutor recenti adhuc cruore respersus, B. Alexandri sanguinem sitiebat. Quem receptum ex carcere, comperendinato examine, die interposito, furori suo prœcepit offerri, ut ejus suppliciis non solum rabiem suam, verum etiam insaniam commoli et saevientis populi temperaret. Quem tamen etiam nunc bac percunctatione tentavit : Adhuc in potestate tua est ut évadas prœdecessorum exempla, videasque quœ teneas. Ita enim persecuti Ghristicolas^ samns, ut pêne te solum arbitrer resedisse. Nam prseter alias csesorum catervas, etiam stultitise tuae collega succubuit; atque ideo, si tibi consulis, immortales deos thuris accensione venerare.
Beatus Alexander dixit : Gratias ago Domino, quod dum gloriosos martyrum evolvis triumphos, et illata tormenta commémoras, ad devotionem me quoque confirmas exemplis. Putasne ergo extinctas animas quas fudistis? Illse quidem cœlum possident; sed versa vice persecutores in illo agone perierunt. Fallit enim te opinio tua : extingui nomen non potest christianum, quod ita Deo fundante firmatum est, ut et vita hominum custodiatur, et mortibus propagetur. Deus noster cœlos, quos fecit, possidet, terram tenet, inferna moderatur ; et animas
quas interemptas jadicas, regnam cœleste soscepit; vos vero cam diis vestris inferaa retinebont. Et quia fratrem meum caris^mum in sommo gaudio collocatam scio^ secorior viam devotionis ingredior. Ego namque Ghristianas som, et fui semper^ et fatoros sum tn gloriam Dei. Tu yero exerce corpas, qaod per imbecillitate terrena sortibns mandi videtur addictam; oeterum animas nostras custodiat et recipiat ille qui contalit.
Ad hœc Prseses, mixto podore et forore desseviens, S. Alexandnun divaricatum ternis csedentibas pnecepit verberari; qui nulla humili responsione inter tormenta dejectus, Dei semper praesidium flagitayit. Comque longissimo spatio, csedentium succidua vicissitudine, non frangeretur, Prœses interrogat utrum etiamnum in bac confessione du-* raret. Gujus percunctationi inconcussa auctoritate respondit, deos Gentilium dsemonia esse, non numina; Deum vero omnipotent^oa, inyisibilem, sempiternum, sui propositi esse custodem.
Tune ergo judex dixit : Christiani ad istam insaniam proruperunt, ut prolixitate pœnarum gloriam sibi existiment comparari, et perseeutores suos vicisse se judicent, quos oportet céleri fine consumi. Quia ergo eos in pertinacia sua et audiri nefas est et videri, idcirco Alexander fixus cruci animam, sicut meretur, effundàt. Post quam sententiam ministri ssevique carnifices acceperunt B. Alexandrum, salutarique signojjum, extensis in diyersa bracbiis et manibus, nexuerunt. Nec tamen diu beati martyris tormenta porrecta sunt; ita enim laniatum fuerat corpus crudelitate verberantium, ut crate soluta costarum pâtefactisque visceribus, sécréta animse panderentur. Nam dum totus in Gbristo est, eumque jam fessus supremis vocibus inyocat, beatum spiritum exanimatus emisit.
Hos itaque semper concordes et socios, quia mors diviserat, sepultura conjunxit, dum furantibus Cbristianis, educta occulte extra urbem corpora, absconsa conduntur. Erat enim in colle superposito civitati concretis densatus stipitibus locus, ibique in modum speluncae conclusa frutetis ac sentibus vallis latebat, et ut fit, ubi humor deciduus per naturale ministerium infunditur, inculta fœcunditas; quo in recessu venerabilia corpora religiosa provisione demersa sunt, cjuia
Gentilium furor^ extremâm denegans sepaltaram> etiam in corpora exanimata sœviebat. Postea vero venerabilem locam religiosoram caltus servavit, et prodidit reverentia dedueta per posteros^ et virtutes plarimse quae sanctorum potentiam prodiderunt.
Nam^ïum, tempore conséquent!, populus Lagdonensis passîm morbo sseviente corrueret, adolescens quidam natu nobilis, vi febrium valde succensus, per visionem commonitns est ut remedium a muliere, quse calceamentum martyris babebat> expeteret. Illa vero se medicinse nihil nosse respondit; sed, Domino miserante, martyris per exuvias hospitali ope allata, se plurimos curasse non negabat; statimque ei Lucia benedictionem et hospitalis calicem salutis, porrexit. Qui dum poculum et remedium sitis accepit, protinus ita extincto ardore convaluit, ut non ope humana, sed mirabili Divinitatis auxilio, vit» et sanitati redditus diceretur. Quse virtus fidei atque sanctorum per universam dispergitur civitatem, et innnmera multitndo, dum sanitatem corporum recepit, fidei incrementa suscepit; factaque est membrorum atque animorum prsesens et seterna medicina. Sed et postça in lods iilis mirabilia ista monstrantur : ejectio dsemonum, debilitatum curatio, restauratio sanitatum ; quœ ita pêne quotidiana et iis majora proveniunt, ut incredulitas, etiamsi sit spontanea, existentibus miraculis extinguatur. Itaque fidem dictis atque factis convenit applicarî ; quia amîca Dei potentia, virtus et dignitas, ut fidèles et credulos diligit, ita deserit dubitantes. Idcirco non ambigamus vera esse quœ et auditu manifesta duximus et videmus, régnante Domino nostro Jesu Christo, cui est gloria in secula seculorum. Amen.
(Apud Boll., die 22 martii.)
HOMILIA DE SANCTIS MARTYRIBUS EPIPODIO ET ALEXANDRO.
Magnum quidem est publicis atque communibus dare vota solemnitatibus, sed excellentior qusedam festivitas judicanda est alumnis exul-
454r PIÈCES JUSTIFICATIVES.
tare virtutibus. Et ideo indigenarum martyrum cultus et honor specia^ lium patronoram sicut peculiare dat gaudium, iia proprium requirit aflfectum. Etenim si peregrinas palmas extraneasque victorias et coronas ac transmarinos triumphos tanta nos oportet sedalitate venerari, ut qaod alieaam est locis, nostrum faciamus officiis, et illud quod non includitor sepulcris, sit commune suffrages, quanto nos impensius convenit in eorum solemnitate fervere studio, excubare famulatu, quibus multiplicem débet religio devotionem, Ecclesia honorem, patria charitatem? Ut sicut eoram per unius parentis gremium jure nascendi cognati sumus, ita nobis erga eos pietatis et gratise privilegium vindicemus, atque ad eos fidei devotione prius accedamus; ut quorum esse cives gratulamur in terris, cum bis municipatum habere mereamur in cœlis. Duplicia itaque Epipodii et Âlexandri tropsea Ecclesise nostrae fides interjecta bidui vel tridui distinctione concélébrât, non adventitiis festa reliquiis, sed intemeratis patrii sinus festa monumentis. Plurimse autem populorum Ecclesise etiam illa sanctificatione contentse sunt, quam de angelicis membris sacri amictus, vel duri catenarum nexus contingendo rapuerint; ut quod fuit instrumentum pœnae, sit glorise testimonium, et dolorum materia transeat ad insigne meritorum. Nos vero beatorum illustre munus totum atque integrum possidemus; et quod uni verso mundo possit sufficere, intra gremium civitatis hujus spécial iter conclusum tenemus, et geminas palmas triumpbi aemulas apostolici Urbi attollimus, atque habentes et nos Petrum Paulumque nostrum, binos snffragatores cum sublimi illa sede certamus. Et quidem beati martyres, quorum pretiosus pulvis per diversas usquequaque regiones in populorum disseminatur salutem, plénum quocumque loci cultum de honore Dei impensa sibi religione suscipiunt, et quanto celebratum fuerit fide ditiori, tanto erit eis gratia celebritatis acceptior. Sed absque dubio muUo eis gratins, multo jucundius est, si eos ibi potissimum fervor excolat pietatis, ubi super eos furor incubuit passionis ; si illic eis supplicationum sacrificia deferantur, ubi in Dei sacrificium procubuerunt; si illic eis vota fundat prsedicanda posteritas, ubi innocentem sanguinem feralis profudit immanitas; si dcnique eos ille christiani nominis inimicus, ubi credidit
inleremptos, illic \ideat consecratos. Dulcius, inquam, eis probatar obseqniam, si ibi eos laadum concelebret benedictio, ubi super eos tribalationam dessevit magnitudo; si Inde invocentar ad suffragium, unde primo resurrectionis signo evocabantur ad prsemiam.
Quse cum ita sint, charissitni, ad tenendam fidem, ad excolendam religionem, non nobis aliqua de longinqao sunt expectanda documenta; paternis instruimur magisteriis, ac domesticis admonemur exemplis. Nam nobis ad cor nostrnm clamât cognati viva vox sanguinis? Discite, inquit, ex nobis fidem quaerendo acquirere, vivendo excolere, moriendo servare; discite plus peccatum timere quam gladium; discite propter vitam magis justitiam amare quam vitam, fidemque et timorem Dei. Quem noa in média belli tribulatione servavimus, observate ne vos in pace vel pacis securitate perdatis. Gavete ne ancboram spei ac religionis, quam nos custodivimus in fluctu, vos amittatis in portu. Gavete ne vitam bonam, si quando afflictionibus subditam videritis, miseram judicetis. Gavete ne in arena mundi, in qua ad subeundos agones missi sumus, aliquam felicitatem expectandam putetis. Beatltudo parari hic potest, non potest acquiri. Non hic quseras quod nullus sanctorum consummatus labore, nullus confessor obtinuit ; non hic quseras quod hic nec Christus invenit. Si mundus pacem haberet, gloriam martyres non haberent. Si examinatio non praecederet, tribulationis periret occasio.
' Hi ergo sunt, dilectissimi fratres, qui transierunt per magnas tribulationes, qui laverunt stolas suas, et candidas eas fecerunt in sanguine Agni. Hi sunt commilitones eorum, qui, secundum Apostolum, c lapidati sunt, secti sunt, tentati sunt, in occisione gladii mortui € sunt; egentes, angustiati, afOlicti, quibus dignus non erat mundus. » (Epist. ad Hebr.,xi, 37.) Sed inter hsec fortasse, charissimi, quando boni et sancti tanta hic mala patiuntùr, aliquis intra se cogitet et dicat : Gertum est rerum Dominum non respicere quse nostra sunt, negligere humana, non curare terrena. quicumque ille es, quomodo respicis sanctorum labores, cur non respicis remunerationes? Ecce per totum mundum in sanctis apostolis et martyribus felicitati adversitas viam fecit, saluti perditio militavit, et ostium dum vitse claudil,
gloriae patefecit, et in Deoni fiduciam collocantibas dam terram inYidet, cœlum paravit. Hoc ergo in exemplam patiantise hamano generi providentia divina proposait. Quae cam ita sint, falso miser patator, qai in virtute non laedilar. Nemo ergo in christiano et fideli paupertatem et afflictionem laboris et injustitias tribalationis^ infelicitatem ac miseriam vocet. Et haec quando bonis accidunt^ non incommoda seramnaram, sed exercitia esse noverimus virtatom. Quando caltor Dei adversis laborare permittitur, non deseritar, sed probatar. Et ideo dicit sermo divinus : c Beatus qai sufTert tentationem, qaoniam corn c probatas fuerit, accipiet coronam yitse, qaam repromisit Deos dilic gentibas se. » (Jacob., i, 12) In hoc itaqae mando prsevalente malitia, iniqaitate dominante pauper affligitur, dives moltiplicatur. An ta hanc potentem vocas^ qui in mortem saam fortis est, cai prsesentium fallax ambra proventaam, seternorum congregat causas maloram? Qais beatam dixerit validam in jagulam saum dexteram? Qais probabiliter laudet velocem ad ardua prsBcipitia festinantem ? Qais ejos miretor as* censam, qaem de summo prospicit esse casaram? Perinde est si aliqaem miraris impia et iniqaa per opes et divitias operantem, ac si quempiam videas inaurato atque gemmato sibi poculo venena miscentem. An tu illum felicem vocas, qui infidelis, obscenus, capidas et cruenlas, pro eo quod vias Domini aspernatar, per suas ire permittitur, dexterjB angastiis offensas, et sinistrae latitudine delectatus, flagitiis involvitur, sceleribus inficitar, spoliis contaminatur, et inter hîBc se beatissimam patat, ex hoc qaoque infelicior, quod se non intelligit infelicem Quid his faciat medicina cœlestium mandatorum, qa$e non sanat nisi volentes? Pigri itaqae ad curam salatis, alacres ad militiam mortis et captiyitatis, ut dictum est : « Exaltant in rébus pessimis » (ProY., II, 14), et de sui perditione laetantur, similes illis qai forte samentes exitiabiles herbarum succos, cum risa perire dicuntur.
Sed inter hsee aliquis secum cogitât et dicit : Deus potentiœ, Deus habitans in arce justitise, aut peccata, si non damnât, ignorât, aut favet peccatis, si damnare dissimulât. Primam scire illum universa non dubium est, qui iatrat et implet et excedit universa, cujus oculis ex. posita et nuda sunt omnia, de quo dicitur : « Quoniam multa sapien-
t tia Dei, et fortis potenlia, » videns omnes sine intermissione. Scire itaque illum omnia, et proximum esse non dubium est, qui te orantem in cubiculum conscientiae prsecepit intrare, qui audit in cogitatione, et audit in corde; damnare vero illum delicta ac scelera, evidenter Prophetarum monita, Apostolorum magisteria, Evangelistarum testantur oraeula. Inter haec dum proponit triste supplicium, dum ignem minatur seternum, hic dat sententiam, sed illic réservât ad pœnam. Hic vibrât gladium, illuc importabit exitium. Cur, inquit, non statim peccantem reum punit? Quis hune ferre possit mentis errorem? De patientia Dei queritur, qui indulgentiam non meretur. Non esset justitia perfecla damnantis, nisi clementia praecederet arguentis. Deus nobis per omnem seriem Scripturarum patientiam benignus insinuât; et quod Dominus praedicat in serve, -quomodo servus reprehendit in Domino? Nonne videmus interdum humanarum legum administratores, non minus moderatione quam districtione prsedicandos, multis prsejudiciis, edictisque repetitis disposita prœvenire judicia? Jam culpa convincitur, et adhuc ira differtur. Sic prselendunt in severitate motum, ut non negligant in dissimulatione consilium. Ita et Dominus noster haec quae gerantur in terris, non negligenter ignorât, sed patienter expectat. Opéra et volunlates hominum explorât ante, sic judicat, pensât in conversatione meritum, tempérât in dilatione judicium. Sensim ordinat humanas per moras temporum dispensator aeternitatum. Hic minatur ictum, illic completurus interitum.
Quod si Deus humana nesciret, quis beatis mârtyribus instanti administratione belli esset adjutor? Aut quomodo « in conspectu Dei < sanctorum pretiosa mors esset? » (Psalmus cxv, 15), aut unde c salus justorum a Domino, » nisi protectionem in tempore tribulationis acciperent? Quae omnia pro religione atque justitia fidei bella praeliantibus, praesentiam Domini expectantis et protegentis ostendi.
Unde nos quoque auxiliatorem filium, ac martyrum protectorem llducialiter exoremus, ut nostras quoque manus ad certamen spiritale corroboret contra hostem illum, qui si horrescitur, repellendus est; si nescitur, ingressurus est. Multum autem roboris amittit, si manifestus sit conscientiis, qui solis vincit insidiis. Dimicaverunt patres nostri
contra asperrimos dolores; nos e contrario dîmicemus contra mollissimas volnptates. Vicerant illi tormenta flammarom; nos vincamas îgnea tela vitiorum. Illi calcato diabolo retalemnt spolia de morte; nos caveamus ne Ghristum spoliemus in paupere. Illi per virjatem fidei expensi sant in bostiam Dei; nos observemos ne quis nostrom per vulnos peccati victima efficiatur inimici. Illi morlai sont ïn pœna exterioribus in membris ; et nos babemus qaod occidamas in nobis. Ac sic illustriam bellatorum pugnas privata cum passionibas nostris congressione meditemur. Nam quia esse novimus sine persecutore bellam, potest dare Deus et sine cruore martyriam.
{Patr. lat., t. L, c. 86i, édit. Migne.) N» 5.
