‹ Sebastien Castellion, sa vie et son œuvre (1515-1563). Étude sur les origines du protestantisme libéral français (volume 2)Chapitre 203 sur 253 · Voir ci-dessus, p. 116 et suiv · texte numérisé non relu

Voir ci-dessus, p. 116 et suiv

4. Nous ne connaissons pas cet écrit. — Cf. une brochure analogue dont nous parions ■ t. I. p. 410, note -2.

5. 11 s'agit presque certainement de ces exemplaires manuscrits qui circulaient clandesUnemenl des Annotatione* in Hom., IX, supprimées de la Bible (voir ci-dessus, p. 57).

tibi reddet, non indicato lamen ei quid sit : neque enim vult ipse innntescere, nec sciri sibi ullo cum C. * quicquam fuisse negotii, quod iterum rogo. Fascicule autem hoc tantum inscribendum curabis : à Nantes.

Lettre de Justus Velsius.

Francfort, 2i septembre loo8.

Autographe : Bibl. de Bàle, K.-A, C. I, 2, t. II, f. 312-313.

[Longue lettre latine, où il le remercie de lui avoir, en ami véritable, fait part de ses critiques. Castellion lui a exprimé la crainte que sa véhémence excessive ne parût un désir de se venger. Il répoud : « Scito, frater in Christo amicissime, me nullum hostem hominem habere, sed cum vitiis, llagitiis et peccatis orane mihi certamen esse et qu;e sic scribo ad alios instituendos ea me non nisi animo ab externis omnibus sevocato et in se penitus colleclo et mentis acie a corporis et oculorum et omnium scnsuum consuetudine abducta el ad Deum sublata {omp Iv TTVîjfiatt vivEaQat sacrœ vocant litera)) scribere; nec quicquam ea de re dubitare quin et recta et Deo sint placentia. » Quant au reproche d'obscurité dans le langage, l'obscurité est inévitable au dire de Clément d'Alexandrie, « ut indigni a dignis discernantur » : elle provoque l'eifort intellectuel de ceux qui en sont capables, et rebute les autres.

« De vita mea quod scribis, optarim quidam me ita mortuum penitus esse ut dicere cum Paulo possem « vivit in me Christus », sed mullura me ab hujusmodi perfectione abesse video, eo licet tendam....

« HîRC de me. De te autem quid audio? Indignis te a Beza Iractari modis.sed hoc ne te moveat. Brevi finis erit àTiojTaa-ia;. Ipsa suis viribus corruet. In epicureo et ambitioso pnecipili et lubrico opinatore Melanchthone — qui mihi postbac tanquam elhnicus et pubhcanus (ut ipse scripsi) futurus est, — quod spei reponas nihil est. Ut ipse Dominum et veritatem ejus abjecit, iLa et ipsum repulit Dominus. Certa et comperla loquor. Qu,'« mihi cum eo evenerunt, antequam fièrent Christi osteiidit spiritus; et qu.p mundo, Germaniœ autem partim impendent, scio et doleo. Et tam propinquum malum homines non videre miror. Colonia^ omnia sunt turbata, sed nihil id est praî iis quœ impendent.... »

Il lui cite plusieurs passages des épitres d'Ignace dont il transcrit le texte grec, lui conseille de se défier des séducteurs, et ajoute : « ïïmc, quuni propter alios qui nostro hoc calamitoso tempore falsa et perniciosa serunt dogmata, admoneo, tum propter Cœlium Sec. Curionem, qui xara tyiv èvépyctav toO ^aravâ, duos De amiÀitudine regni Dei dialogos conscripsit, quibus (post Davidis Georgii pestilentissima et blasphemiaî in Deum et Christuni ejus plena scripta) perniciosius nihil extare puto. Nescio quid hominem hue adegerit ut eruditione sua, pra-stantissimo Dei dono, adversus Deum abuli vellet. Liberet nos Deus ab hujusmodi furoribus,

Page 1