LETTRE DU PAPE ADR1EE A CHARLES LE CHAUVE
Il déelare qu'il rempUra ses devoirs de pasteur, et à la me de rusurpaiion, ne sera pas comme un chien muet. Le roi a violé ses serments, il s'est en cas d'infraction soumis à Vanaihémc, et
NOTES ET PlkxS JUSTIFICÂtlVES. 3d
il Vappêlerait hd-4néme mr Vmwrpateur dont il auraU à se plaindre. Le Pmtife le somme , pour la troisième fois, de renoncer à son projet.
(27 juin 870.)
Hadrianus episcopus^ senrus serrorum Dei^ dilecto filio Karolo Régi.
Sacroram itaque dogmatum eYideatissimis documentis et apostolicis in formam et exemplis^ ut miliùs agere debeamus cum mitibus^ et severiùs per justitiam delinquentes corripiamus. Sed neque nos Deo placere possumus, si pastoris vicem suscipientes, non o?ium pastoris, sed mercenarii latibula prsstolamur, et^ veniente lupo^ fugimus, nesolatium conferamus. Super quibus illud cavere debemus^ quod Dominus per prophetam loquitur dicens : Canes muli non yalentes latrare^ et rursum : Y» pastoribus^ inquit, pascebant se ipsos, et reliqua. Quod si cunctis pastoribus Dominici gregis Dominus pro desidiâ vse generaliter dicit, tant6 magis nos illam sententiam formidare debemus^ quant6 pr» omnibus et pro omnibus non solum honoris^ sed etiam oneris in humeris nostris pondéra quoque gestamus. An non pro te^ Rex^ rationem ponere coram Domino compellemur? Sicut illud intérim sileamus^ quod Missos apostolica) sedis more regali recipere contempsisti : factum tuum non reprehendemus^ et spiritali zelo redarguere desistemus^ quando contra divinam sanctorumque Patrum auctoritatem^ atque contra propriœ fidei sponsionem, quft jurejurando^ pollicitus es^ ne aliéna et praecipuè fratrum tuorum régna concupisceres aut inyaderes^ regnum quondam Hlolarii imperatoris^ quod spiritali Olio nostro Domino Hludowico Âugusto filio ejus juxia difinas et humanas leges debetur^ praesumpsisti invadere^ et in reatum peijurii incidere non formidasti? Numquid a mente excedit^ quod yestra vestrorumque juramenta sedi apostolicœ discussimus^ roboravimus^ et in arcbivo nostro hodie illa recoodita retinemus? Quod si nec ista sufficiunt , tune ad miyoris reprehensionis tue cumulum tuis te speeialibus sententiis conTenimus, et ut ad cor tuum redeas^ ex oris tui professionibus deeertamus.
40 GÉRARD DE ROtSSILLON.
Qaando igitar Hludowici fratris tui superatis yîribus regnum prodidisti^ numquid non epistolam^ quam habemus prœ manibus, sedi apostolic» direxîsli^ in qua inter estera confessus fuisti; dicens : Gum fratribus nostris post Fontanicum bellum in unum convenimus^ et inler nos divisione regnorum factâ, pacem fecimus, et jurejurando juravimus^ quod nemo nostrûm regni alterius mêlas invaderet? Nunc autem regno meo juramentis sumptis invaso atque sublato^ miserealur Noster Apostolatus^ et ne uomen Ghristi blasphemetur in gentibus, sine Yindicante facinus non relinquatur? Ecce qualiler aliéna tibi concupiscere minime competit. Ecce tibi ostensum est, quod juramenta publiée facta contempla sunt, poslremà ad fortioris tus reprehensionis indicium aliquantis permonstratum est, quod et te impunilum relinquere non debemus. Qui quod aliis facere precaberis, nunc in simili opère tibi facere. juslo nos oportet judicio, et te de tuisactibus increpare, praecipuè, cum aperliùs demonstrares, quod labiis tantum et non corde devolum sanctœ Roman» Ecclesis , (velut in epistolis ad decessores nostros et Nobis à te direclis continetur) te jactilares existere ûlium, et nunc adeà devotio fidei tuss cassata est, ut jam quia convenienlibus responsis Missos nostros antè minime dimisisti, nobisque rescribere callidë omisisti, Missos nostros Tel epistolas, quas remissurum indicasti, hactenus ad conlemptum aposlolic» sedis non direxisti. Quod si quis alius taie tibi dédit consilium, fidem circa te minime veram serval. Si autem in hoc tuo tautùm Gonsilio usus est, minus regalis excellenlia quam debuit fecit.
De pacis vero et concordia unitate, cujus nos inter piissimum Cssarem et te mediatores debere suggesseras, libenlissimè suscepimus et agere cœpimus. Sed illi contra hostes Chrisliani nominis dimicanti, pro liberalione populi Dei multis laboribus insistenli, et bella Domini prœliando Sarracenorum multitudinem superanli ut pax ûeret, cedere noluisti, quin polius non ut pacis amator, sed ut scandali concitator, etiam et tyrannidis manifestissimus executor, pacis tempus non es praestolatus ; quia postquam hsc illi mandare curasti, Domini Imperatoris regnum magis ac magis invasisti, sollici-
NOTES ET PIÈCES JUSTIFIGATrVES. 41
tasti, ordinasti» €t homines ipsius regni ad taam fidelitatem jurare fecisti. Gui talia facere pertimesceres^ nisi ipse tantis hboribus ad perpetuam pacem SaoctaB Ecclesiœ diu noctuque pro Christi amore fidenter hsreret. Qui a cœptis bonis^ in qaibos illL te tK>lainina conferre magis quani Ghristianum popalam contra ûdem debîtam persequi ^ mannin et opus non subtrabens^ dubium non est, quod omnipotentem Dominum ad haec peragenda sibi propitiam faciet^ et de hostibus Ghristîani nominis triumphum cit6 percipiet.
Sed bis sincère prolatis quoniam^ ut prodixiinus, sicut omnium pondéra in bumeris nostris gestamus^ ita omnium actus prsevidere debemus, ne pro bumanis favoribus nos bssc dicere quis existimet , si forte accident ut principes nostri quibns a te perrasum regnum jure debetur, sibi illatas injurias non vindicarent; nos usque ad vestram emendationem^ quia omnes saWare Tolumus^ perjuriailla atque inyasionem tyrannides impunitas nullo pacto dimitteremus^ quia non ambitione regni^ sed justitiacommo?emur^ et non terrarum spatîa quœrimus^ sed ex debito, fitiis ac pravitatibus cujuscumque resistere yigilamus.
Igitur ut intérim pro paucis gloriam tuam conveniamus^ monemus et auctoritate apostolicâ modis quibus possumus spiritaliter suademus^ paternoque affectu prœcipimus^ ut jam terti6 monitus^ le ab inyasione regni spiritalis ûlii nostri Chrislianissimi principis subtrabas et compescas , aliéna non concupiscas^ et quœ tibi non vis fieri illi non facias. Noli justissimis competentibusque tibi rébus injuste captas tyrannicè sociari^ ne et juste possessas amillas, et injuste penrasas, justo Dei judiciO; te ambisse pœniteat. Nos etenim^ quoniam salvum te consistere cupimus^ et anima corporeque felici successu polleas; anhelamus; nisi saltem nunc nostris aliis sic salubribus parueris monitis^ et ut prius inobediens nostr» spiritali censuras constiteris^ nullo pacto nulloque prœtermittemus, quominus^ Deo juvante^ nosmetipsi partes illas petamus^ et quod nostri est ministerii penitùs peragamus.
Postrem6 magnoperë commonemus^ ut bos apostolatùs nostri prscipuos Misses bénigne suscipias^ et utpote a
4% GÉRABD DE ROU88ILLON.
tantft sede digre^os honorificè receptos colas. Ipsis qxm pagina retinuit tibi dicenda injuniiintis^ et ideo quidquid yerbo tenus exposuerint sine scrupulo prorsus admitte^ et ut efGcaces ad nos reverti valeant omnimodis Yîgîla. Optamus gloriam tuam in Ghristo nunc et semper yalere. Dat. y Kal. julii, indictione tertift.
(ElABDUiii. Concil. y, p. 712.)
LETTRE BU PAPE ADRIEN AUX ARCHEVÊQUES £1 ÊVÉQUES DU ROYAUME DE CHARLES.
Jlgémitâe ce qu'iU ont pris parti jMmr Vusurpateuff leurrappdle gué Vempereur dont iU ont violé les droits combat en Italie pour la cause de l'Eglise, et les menace s'ils persévèrent de se rendre sur les lieux pour les punir.
(27 juin 870.)
Hadrianus episcopus^ senrus servorum Dei^ omnibus reyerentissimis confratribus nostris Archiepiscopis et episcopis in regno Karoli gloriosi régis consisteutibus.
Nuper apostolatùs nostri missis atque epistolis reierentiam vestram salutiferis exhortationibus^ ut Tobismetipsis consuleretis, monuimus^ et juxta quod yos oportuit paternitatis affectu non immerit6 corripuimus; sed tantum apostolica monita contempsistis, quantum nec nostris epistolis respondistis^ nec regem vestrum Karolum grave facinus incurrentem proculdubio doluistis. Annon grave scelus incurrit^ quando, sicut multi vestrftm noverunt^ sui oblitus^ jusjurandum quod olim cum fratribus suis pepigit^ quod nemo iilorum regnum fratris alterius invaderet vel usurparet^ ut evidentissimè patet factum est^ regnum quondam Hlolbarii imperatoris, qnod jure divo imperatori domino Hludowico
AHo ejos semper Augnsto debetur^ spretis juramentis , intasit et perjariî incidit crimen! Unde faldè miramur^ obstupescimus et dolemus^ ut si vos fidem illi promisistis^ qaare vosmetipsos perditis, et non eum^ modo suggerendo, modo illud aut illud suggerendo ut resipiscat circumvenitis : quin potius ¥obis consentiendo et illi tam detestabilia faciendo . (quod Testri non fecére parentes] gehennam paratisT praefatus siquidem iroperator, terrena régna non ambiens^ pro libératione populi Dei muUis laboribus fatigatus triomphales in Sarracenorum cervices potius manus^ quam in eum regnum suum toUentem extendit.
Redite ergo ad tos, dilectissimi, et ut olim fœdera inter seniorem yestrum fratfesque illius cum juramentis habita^ sed modo comipta reformentur^ sine cessationibus laborate. Cornmonete jugiter illnm juxta vestrum ministerium , et ut épiscopalis in vobis non refrigescat charilas providete; et, si eum salfum consistere vultis, ut regni jura ad se non pertinentia désistât invadere, opportune, importuné insistite. Aliéna non concupiscat, aliéna non rapiat et quod sibi non Tult fieri alio prorsùs non faciat...Quodsinunchissalubribusnoslris exbortationibus atque monitionibus tamjam fatusrezquam vos parère contempseritis, scitote quia ducti paterno affectu fer?entissimoque zelo justitis, slalim Ghristo opifice partes illas penetrabimus, et in contemptores dignam dabimus ullionem... Dat. y kal.julii. indictione tertiâ.
Hàrduin. Concil. V, p. 710 et suiv.
