PARS ALTERA
DE BELLUIS.
PRÆFATIO.
Bellua* (1) nuncupari potest quidquid in terris, aut in gurgite inhauriendo^ (2), corporis: ignota et metuenda reperitur forma *. Sunt? ferme innumerabilia marinarum genera belluarum, que tam enormibus * corporibus magnarum vastas undarum moles ad instar montium, et diluta funditus contorquent pectoribus maria, dum cursus ad dulcia fluviorum freta dirigunt, et spumosos natando gurgites magno perturbant murmure; et in illo vastissimorum agmine monstrorum| turgida dum cœrula trudunt, oras! marmoreis diverberant ? (3) spumis; et ita enormi" membrorum mole, agitata, littore tenus, æquora tremebundo gurgite veniunt, ut non tam spectaculum intuentibus quam horrorem! præbeant. De quibus jam tibi nihil scribendum putavi; quia et innumerabilia sunt, et eorum cognitio longe ab humano genere,
Ms. " Belua. Ce mot est toujours écrit ainsi. — ? In oriendo. — * Repperitur. — * Fermæ. — * Inormibus. — f Auras. — $ Deverberant. — ? Inormi. — Equora. — ? Herrorem.
DE BELLUIS. | 217
velut? horrendi undarum gurgitis ^ turribus, et marino disjungitur muro (4). Sed tamen ne lucernam verbi postulantis * (5) gurges negligentiæ ? demergat, de his tibi sermo pauca depromet belluis et horribilibus ignotarum formis bestiarum, que in fluminibus, aut* stagnis paludibusque, sive in desertis orbis terrarum latebris fuisse quondam, poete ac philosophi aurato sermone in suis litteraturis inaniter depingunt.
Ms. * Velud. — ? Gurgites. —* Postolantis. — * Neglegentie.—* Ut.
NOTES
(i) Remarquons qu'il n'y a pas de mot français pour rendre ce mot bellua.
(2) Cette conjecture a pour elle l'identité de son avec la lecon du manuscrit. Le style du traité autorise à y placer un tel mot, qui ne se trouve pas dans les auteurs, et qui a ici le sens d'inépuisable.
(3) Il peut y avoir dans cette expression une réminiscence
de Virgile, Æneid. 1. V, v. 503 :
Primaque per colum, nervo stridente, sagitta Hyrtacidæ juvenis volucres diverberat auras.
(4) Quel style boursoufllé! quel mélange hétérogène des termes de la poésie! C'est bien là une compléte décadence littéraire.
(5) Ici l'expression est tellement recherchée, qu'elle devient à peu prés inintelligible.
218 DE BELLUIS.