‹ Traictie de la première invention des monnoies de Nicole Oresme textes français et latin d'après les manuscrits de la Bibliothèque impériale et Traité de la monnoie de Copernic, texte latin et traduction françaiseChapitre 46 sur 54 · CXXXV · texte numérisé non relu

CXXXV

mujus, idco maxiuin cautela ndhibcudu est et pervigil custodia, imo altissima et principntis prudentia rcquiritur ad cam præservandam, no labatur ad tyranuidem, præcipuc propter adulatorum fallac-ias, qui (1) semper principes ad tyranniam impulcrunt, ut ait Aristoteles. Ipsi enim, ut in libro Esthcr legitur, aures principum simpliccs, et ex sua nature abus existimantes, callida fraude decipiunt, et corum suggestionibus regum studia depravantur. Scd quoniam eos cvitarc aut cxtirparc difficile est, ipse Aristoteles dat aliam regulain, per quam regnum potest Igngo temporo conservari. Et est, quod princeps non multum amplificet dominiuui supra subditos, exactioncs, captiones non faciat, libertates eis dimittat aut concédât, nec eos impediat, neque utatur plcnitudine potestatis, scd potentia legibus (2) et consuctudinibus limitata vel regulata. Pauca enim, ut ait Aristoteles, sunt judicis vel principis arbitrio relinquenda. Aristoteles enim adducit exemplum de Theopompo Laccdæmoniorum rege, qui, cum multas potestates atque tributa populo remisisset (3) ab antcccssoribus imposita, ipse quidem uxori ploranti et improperanti, turpe esse regnum minons emolumenti filiis tradere (4) quam suscepissel a pâtre , respondit dicens: trado diuturnius. 0 divinum oraculum 1 O quanti ponderis verbum, et in palatiis regiis literis aurcis depingendum. Trado, inquit, diuturnius, ac si diccret : plus auxi regnum duratione temporis, quam sil diminution moderatione potestatis. Eccc plusquam Salomon hic. Nam si Iloboam, de quo supra memini, a pâtre suoSalomonc regnum sic compositum récépissé! et tenuisset, nunquam dernn do duodecim tribubus Israël pcrdidisset(5), necsibi iuipropcratuin fuisset: Prophanasti semen tuum inducere

(I) .4 ijuie. — (2) l' jure. — (3) .1 dimisissel. — '4) I II C tiaililiirum. — (3; l’ il. il. Irihus p.

Page 1