CXXXVI

iracundium ad libvros tuos, et cœteiis stultitiam tiuwi, ut (acérés imperium bipartitum. Sic igitur ostensum est, quod domiaium quod ex regno in tyrannidem vertitur, oportet ut eelcriter finiatur.

Capituhnn XXVI.

Quod capere luçrurn ex mulationç monetarum, prœjudicat loti regali potestati.

Dcclararo propono quod mutationes prædictæ sunf contra houorem regis , et generi regio præjudieant. Pro quo tria præmitto : Primo, quod illud est in rege vituperabile, et succcssoribus ejus prœjudiciabile, per quod regnuin perditioni disponitur, aut ut ad alicnigcnas transferatur; ncc rex posset satis dolere (1) vel (1ère , quam esset itp infelix ita (2) miscrabilis, qui per negligentiam suam aut per malum regimen ejus aliquid faccret, unde ipse vel hæredes sui perderent regnuin tôt virtutibus auctum , tanto tempore gloriose servatum. Necnon in periculo anima: suæ gloriosæ foret, si ex defectu sui populus pateretur lot pestilentias, tôt calamitatcs et tantas, quot et quant* soient accidcrc in dissipatione sive in translatione regnorum. — Secundo, suppono quod per tyrannisationem regnuin perditioni exponitur, sicut deelaratuin est in capitule præccdenti. Et quoniam, sicut in Ecclesiastico scribitur, Regnuin a gente in gentem tramferlur propter injustitias et coutume lias, et diversos do/os, tyrannie nutein injuriosa est et injusta. ('uni hoc ctiain, ut ad spneinlia desccndam, absit quod in tantum dcgencravcrint (3) Francigcnarum corda libéra,

M r diwre. - *2) 1’ omet ita.. ita. (.'I I' dogenerurenl.

CXUVIll

qnod voluntaric servi fiant , ideoque servit us eis imposita du rare non potest, quoniam si magna sit tvrannorum potentia, est tanien liberis suhditorum cordihux violenta, et ndversus alicnos invalida. Quicumque igitur dominos Francité ad hujusmodi regimen tyrannicum quocu nique modo traitèrent, ipsi regnum inagno discrimiui exponcrent, et ad terminum præparart nt. Nuque cnint regum Francia; generosa propago tyrannisarc didicit, nue serviliter suhjici populos fiallicus consuevit. Ideo, si regia proies a pristina virtutc dégénérât, procul dubio regnum perd et. — Tertio, suppono , tanquam jam proliatum et sæpius repetitum , quod caperc vcl augure lucrum super mutationc mouetæ, est factum dolosum, tyrannicum et injustum, cuin ctiaui non possit continuari in regno, quod quidem regnum non sit jam, quoad alia multa, in tyrannidcni versum. Unde non solum inconvenieiitia sequuntur ex isto, sed oportet qiuedam uiala alia esse prævia, alia concomitantia ; quia hoc non potest a viris consuli qui non sunt in intentione corrupti, atquc ad onincm fraudent et nequitiam tyrannicum coiisulcndnm parati, uhi vidèrent principcin ad hoc inclinari vcl posse flecti. Dico itaque recolligendo , quod res per quant regnum perditioni disponitur turpis est et præjudiciahilis régi, sed hoc est protrahi vcl converti, et (1) liærcdibus suis (2), et hoc fuit primum supposituni, in tyrannidem , et hoc fuit secundum (3), et ad lioc vergitur per mutationcs nionetæ, ut dicitur tcrlium. Igitur cxactio quai fit per taies mutationcs est contra honorent regis, et prajudiciahilis toti posteritati (4) regali , quod erat prohanduni.

(I t in. — (2) V njoulc P l ie] lui iciabi le . — (3 V fliclunn — (ij t imlcstati.

II. tc igitur, ut præraisi, sine assertione dicta si ut cum correctionc prudcntum. Nam, sccundum Aristotclem, civilia negotia plerumquc dubia ot incerta. Si quis igitur, ainoro veritatis inveniendæ , bis dictis voluerit coutradicere vol contra scribere, benc faciet ; et si male locutus sum, perhibeat testimonial!) de main, sed cum rationc, ne ipsa vidcatur gratis et voluntarie condcmnare, quod non potest cflicacitcr iinpugnarc.

Expia it tractutus de iiiutaliune monetarum.