‹ Traité des dispenses et de plusieurs autres objets de théologie et de droit canon (volume 2)Chapitre 97 sur 103 · Id procul dubio implicalum est, ac difficultatis plénum · texte numérisé non relu

Id procul dubio implicalum est, ac difficultatis plénum

(i) Syrus, in opère edito de de matrim., I. 2,c. 21, § i, n° 18.

praxi execut. ep. Poenitent, , Clérical., in allatà decis. 4° de

part, a, § i. Sac. Matrim.^ n° 28.

(2) Ibidem. (4) Navarrus, in Manuduct.

(3) Sanchez, tfe Matrim., \ïh.^, pract. execut. lit. Sacr. Pccnit.. disp. 34, n" 35 et seqq. Ponùus, pag. 65.

InstiiutioTi de Benoît XIV. 85

si Theologiae moralis scriptores,aiit etiam forenses percurrantur. Mardis Paulus Léo (i) docet id occultiim nuncupari , quod omnes ignorant , vel perpauci sciiint, ita ut, nec manifestura , neque famâ evulgalum dici qiieat. Haiic delinitionem adeô plauam asserit, ut nuUâ explicatione indigere videalur. Addit occultum vocari posse quod duobus (antùm vel tribus innotescit. Alii tamen, rem diiigenliùs inveàtigantes, qnaerunt an occultum impedimentum existimari debear, quod iateat majorem partem incolarum alicujus loci; quemadmodùm siis locus affluât quinque millibus incolarum, inter quos mille aut bis mille tantùm illud impedimentum noverint, utrùm occultum ipsum habeatur. Id autem unanimes inficiantur.Quippè vident occultum praescriptum à sacra Pœniîentiarià hoc pacto in pu— blicum manare, si publicum ex communi omnium sensu explicetur. Quarè, intelligentes in eo positam esse quœstionera , nerapè, quot personis raanifestum esse debeat impedimentum ne occultum existimetur, consentiunt omnes prudentis judicis arbitrio ac senteutiae id relinquendum esse.

4i. Plures aliœ qua^stiones in hâc re proponunlur, nempè, utrùm occultum impedimentum censeatur quod quidem publiée cognoscitur in eo loco ubi conlractum fuit , sive alibi, occultum tamen est ubi degunt qui dispensationem expos— tulant, et ubi dispensatio ipsa conceditur ; utrùm impedimentum quod fuit aliquandô publicum, diuturnitate temporis occultum fieri possit, ita ut dispensatio tribuenda videatur ; postremô, utrùm occultum habeatur impedimentum, si patratum crimen publiée quidem innotescat, criminis tamen conseil prorsùs ignorent an impedimentum dirimens cum eodem crimine conjungatur. Res exemplo declaretur. Centum incolas alicujus oppidi, quod tria millia hominum conlinet, cognitum perspectu-mque habeant civem aliquem, priusquàm cum muliere matrimonium iniret, cum ipsius sorore inconlinenter et inipudicè versatum esse; hi tamen centum, qui hoc scelus deprehenderunt, adeô imperiti sint, ut penitùs ignorent ex hâc ilLiciiâ copttlâ dirimens impedimentum manare, cujus causa matrimonium cum sorore contrahi nequaquam possit, irritumque fieri si contrahatur : inquirunt theologi, an ejusmodi impedimentum occultum vocandum sit.

42. Nos itaque judicamus hujus generis impedimentum mnterialiter pubticum (ita rem explicant theologi), sedjormaliterocciiluunappcllari. Scriptores ferè omnes putantsatis-

(r) Part. 2, form. disp Matrim.. pajj. i3l.

fieri hâc ratione Pœnitontiariae niantlato, quo illud jubetur : Dumiiiodh unpcdimenLiun sit occuUum (i). Simililcr ( inqiiit Giribaldus (2) poL'st esse nota multis et toù viciniœ copula incestuosa ab aliqiio commissa, et iamen erit formaliler occulta, si ignoretur ah illâ nasci inipedimentitm affinilatis dirimens matrimonium; deindè sic habet (3) : Execidorem passe absohilionem seu dispensationem con~ cedere, si dclictum , seu impedinienlum sit occuUumJ'ormaliter, quamvis sit materiiditer publicum, quia sujticienter verificantur verba in dispositione posita : Dummcdà impe— dimeutum sit occullum. Navarrus (4) et Rosignolius (5) eamdem probant sententiam, aliosque nominant qui idem docuerunt. Ipsi tamen diversis opinionibus caeteras quaestiones pertraclant, quas nupej' indicavimus.

43. Antequàra jiidicium nostrum in hâc difficillimâ re expouamus, duo porissimùm inonendasunt: primiim à confessariô, priusquàm litteras Pœnitentiariae exequatur, diligenter accuraièque examinandiim illud mandatum : Dunimodù occultum sit impcdimeulum, quo talis conditio praescribitur : Sine quâ (ait Navarrus (6) sacra Pœnittntiaria tali iiiateriœ nianuni Jiou apponeret. Secundo, ut occultum impedimentum dignoscatur parùm conferre putanaus , si illorum senlentiae tantùm investigentur qui nullâ experientiâ praediti sacrae Pœnitentiariae, de hâc re tenierè scripserunt ; sed necessarium ducimus perscrutari quid hoc vocabulo occu/ii inipedimentiah c'odem sacro tribunali intelligatur. Haecauteai cognitio ab illis solùm comparari potest, qui munus aliquod in ipso tribunali gessernnt.

44- Prosper Fagnanuscorrectoris munere magnâcum laude fiinctus est, ad quem pertinet emendare supplices libellos qui à procuratoribus saciae Pœnitentiariae traduntur (7). Ipse quoque diplomata percurrit, et corrigit, si quid imprudenter exciderit. Ilaque Fagnanus de occulto impedimento sapienter serraonem instituit (8), et primùm ostendit illud occultum im-

(i) Marcus Paul. Léo, loco al- tit. Sacr. Pœiiit.,\). ig,§Advertere.

lat., Jjag. i32. Bonacina, t. 2, (5) In cit. prsenot. 14 </e ^^a^/".,

tr.de Leg.,c[i<,p. i, quaest. 2, prop. claus. 6, § Hic duplex.

unir., 11" 7. De Justis,</e Dispens. (6) In laudata Maniid., pag.iS.

Matr.. iib. i, c. 8, n° 175. (7) Gard. Peu a, in tr. de Sacr.

(2) Tract, iode Sacr. Jlatrim., Pœnit , pag. i44 et 879.

Page 1