‹ Traité théorique et pratique de littératureChapitre 52 sur 94 · EXORDE INSINUANT TIRÉ DU PR(> MILONE · texte numérisé non relu

EXORDE INSINUANT TIRÉ DU PR(> MILONE

On sait que Mi Ion était accusé d'avoir assassiné le fameux Clodius, l'un des citoyens les plus pervers, mais les plus puissants de Rome. Les juges étaient persuadés du crime ; mais ils craignaient des violences de la part de ses amis , et le consul Pompée avait fait entourer de soldats la place publique pour maintenir la tranquillité. Dans des circonstances si extraordinaires, Cicéron entrera-t-il surle-champ en matière? Non, sans doute. Avant d'intéresser en faveur de Milon , il faut calmer les préventions qui s'élèvent contre lui. Voyez avec quelle adresse Cicéron s'empare des circonstances en apparence les plus défavorables pour les faire tourner à l'avantage de sa cause :

Etsi vereor, judices, ne turpe sit, pro fortissimo viro dicere incfpientem timere, ininimèque deceat , quum T. Aunius Milo ipse niagis de reipubliCcE salute , quam de suà perturbatur , me ad ejiis causam parem animi raagnitudinem afferre non posse : tamen htec noti judicii, nova forma terret ocules, qui, quàcumque inciderunt, veterem ronsuetudinem fori et pristinum judicium requirunt. Non euim coronà cousessus vester cinctus est, ut solebal; non usitatà frequentià stipati sumus.

Nam illa praesidia, quœ pro tempJis omnibus cernitis, et si confra vira collocata sunt. non afferunt tamen oratori aliquid ; ut in foro etjudicio, quanquàm pra;sidiis salutariims et necessariis septi sumus , tainen ne non timere quidem sine aliquo timoré possimus. Qua* si opposita Miioni putarem , cederem tempori , judices , v.ec. inter fanlam vim armorum exisAimarem oratori locum esse. Sed etreficitCn. Pompeii sapientissimi et justissimi viri consiliura ; (|ui profecto née justitia' suie i)ufaret esse, quem reum sententiis judicum Iradidisset , eumdem telis mililum dedere; nec sapicntiiB, temeritatem œncitatie multitudinia auctoritate pubiio* ariaare.

TRXrrB UK LITTER. — KHÉT. ET ÉLOQ. M

242 TBAITÉ DE UTTEHATUBE.

?uamobrem illa arma, ceDturiones , cohortes, non periculum nobls, prœsiJium denuntiant ; neque solùm ut quieto , sed etiam ul magno animo simus, hortantur ; neque auxilium modo defensioni meae ,veruin etiam sileutium pollicentur. R.eliqua verô multitudo, quae quidpm est civium, tota nostra est- neque eorura quisquam , quos undique intuentes» unde aliqua pars fori ^Jspici potest,et hujas exitum judicii exspectaat« videtLs , non quum virtuti Milonis favet, tum de se, de liberis suis, de patrià, de fortunis hodierno die decertari putat.

Unum genus est adversura infestumque nobis eorum, quos P. Clodi furor rapinis et incendiis et omnibus exitiis publicls pavit; qui hesterna etiam concione incitati sunt, ut vobis voce praeirent, quid judicaretis. Quorum clamor, si qui forte fuerit , admonere vos debebit, ut eum civem retineatis, qui semper geuus illud hominum clamoresque maximospro vestràsalute neglexit.

Quamobrem adeste animis , judices, ettimorem, si quem habetis, deponite...

Suit un éloge adroit de Milon , de son courage , de son dévouement au bien publie , etc.

Gomme on le voit , Cicéron, en commençant, ose a peine se défendre ; mais au bout de quelques instants , c'est lui qui prend l'offensive, et il va jusqu'à rassurer les juge^ d'abord si prévenus contre sa cause.

Page 1