V. — De mundo et Gœlo

i. Mundus existit unicus, potest esse multiplex : nec animatus, nec œternus. Quae sit illius aetas vix chronologi definiunt : Automno creatum probabilius. Quoad entia successiva et permanentia potuisse creari ab aeterno ex notione creaturœ répugnât.

2. Receniioris systema de mundi fabricâ falsum est : multiplici ex capite parum vide'tur catholicum : nec ejus principia, quae deprehenduntur, salis explicant. Postulata, axiomata falsa, corollaria nec inter se, nec cum suis principiis cohaerentia complectilur.

3. Copemici hypothesis de terrœmotu non est hœrelica; non vacat tamen nota temeritalis. Systema Ptolomaei ex variis observationibus astronomicis circa motus planetarum non concentricos terra videtur impossibile.

4. Thiconicum systema anteponenduai reliquis. Tota legio cœli planelaria fluida est. Firmamentum non esse solidum argumento multiplici probabilius. Tressaltem esse cœlos scriplura innuit. lilorum augeri vel minui potest numerus.

5. Corruptioni obnoxios esse planetarum, fixarumquc cœlos, quidquid vcteres super eâ recensuerinl, est probabile ; niotu diurno convertuniur ab ortu in occasum. Sunt sphaerici, neque scriptur», aut Sanctorum Patrum hâc in parte sententia rejicienda.

VL — De elementis et meteoris.

1 . De Elementorwn numéro disceptant philosophi : quatuor vulgô rccensenlur elemenla. Possunt in se invicem transmutari sive respective, sive absolutâ doncntur forma. Formaliter in mixto rémanent. Non fit resolutio usque ad materiam primam.

2. Aër est corpus ab igné proximè liquidum : constat partibus ramosis et figurœ irregularis. Sua inest aeri gravitas et virtus elastica. Hinc fons heronis, memmonis statua, Philitra, Ludiones, Ambliae, catapulta pneumatica, et alia id genus explicantur.

3. Calor et frigus aëris thermometro, barometro multiplici levilas et gravitas, ejusdem humiditas et siccitas hygrometro œstimatur ; recens inventa non sunt aequè perfecta. Aër admixlis nitrosis corporibus excedit cuprum, ferrum, marniora.

4. Ignis constat pariibus in onmem modum citissimè agitalis, abreptis motu materiœ subtilis. Ex oblongis, laevibus, lubricis, flexibilibus coalescit aqua. Terra in orbem circumducta : ejus diameter leucas communes circiter 2.400 continet.

5. Aleieorum est coagmentatum ex vapore vel exhalatione quod in aëre deprehenditur multiplex. Lumen est motus materiae cœlestis continuée a corpore lucido ad nos usque productus. Color in actu primo est certa dispositio corporis; in secundo est lumen nîodificatum.