‹ Un médecin philosophe au XVIe siècleChapitre 24 sur 345 · MESURE D'UN DEGRÉ DE MÉRIDIEN · texte numérisé non relu

MESURE D'UN DEGRÉ DE MÉRIDIEN

«€ qui l'approcha si fort de la vérité, et que. à apprécier le « procédé qu'il suivit, nul n'aurait osé le soupçonner ! ». Les autres ont admiré l'exactitude des calculs de Fernel, eten ont fait honneur à l'excellence de sa méthode. Ce qui est certain, c’est qu'il arriva à un résullat remarquable, puisque Picard, opérant cent cinquante ans plus tard dans le même pays par la triangulation, trouva, pour la

« et vicesima die erat futura elevatio & #6. m. #1. Similemque suppu- « tationem ad dies plurimos paravi, ne in posterum labor tantus esset « operis. Hine subinde ad aquilonem, quo directius fieri potuit, pro- « fectus, iter diei unius cum semisse confeci; sumptaque ut prius solis «in meridiano stantis sublimitas, major ea quam pro die vicesima « septima calculaveram comperta est : erat quippe g 48. m. 6. Censui « ea propter longius esse progrediendum : quod. quum effecissem, nec « tamen subsequenti die octava inquam et vicesima pro nutu successis- « set operalio, prope verum cognovi quo esset progrediendum. Eo igitur « profectus in meridie diei vicesimæ nonæ nactus sum quod pridem « venabar : solis utpote altitudinem g 46. m. #1. quam in supputatione « diei vicesimæ nonæ dedicaveram.

« In his autem nostro semper usus sum horario ad meridiei hora- « rumque investigationem accommodatissimo. Ceterum quantum locus « ille a Parisiorum Lutetia absisteret perquirens, accepi vulgi testimo- « nio intercapedinem esse 25 leucarum. Nec tamen vulgi supputatione « satiatus, vehiculum quol Parisios recta via petebat conscendi, in « eoque residens tota via 17024 fere rotæ cireumvolutiones collegi, « vallibus et montibus ad æqualitatem quoad facultas nostra terebat « redactis. Erat autem rotæ illius diameter 6 pedum sexque paulo « magis digitorum geometricorum; ob idque ejus ambitus pedum erat « 20 seu passuum #. His ergo revolutionibus per 4 ductis reperi passus « 68.096 qui milliaria sunt Italica 68 cum passibus 96. Malui tamen hos « passus in passus 95 cum uno quarto convertere, ne quæpiam fractio « foret in terræ diametro præfigenda. Proinde, quum æqualis sit ope- « ratio ubivis locorum sive in terra, sive in mari*, ut affatius demon- « stratum est, statim concludi cuique gradui circuli majoris tantumdem « deberi. » (Lib. 1, Primi capitis Scholia.)

Page 1